Britten kunnen fluiten naar speciaal handelsakkoord met de EU, Tusk noemt 'normaal' akkoord het hoogst haalbare

EU-president Tusk slaat de Britse hoop op een speciaal, lucratief en vergaand handelsakkoord met de Europese Unie de bodem in. Volgens Tusk is een normaal vrijhandelsakkoord - zonder speciale regeling voor de Britse financiële sector - vooralsnog het maximaal haalbare.

De Britse premier Theresa May en voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk. Beeld epa
De Britse premier Theresa May en voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk.Beeld epa

'Het wordt moeilijker en duurder voor ons allemaal', zei Tusk woensdag bij presentatie van het kader voor de handelsrelatie met Groot-Brittannië direct nadat het land de EU heeft verlaten. 'Ik wil geen muur tussen de EU en Groot-Brittannië. Maar dit wordt het eerste vrijhandelsverdrag dat partijen niet dichter tot elkaar brengt maar verder van elkaar verwijdert.' De boodschap van Tusk zet een streep door de verwachting van Londen dat de Brexit soepel kan verlopen. Woensdagochtend nog zei de Britse minister van Financiën Hammond dat een handelsakkoord inclusief de financiële dienstverlening heel goed mogelijk is.

De EU27 blijft bij haar standpunt dat niet-leden nooit hetzelfde profijt van de Unie kunnen hebben als de leden. 'Het lidmaatschap moet lonen', zei de Luxemburgse premier Bettel, die naast Tusk zat terwijl die de uitgangspunten van de EU27 presenteerde.

De Europese regeringsleiders keuren het handelskader naar verwachting over twee weken goed. Alleen als Groot-Brittannië zijn positie verandert, zal de EU dat ook doen. Die kans wordt voorlopig klein geacht. 'Groot-Brittannië is nu lid van de EU maar staat er voortdurend met één been buiten. Straks staan ze buiten en willen ze met één been naar binnen', schamperde Bettel over de Britse onderhandelingsstrategie.

Tusk benadrukte dat een vrijhandelsakkoord het enig mogelijke is nu Groot-Brittannië niet alleen heeft besloten uit de EU te stappen maar ook geen douane-unie wil. Die Britse opstelling sluit andere handelsmodellen, zoals dat tussen de EU en Noorwegen, uit. In het vrijhandelsvoorstel dat Tusk voor ogen staat komen er geen import- en exporttarieven en geen belemmeringen in de vorm van handelsquota. Betrokken EU-ambtenaren noemen dit 'ambitieus'.

Krenten uit de pap

Vergaande toegang tot de interne markt voor de Britse financiële sector wijst Tusk van de hand. 'Niet de krenten uit de pap.' In de toekomst zal de City net zo worden behandeld als de financiële sector van andere 'derde landen'. Tusk hoopt dat een verstoring van de luchtvaart tussen de EU en Groot-Brittannië voorkomen kan worden.

Een 'frictieloze' Brexit is volgens Tusk een illusie. Er komen controles aan de grenzen en de handel wordt duurder. 'Er bestaan geen winnaars', zei Bettel. 'Het gaat om het beperken van de schade.'

Zware tijden tegemoet

De Britse premier May vestigde afgelopen vrijdag haar hoop op 'de breedst en diepst mogelijke' handelsrelatie met de EU. Controles aan de grenzen zijn volgens haar te voorkomen met technologisch toezicht op de goederenstromen en de City zou toegang tot de EU behouden met 'wederkerige en wederzijdse' regelgeving. De EU ziet dit als vage taal en acht daarom een karig handelsakkoord het enige juiste antwoord om de onderhandelingen met Londen te beginnen. May ontkende niet dat haar land zware tijden tegemoetgaat.

De EU wil uiterlijk begin november een akkoord met Londen over het kader van de nieuwe handelsrelatie. Dat moet tegelijk met de scheidingsakte door de lidstaten worden goedgekeurd. Pas nadat Groot-Brittannië op 30 maart 2019 de EU heeft verlaten, wordt het handelsakkoord verder uitgewerkt en getekend. Het kader dat Tusk woensdag presenteerde telt zes pagina's, een volwaardig handelsverdrag al snel meer dan duizend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden