Britten sluiten Irak-hoofdstuk af

Na ruim zes jaar vertrekken de komende weken de laatste Britse gevechtstroepen uit de Zuid-Iraakse stad Basra. De Amerikanen hebben sinds vrijdag het commando in de havenstad, die ruim een miljoen inwoners telt.

Daarmee kunnen de Britten de balans gaan opmaken van de bloedigste en meest omstreden militaire operatie van de afgelopen decennia.

Hoewel de Britse regering de troepen uitbundig prijst en minister van Defensie Hutton sprak van ‘uitmuntend werk’, laait ook de kritiek weer op. Volgens onder meer de Stop the War Coalition verlaten de Britten Basra ‘in een veel slechtere staat’ dan ze de stad aantroffen.

De armoede is er nog groot, en de water- en elektriciteitsvoorziening is onder de Britten niet of nauwelijks verbeterd. Op straat is het weliswaar weer iets veiliger, maar dit komt vooral door een offensief dat Iraakse en Amerikaanse troepen vorig jaar ondernamen tegen lokale milities.

De Britten hadden zich al enige tijd teruggetrokken op hun basis bij de lokale luchthaven.

Ook in politiek opzicht is de kous nog niet af. Oppositieleider David Cameron riep op tot het spoedig instellen van een onderzoekscommissie naar de toedracht van de invasie in 2003. De Britse regering heeft tot dusver slechts toegezegd ‘op enig moment’ een onderzoek te zullen houden als de troepen weer thuis zijn.

Op het hoogtepunt van de oorlog waren er 46 duizend Britten in Irak. In totaal hebben circa honderdduizend Britse soldaten deelgenomen aan Operatie Telic, zoals de campagne officieel heette.

Van hen waren er afgelopen jaar nog vierduizend over. Een kleine vierhonderd stafleden en instructeurs blijven echter voorlopig in het land. Zij helpen onder in Umm Qasr, de haven van Basra, bij de wederopbouw van de Iraakse marine.

In totaal heeft het Britse leger in Irak 179 doden uit eigen gelederen moeten bergen, van wie een kwart omkwam door ziekte en ongevallen. Ter vergelijking: in Afghanistan staat de teller nu op 153 gesneuvelden.

De lokale bevolking in de stad bracht met afstand de grootste offers. Tijdens het Britse bewind in Zuid-Irak vonden tussen de 3.300 en 3.800 burgers de dood, volgens schattingen van de organisatie Iraq Body Count.

De Britse belastingbetaler heeft, zo willen de officiële statistieken, tot nu toe ongeveer 7 miljard pond (een kleine 8 miljard euro) moeten bijdragen aan de operatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden