Britse voorvechtster vrouwenkiesrecht Millicent Fawcett krijgt standbeeld - maar is dat terecht?

Wie heeft meer betekend voor het vrouwenstemrecht in het Verenigd Koninkrijk? De vreedzame Dame Millicent Fawcett of de militante Emmeline Pankhurst? Over deze vraag woedt hier honderd jaar na dato een heftige discussie.

Parliament Square in Londen.Beeld epa

Waarom? Fawcett is de eerste vrouw die met een standbeeld zal worden geëerd op het fameuze Parliament Square in Londen. Dit tot grote onvrede van de Pankhurst-volgelingen.

Komend jaar is het een eeuw geleden dat Britse vrouwen (van boven de 30, althans) stemrecht kregen. Deze emancipatie heeft niet kunnen voorkomen dat de verzameling beelden op het parlementsplein tot een soort herenclub is uitgegroeid. Vanwege hun diensten voor de parlementaire democratie in het Verenigd Koninkrijk en de voormalige koloniën poseren onder anderen Abraham Lincoln, Winston Churchill, Mahatma Gandhi en Nelson Mandela voor de toeristen.

Maar waar zijn de vrouwen? Er zijn voldoende kandidaten. Mary Wollstonecraft zou niet misstaan - de schrijfster die in de 18de eeuw met A Vindication of the Rights of Woman de basis legde voor het feminisme. Of Nancy Astor, het eerste vrouwelijke parlementslid. Ook Margaret Thatcher, de eerste vrouwelijke premier, verdient een plek. Maar de Conservatieve regering van Theresa May dacht dat zij te veel controverse zou veroorzaken. Uiteindelijk is gekozen voor Fawcett.

Meer dan zes decennia lang streed de in 1847 geboren Fawcett als intellectueel, politicus en vakbondsactivist voor het vrouwenstemrecht. En dat niet alleen: ook onderzocht ze de misstanden in de Zuid-Afrikaanse concentratiekampen die de Britten tijdens de Tweede Boerenoorlog hadden opgezet. Het hoogtepunt van haar leven was het akkoord dat ze kort na het einde van de Eerste Wereldoorlog met premier David Lloyd George sloot over vrouwenstemrecht.

Maar ze is niet de bekendste voorvechter van seksegelijkheid in Engeland. Die eer gaat naar de jongere Pankhurst. Zij geloofde in harde acties om haar doel te bereiken - van het beschadigen van schilderijen tot een poging om Lloyd George's villa op te blazen. Acht keer werd ze gearresteerd. In de gevangenis ging ze over tot hongerstakingen, waarna ze op hardhandige wijze werd gevoed.

Fawcett moest niets hebben van geweld. Volgens de aanhangers van Pankhurst was het vrouwenstemrecht er zonder geweld niet gekomen. Daarom zou Pankhurst op het plein voor het parlement moeten staan, vinden ze. In het actualiteitenprogramma Daily Politics beweerde Pankhurst-biograaf June Purvis dat de keuze voor de gezagsgetrouwe Fawcett een politieke was. Anderen gaan verder, en zien in het standbeeld voor Fawcett een Conservatieve samenzwering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden