Nieuws

Britten mogen Wikileaks-oprichter Assange uitleveren aan Verenigde Staten

Julian Assange mag toch worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Dat heeft het gerechtshof in Londen vrijdag bepaald na een proces dat twee dagen duurde. Zijn advocaten geven de strijd niet op.

Patrick van IJzendoorn
Julian Assange Beeld Reuters
Julian AssangeBeeld Reuters

Het gerechtshof nam vrijdag genoegen met de belofte van de Amerikaanse autoriteiten dat de Wikileaks-oprichter niet in een extra beveiligde gevangenis zal belanden, en dat hij een eventuele celstraf in zijn vaderland Australië mag uitzitten. Het staat de Britse minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel daarmee vrij om Julian Assange uit te leveren aan de Verenigde Staten. Volgens zijn aanhangers, die massaal aanwezig waren bij het hof, moet Assange juist op het vliegtuig naar Noorwegen worden gezet om de Nobelprijs voor de Vrede te krijgen.

Begin dit jaar hield een Londense rechter uitzetting tegen, omdat volgens haar het gevaar bestond dat de 50-jarige journalist suïcide zou plegen na uitlevering. Ze sprak de vrees uit dat Assange, die door de Amerikanen van spionage wordt beticht, onder taaie omstandigheden zal worden opgesloten in de zwaarbeveiligde ADX Florence-gevangenis in Colorado. Na een proces van twee dagen vernietigde het hof dat vonnis, nadat de Amerikanen hadden beloofd dat er goed voor de voortvluchtige klokkenluider zal worden gezorgd.

Volgens Lord Chief Justice Burnett zou zijn collega Vanessa Baraitser anders hebben geoordeeld als ze indertijd was gerustgesteld door de Amerikaanse overheid. De geestelijke gezondheid van Assange is evenwel fragiel. Hij zit al twee jaar vast in de zwaarbewaakte Belmarsh-gevangenis, tussen terroristen en zware criminelen. Daarvoor zat de Australiër zeven jaar lang opgesloten in de ambassade van Ecuador, het land dat hem politiek asiel aanbood nadat hij in 2012 de voorwaarden van zijn borgtocht had geschonden. Deze gastvrijheid verviel na een machtswisseling.

175 jaar cel

De Verenigde Staten jagen al jaren op Assange, die elf jaar geleden een half miljoen vertrouwelijke overheidsdocumenten openbaarde. Er liggen achttien aanklachten tegen Assange te wachten. Als hij schuldig wordt bevonden, kan hem een maximale celstraf van 175 jaar worden opgelegd. De Amerikaanse aanklager moet onder meer aantonen dat door het openbaren van informatie over de missies in Irak en Afghanistan levens in gevaar zijn gebracht. Volgens Assanges advocaten bestaat daar geen bewijs voor.

Meteen na de uitspraak zei zijn partner Stella Morris, met wie hij in de gevangenis is getrouwd, dat de juridische strijd nog lang niet voorbij is. In een emotionele verklaring voor het gerechtshof beweerde ze dat de garanties van de Amerikanen ‘totaal onbetrouwbaar’ zijn. Wikileaks-hoofdredacteur Kristinn Hrafnsson zei dat het leven van zijn voorganger in gevaar is. ‘Deze zaak gaat over het recht van een vrije pers om dingen te publiceren zonder te worden bedreigd door een treiterende wereldmacht’, aldus de IJslander.

De uitleveringszaak komt nu weer voor een gewone rechtbank, die weinig anders kan dan het oordeel van de hoge rechters volgen. Na het juridische gevecht volgt nog het politieke traject. Het is dan aan de regering van Boris Johnson om te oordelen of Assange inderdaad op het vliegtuig moet worden gezet. Hoewel hij zijn straf voor het schenden van de borgvoorwaarden allang heeft voltooid, blijft Assange wegens vermeend vluchtgevaar vastzitten.

Voor minister Patel is het een lastig dossier. Het Verenigd Koninkrijk wil niet de indruk wekken aan de leiband van de Amerikanen te lopen. In het verleden zijn al eens uitleveringsverzoeken door de Amerikanen afgewezen, zoals van Gary McKinnon, een autistische hacker. Aan de andere kant wil Londen graag een goede werkrelatie met Washington, zeker met een handelsakkoord in het achterhoofd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden