Britse Tornado's bombarderen Syrië uur na instemming Lagerhuis

Het Britse parlement heeft woensdag ruim ingestemd met het uitbreiden van luchtaanvallen naar IS-stellingen op Syrisch grondgebied. Een uur later stegen de eerste Britse gevechtsvliegtuigen al op vanaf de Britse luchtmachtbasis Akrotiri op Cyprus om Syrië te bombarderen.

Cameron tijdens het debat. Beeld ap

Het ministerie van Defensie heeft de aanvallen bevestigd. De bombardementen hebben succes gehad, zei minister Fallon tegen de BBC. Olievelden in het oosten van Syrië zouden zijn aangevallen.

Liefst 397 kamerleden stemden voor het voorstel van de regering-Cameron, een meerderheid van 174. Het verlossende woord kwam na een debat dat bijna elf uur heeft geduurd. Hoewel een grote meerderheid uiteindelijk voor stemde, werden er veel twijfels geuit. Wie en waar zijn bijvoorbeeld de 70.000 grondtroepen van het vrije Syrische leger die moeten profiteren van de Britse bommencampagne? 'In 2003 trokken we naar Irak op basis van een dubieus dossier; nu rekenen we op steun van bedrieglijke bataljons,' stelde Julian Lewis, een van de rebellen aan Conservatieve zijde.

De referentie naar Irak stond niet op zichzelf. Tony Blair's oorlog, die mede heeft geleid tot de onderhavige situatie, hing als een schaduw over het debat. Cameron besefte dat, maar volgens hem dienen mislukkingen uit het verleden niet te leiden tot passiviteit in het heden. Militair gezien zullen de Britse acties weinig verschil uitmaken - de Fransen en Amerikanen hebben alles al zo'n beetje platgebombardeerd. Het is vooral een politieke geste. De Britten willen simpelweg de Fransen helpen, net zoals Blair na de aanslagen in New York loyaliteit wilde tonen aan de Amerikanen.

Op Lewis en zo'n tien andere sceptici na kon Cameron op steun rekenen van zijn eigen partij. Aan de vooravond van het kamerdebat had hij zijn collega's tijdens een fractiebijeenkomst verzocht om niet mee te stemmen met Corbyn en diens 'terreursympathisanten'. Een ziedende Corbyn verlangde excuses. Tevergeefs. De geplaagde Labour-leider zat wat ongemakkelijk ingeklemd tussen twee voorstanders van ingrijpen, zijn plaatsvervanger en zijn woordvoerder Buitenlandse Zaken. Laatstgenoemde, Hilary Benn, sprak als laatste, stal de show en kreeg een daverend applaus, een zeer ongebruikelijk gebaar in het Lagerhuis.

Beeld photo_news

Waarom Cameron IS nu Daesh noemt

Ze hebben er zelf een hekel aan: wat dat betreft heeft de Britse premier Cameron alvast een slag gewonnen. Hij zei woensdag dat hij voortaan, net als de Franse regering, Islamitische Staat aanduidt met de Arabische afkorting Daesh. 'Daesh' bestaat uit vier Arabische letters: dal (d), alif (de I van Islamiyye, een letter die los 'a' betekent), ayn (een keelklank aan het begin van 'Irak') en shin (een s als in het engelse shoot). Dat zijn de vier letters van al-Dawleh al-Islamiyyeh fi al-Iraq wa al-Sham: de Islamitische Staat in Irak en Sham (oftewel in de Levant).

Maar Daesh klinkt in het Arabisch ook als 'daes', een woord dat zoveel betekent als 'onder je voet vertrappelen', of 'daahes', een islamitische term die interpretabel is als 'zaaiers van onenigheid' of 'onruststokers'. Een beledigende omschrijving voor een groep die zich erop laat voorstaan de islamitische wereld te verenigen tegenover het verdorven Westen. Bovendien ontzeggen Daesh-zeggers de terreurgroep legitimiteit door geen waarde te hechten aan zijn zelfgekozen verkorte naam: 'De Islamitische Staat'. Hun claim islamitisch te zijn wordt door veel moslims betwist, en de ambitie een staat te vormen wordt ook door de rest van de wereld te vuur en te zwaard bestreden.

Lagerhuis op zijn best

De oppositieleider kreeg een steek in de rug toen partijcoryfee Alan Johnson schamperde over 'de schelle zekerheden van mensen wier morele universum bestaat uit hun twitterfeed'. Ook hekelde hij de 'vingerwijzende overtuigingen van hen die een vriendelijker politiek beogen'. Terwijl Labour vechtend over straat rolt, spreken de Schotse nationalisten met een stem, wetend dat een meerderheid van de Schotse bevolking, anders dan de Engelse, tegen bombardementen is. SNP-voorman Angus Robertson, die zich profileert als de oppositieleider, wees Cameron erop dat diens gematigde Syrische troepen onder vuur liggen van coalitiegenoot Rusland.

Het Lagerhuis bewees dat het op zijn best is wanneer er oorlog in de lucht hangt, wanneer iedereen de veters probeert te strikken van Churchills schoenen. Critici van inmenging in de Syrische vetes hadden om twee debatdagen gevraagd, maar de kamervoorzitter vond eentje wel genoeg. Hij gaf het woord aan 157 kamerleden, in volgorde van gewichtigheid. Met eerbied werd geluisterd naar Father of the House Gerald Kaufman die in het verleden voor militaire avonturen heeft gestemd maar deze aan zich laat voorbijgaan. 'Er is geen bewijs dat het bombarderen van Raqqa,' zo sprak het langstzittende kamerlid, 'aldaar zal leiden tot een opstand van anderen.'

Dat zag Nadhim Zahawi anders. Een recent bezoek aan Irak, zijn vaderland, had deze Conservatief geleerd dat het nuttig is de veilige haven van het kalifaat aan te vallen. 'Als we dat niet doen, bieden we IS de kans om de steden te heroveren die ze in Irak hebben verloren.' Op haar beurt wees Labours oud-minister Margaret Beckett erop dat de Koerden in Kobane blij waren met luchtsteun. Leider Tim Farron van de Liberaal-democraten benadrukte dat zijn partij 'goed' zat ten tijde van Irak, maar nu wel voor interventie is. 'Ik moet telkens denken aan dat Syrische jongetje dat met zijn ouders aanspoelde op Lesbos en meteen bang vroeg 'of IS daar ook is'.'

Deze emotionele noot was een van de mooiste momenten in een discussie vol venijn, eruditie en bevlogenheid. De ten toon gespreide elegantie in de knusse kamer met de groene bankjes en de houten panelen deed bijna vergeten dat het onderwerp van debat een onoverzichtelijke zwijnenstal is. Wat dat betreft kwamen met de meest schrandere woorden van de Conservatieve oud-minister Alan Duncan, in de vorm van een tegeltjeswijsheid uit het Nabije Oosten: 'Als je niet verward raakt, begrijp je de situatie niet.'

Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden