Analyse staatsbezoek

Britten legden toekomstige vrijhandelspartner Trump in de watten en daar kon de president wel van genieten

Geen ontmoeting met de door hem bewonderde Boris Johnson, maar verder was het staatsbezoek van Donald Trump aan het Verenigd Koninkrijk een rimpelloze trip, waarvan de Amerikaanse president met volle teugen genoot.

Het vrijhandelsakkoord tussen de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk gaat ‘fenomenaal’ worden. Dat beloofde Donald Trump dinsdag tijdens een persconferentie die hij op de tweede dag van zijn Britse staatsbezoek samen met gastvrouw Theresa May gaf. Vervolgens joeg de Amerikaanse president alles wat Brits was schrik aan met de mededeling dat alles op de onderhandelingstafel zal komen te liggen, inclusief de National Health Service, de gratis gezondheidszorg die op het eiland de status heeft van een heilige koe.

Voorts noemde Trump de Brits-Amerikaanse relatie de sterkste alliantie uit de geschiedenis.

Voor de Amerikaanse president verloopt het staatsbezoek als een jongensdroom. Glunderend zat hij maandagavond naast koningin Elizabeth aan het staatsbanket. De vorstin, die Trump een eerste druk van Winston Churchills magnum opus over de Tweede Wereldoorlog meegaf, bleek een rustgevend effect te hebben op de grillige gast. ‘We zagen een andere president, eentje die bescheiden en respectvol was’, observeerde een meegereisde journalist en trumpoloog van de Washington Examiner, een conservatief weekblad.

In de watten gelegd

Hoezeer de Britten de toekomstige vrijhandelspartner in de watten proberen te leggen bleek dinsdagmiddag eens te meer op het statige ministerie van Buitenlandse en Gemenebestzaken. Er was gekozen voor een gezamenlijke persconferentie in het Durbar Court, het hart van het oude Indië-departement met Dorische zuilen en Grieks marmer. In het zuiden van Azië was een ‘durbar’ een formele bijeenkomst van het hof van een vorst of een groep machthebbers. De koloniale Britten namen deze fraaie, oorspronkelijk uit Perzië stammende, term over.

De hofhouding van Trump stond in het middelpunt van de aandacht. Een voor een druppelden de kinderen van Trump, die hun belevenissen tijdens het staatsbanket uitgebreid op Instagram hebben gezet, binnen, om vooraan plaats te nemen. De eerste rij van de Britten was minder glamoureus met de bewindslieden Jeremy Hunt, Liam Fox en Alan Duncan. Trump bleek nog steeds in een milde bui te zijn en zei zelfs dat May een betere onderhandelaar was dan hijzelf. Een trumpiaans grapje, natuurlijk, dat laatste.

Tinder-achtige aanpak

Trump verklaarde het verzoek van Jeremy Corbyn voor een ontmoeting naast zich neer te hebben gelegd. Hij noemde de Labour-leider ‘een negatieve kracht’, en in negativiteit had Trump geen zin. Voor Corbyn, die het staatsbanket uit protest had geboycot, restte niets anders dan op een demonstratie, naast de Baby Trump-opblaaspop, te pleiten voor een betere wereld. Trump had hem kunnen zien staan toen hij met The Beast voorbijreed, maar de Amerikaanse president verklaarde vooral juichende massa’s te hebben gezien.

In een privé-onderhoud met May, met wie hij een moeizame relatie heeft, bleek Trump evenmin interesse te hebben. De twee gebruikten wel samen de lunch, in gezelschap van hun partners en officials. Ondertussen had Trump premierskandidaat Boris Johnson uitgenodigd voor een onderonsje, maar deze bedankte. Officieel omdat hij zich wilde richten op een leiderschapsdebat in Westminster, dinsdagavond, maar mogelijk wilde hij gematigde stemmers niet van zich vervreemden door te worden gezien met een controversiële president.

In plaats daarvan regelde Trump gesprekken met Michael Gove en Jeremy Hunt, de andere favorieten voor het premierschap. Tijdens de persconferentie oogstte hij verbazing met de mededeling dat hij Gove niet kende, terwijl deze minister hem twee jaar geleden exclusief had geïnterviewd voor The Times. ‘Zal Michael het goed doen?’ vroeg hij collega-minister Hunt, tot grote hilariteit. Tevens vond Trump nog tijd om, op de residentie van de ambassadeur, bij te praten met zijn grote vriend en speciale gezant Nigel Farage.

Na Farage kwamen ook de fanatieke brexiteers Iain Duncan-Smith en Owen Paterson op audiëntie bij Trump.

Deze Tinder-achtige aanpak tekent niet alleen Trumps wijze van regeren, maar reflecteerde ook de politieke instabiliteit in Westminster. Het zal de Amerikaanse president weinig deren. Voor hem is het staatsbezoek een succes en hij voelde zelfs de hand van de geschiedenis op zijn schouders rusten. Trump liet zijn gehoor in Durbar Court weten dat Churchill op deze dag in 1940, na de tragische evacuatie van Duinkerken, in zijn beroemde ‘We’ll fight on the beaches’-toespraak de Amerikanen, met ‘al hun glorie en macht’, om hulp had gevraagd.

Na de persconferentie kreeg Trump een rondleiding in de Churchill War Rooms, tot zijn teleurstelling wellicht niet gegeven door Churchill-biograaf Boris Johnson. Een foto waarop zijn kinderen poseren voor de kaart van bezet Europa werd door dochter Ivanka via Twitter wereldkundig gemaakt. Voor huize Trump was het een hoogtepunt tijdens een vlekkeloos staatsbezoek, een staatsvakantie welhaast. Alleen de kat van Downing Street, Larry, wist Trump triomftocht even te stoppen, door onder The Beast te gaan slapen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden