Britten negeerden Poolse berichten over holocaust

De Britse overheid nam tijdens de Tweede Wereldoorlog berichten over de holocaust niet serieus, omdat ze volgens een topambtenaar van Buitenlandse Zaken niet begreep 'welke voordelen gaskamers boden in vergelijking met een machinegeweer of uithongeren'....

Van onze correspondent Jan Hunin

Deze en andere pijnlijke waarheden worden onthuld in een officieel rapport over de samenwerking tussen de Britse en Poolse inlichtingendienst tijdens de Tweede Wereldoorlog. Jan Karski, de gezant van de Poolse regering in ballingschap, had in november 1942 als een van de eersten Londen op de hoogte gebracht van de massamoorden. Vermomd als Oekraïense bewaker had hij gezien hoe in het vernietigingskamp van Belzec joden werden vergast.

In augustus 1943 speelde zijn collega Jan Nowak-Jezioranski Londen gedetailleerde informatie toe over de vernietiging van het Warschause getto. Maar uit het in opdracht van de Poolse en Britse regering gepubliceerd rapport blijkt dat de Britse minister van Buitenlandse Zaken Anthony Eden meer geïnteresseerd was in de toekomstige grenzen tussen Polen en de Sovjet-Unie dan in een joodse reddingsoperatie.

Eden belette dat Karski of Nowak-Jezioranski rechtstreeks met Churchill contact zochten. Hij vond het zijn plicht 'de oudere en overwerkte premier te beschermen tegen een overvloed aan verzoekers'. Ook een oproep van de Poolse regering in Londen om de massamoord op de joden te stoppen, haalde niets uit, stelt het rapport, dat gebaseerd is op nooit openbaar gemaakte archieven van de Britse geheime dienst.

'De Polen en joden overdrijven de Duitse misdaden om onze besluitvaardigheid te verhogen', meende William Cavendish-Bentinck, het toenmalige hoofd van de Britse inlichtingendienst. Volgens de historici die het zeshonderd pagina's dikke rapport hebben samengesteld, had Cavendish-Bentinck meer interesse in de toestand van de Duitse marine dan in het lot van de stervende Poolse joden.

Over het algemeen was de Britse geheime dienst minder kieskeurig met de Poolse informatie. Bijna de helft van de inlichtingen die de Britten verwierven over de door Duitsland bezette landen was van Poolse oorsprong. Alleen in 1944 leverden Poolse agenten Londen 37.894 rapporten. Ook de Amerikanen werden rijkelijk van Poolse informatie voorzien. Maar de kroon op het werk van de Poolse geheime dienst was het ontcijferen van de codeermachine Enigma, waardoor de Britten op de hoogte bleven van de Duitse oorlogsplannen. Volgens een Britse historicus hebben de Polen door het kraken van de code de oorlog met drie jaar verkort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden