Britten zetten vraagtekens bij vrijheid van meningsuiting voor moslimextremisten Haat en intolerantie beheersen 'Beiroet aan de Theems'

Abu Hamza al-Masri is hard op weg de meest gehate man op de Britse eilanden te worden. Niet dat hij daarmee ernstig in zijn maag zit....

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

De Britse regering, de politie en de media, zei de imam vorige week vrijdag in zijn wekelijkse preek tot de gelovigen, zijn allen 'agenten van Satan'. En de gematigde moslims, het overgrote deel van de bezoekers van de moskee, omschreef hij als 'apen in driedelige pakken die tot niets in staat zijn, stomme mensen, een grap'.

Abu Hamza (41), geboren in Egypte, is een van de leiders van de moslimfundamentalisten in Groot-Brittannië. Hij kwam in 1985 als politiek vluchteling naar Londen, waar hij nu, met een Brits paspoort, leeft van een invaliditeitsuitkering. Zijn bijnaam luidt 'Captain Hook': hij verloor tijdens de oorlog in Afghanistan beide handen - alsmede zijn linkeroog. Hij is oprichter van de Supporters of Shariah (de heilige wet), een organisatie die als spreekbuis fungeert voor verschillende islamistische groepen in Engeland, land van één miljoen, meestal gematigde, moslims.

De Finsbury Park-moskee ligt aan St. Thomas's Road in de Londense gemeente Islington, een paar honderd meter van Highbury, het stadion van voetbalclub Arsenal. Als er niet zo nu en dan een aan zijn hoofddeksel herkenbare moslim de trap op zou schuifelen, zou het gebouw amper als gebedshuis herkenbaar zijn. Het werd in 1992 gebouwd, dank zij een gift van 2,5 miljoen van de Saudische koning Fahd, na bemiddeling door prins Charles.

Als die twee hadden geweten dat de moskee zou uitgroeien tot een centrum van fundamentalisme, hadden ze zich vermoedelijk nog wel een keer bedacht.

'Deze moskee is bedoeld voor de hele islamitische gemeenschap in Islington', zegt een oudere moskeebezoeker. 'Maar Hamza gebruikt hem voor zijn eigen politieke doeleinden. Hij controleert haar volledig.' De man, die ervoor bedankt met zijn naam in de krant te komen, zegt te overwegen voortaan naar een andere moskee te gaan voor het dagelijkse gebed. 'Er zijn er genoeg.'

Abu Hamza heeft met zijn oproepen tot de heilige oorlog, invoering van de islamitische wet, zijn haat jegens het Westen en diepe intolerantie tegenover gematigde moslims de islamitische gemeenschap van Islington gespleten. 'De meeste grijze baarden houden niet van Abu Hamza', zegt een jonge moslim die een broodje eet bij Finsbury Park. 'Maar wij, de jongeren, zijn het volledig met hem eens. Abu Hamza is tenminste niet bang.'

Sinds de dood van drie ontvoerde Britten in Jemen, eind december, verschijnt Abu Hamza bijna dagelijks in de Britse media. Hij stond in nauw contact met Abu Hassan, de leider van de ontvoerders, met wie hij op de dag van de noodlottige ontknoping nog telefonisch contact had. Abu Hamza ontkende direct bij de ontvoeringsplannen betrokken te zijn geweest, maar waarschuwde wel dat een eventueel doodvonnis voor Abu Hassan 'tot moorden zonder ontvoering zal leiden'.

Want Hassan deed immers niet meer dan zijn plicht als strijder in de heilige oorlog tegen de westerse onderdrukkers en hun islamitische handlangers. Britten die naar Jemen reizen, verklaarde Hamza woensdag, maken zichzelf daarom tot doelwit in de strijd. 'Ze zullen worden gezien als vertegenwoordigers van onderdrukkende regimes' en terugkeren in 'een mooie gekleurde kist'. En, als Groot-Brittannië zich zou verzetten tegen de pogingen niet-fundamentalistische regeringen omver te werpen, 'kan het een dreun krijgen'.

Vorige week werden in Jemen vijf Britse moslims gearresteerd, die van plan zouden zijn geweest Britse doelen aan te vallen. Onder hen was de achttienjarige stiefzoon van Abu Hamza, Mohsin Ghalain. Eén van de vijf zou hebben toegegeven dat de groep handelde op bevel van Abu Hamza. 'Als wordt bewezen dat zij hierbij betrokken waren, dan moeten ze ervoor betalen', zei de stiefvader. 'Dat is dan dat. Zo'n hoge prijs is het niet.' De doodstraf, bedoelde hij. 'Ze weten dat ze het deden voor de zaak van God.'

Een andere fundamentalistische leider in Groot-Brittannië, Omar Bakri Mohamed, leider van al-Muhajiroun, een organisatie die de islamitische wereldheerschappij nastreeft, gaf onlangs onomwonden toe dat Britse moskeeën als recruteringsbureau worden gebruikt voor 'soldaten voor de heilige oorlog'. De jonge recruten worden naar opleidingskampen in onder meer Afghanistan en Kasjmir gestuurd. Bakri: 'Daar leren ze schieten, zwemmen, paardrijden. Ze voldoen daarmee aan de islamitische verplichting dat als ze vijftien zijn, ze een militaire training moeten ondergaan. Daar is niks illegaals aan.'

Dat is maar de vraag. De druk op de Britse regering om de fundamentalisten aan te pakken, nam de afgelopen jaren sterk toe. In Londen, bijgenaamd 'Beiroet aan de Theems', zijn onder meer vertegenwoordigers actief van de Islamitische Jihad, het Egyptische al-Gamaa al-Islaamiya, de Algerijnse GIA en de Palestijnse Hamas en Hezbollah. Westerse landen als Frankrijk en de Verenigde Staten en islamitische staten als Egypte, Algerije en Saudi-Arabië beschuldigden de Britten ervan dat vanuit hun land terreuraanslagen werden beraamd en dat er veel harder moet worden opgetreden tegen de gewelddadige fundamentalisten.

Tot voor kort was dat wettelijk onmogelijk. Het was in Groot-Brittannië niet strafbaar om terroristische aanslagen in het buitenland te beramen. Maar na de aanslagen op de Amerikaanse ambassades in Kenia en Tanzania, in augustus vorig jaar, nam het parlement een wet aan die het illegaal maakt buitenlands terrorisme te steunen. Alleen is dat niet altijd even gemakkelijk te bewijzen.

Abu Hamza en andere leiders worden scherp in de gaten gehouden door Scotland Yard, dat hun uitspraken onder de loep legt om te zien of die als 'steun aan terrorisme' kunnen worden geïnterpreteerd. En ook op andere manieren wordt getracht hun speelruimte te beperken. Donald Anderson, Labours voorzitter van de buitenlandcommissie van het Lagerhuis, zei onlangs dat 'de lakse Britse asiel- en uitwijzingswetten' het land tot een 'hemel voor sympatisanten van terroristen' hadden gemaakt.

'Het zorgt duidelijk voor intense woede onder een meerderheid van de Britse burgers dat deze mensen hier kunnen komen en, terwijl ze profiteren van onze vrijheid, Britse burgers overzee bedreigen.' Anderson wil dat de wetgeving zodanig wordt aangepast, dat het gemakkelijker wordt types als Abu Hamza het land uit te zetten.

Abu Hamza reageerde verontwaardigd. 'Dit laat maar weer eens zien dat de zogenaamde Britse tolerantie niets voorstelt', zei hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden