Reportage

Britse Tories niet eens baas in eigen huis

De Britse Conservatieven laten zich de kaas van het brood eten door de anti-Brusselse volksbeweging UKIP. Zelfs op hun eigen congres.

Beeld afp

'Vrienden! Kom toch gezellig bij ons. Wij zijn de ware conservatieven. Bij ons kun je zeggen wat je denkt.' Bij de toegangspoort van het International Convention Centre in Birmingham heet een campagnevoerder van de UKIP de Conservatieve congresgangers welkom. Op het colbert van de olijke zestiger prijkt het logo, het paarse pondteken, van de anti-Brusselse volksbeweging en in zijn handen houdt hij een stapel aanmeldingsformulieren.

De blazers en parelkettingen, keurig netjes in de rij, lachen als conservatieven met kiespijn, en bedanken hem vriendelijk. 'Discreet aanvragen via de website kan ook hoor', verzekert de politieke provocateur zijn gehoor.

Een typerend moment. Het is het jaarlijkse congres van de Conservatieven, maar het zijn de 'kippers', zoals de leden van de UKIP in de volksmond worden genoemd, die de toon zetten. Dat is mede te danken aan Mark Reckless, het Conservatieve kamerlid dat afgelopen weekeinde niet met zijn collega's de trein pakte naar Birmingham. Hij toog naar Doncaster om zich tijdens het UKIP-congres aldaar te presenteren als nieuwe scalp.

'Wishing you were here'

Hij volgde het voorbeeld van zijn eurosceptische vriend Douglas Carswell, die bij een tussentijdse verkiezing volgende week in de badplaats Clacton naar alle waarschijnlijkheid de eerste UKIP-afgevaardigde in het Lagerhuis wordt.

Eenmaal veilig binnen passeren de congresgangers jongedames die namens de Conservatieve kandidaat in Clacton ansichtkaarten uitdelen. 'Wishing you were here' staat er met sierlijke letters, een uitnodiging aan partijgenoten om het UKIP-gevaar te komen bestrijden, van de bingohal tot op het strand.

Daarna volgt nog de strijd in het kiesdistrict van 'verrader' Reckless. Wanneer Strood & Rochester valt, is het hek van de dam. De euroscepticus Jacob Rees-Mogg riep tijdens een debat op met UKIP samen te werken. 'Als we vier jaar lang kunnen omgaan met Nick Clegg als vice-premier, met wie wij Tories amper iets gemeen hebben, dan moet dat zeker lukken met Nigel Farage.'

Dit is evenwel niet de partijlijn. David Cameron probeert potentiële UKIP-kiezers ervan te overtuigen dat een stem op Farage de politieke rechterflank splijt, waarna de deur van 10 Downing Street opengaat voor de eurogezinde socialist Ed Miliband. Foetsie EU-referendum.

Ondertussen probeert hij de kippers te paaien. Aan het begin van het congres verklaarde hij bereid te zijn om bij het referendum tegen een lidmaatschap campagne te voeren als hij in Brussel niet zijn zin krijgt.

Enkele dagen later verzekerde hij dat hij niet rouwig zou zijn om een leven buiten de Europese Unie. Tussendoor pleitte hij ervoor schoolkinderen weer kennis te laten maken met imperiale maten als pounds en ounces.

Gemor

Het was aan de Londense burgemeester Boris Johnson om de congresgangers als een cheerleader te voorzien van het nodige optimisme. Op Boris Day, zoals de dag van zijn congresoptreden is gaan heten, hield hij een geestige toespraak waarin hij onder meer een nieuwe 'visserijpolitiek' onthulde: 'Eerst smijten we de Salmond overboord en dan hebben we 'kippers' voor het ontbijt'.

Op een serieus moment had John-son gepleit voor het invoeren van quota voor immigranten vanuit de Europese Unie. Tevens beloven de Conservatieven, mochten ze komend voorjaar alleen aan de macht komen, een Britse Bill of Rights te introduceren die voorrang heeft op het vermaledijde Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.

Rebellenleider Farage bleef ondertussen stoken. Met vreugde kondigde hij aan dat William Cash jr, zoon van een bekende Conservatief, zich heeft aangesloten bij zijn partij. Enkele uren voor Camerons congrestoespraak kwam hij met het nieuws dat een Tory-donateur, de zakenman Arron Banks, voortaan zijn ponden naar UKIP overmaakt.

Binnen de traditionele vleugel van de Conservatieve Partij klinkt nog steeds gemor over het 'progressieve conservatisme' van de premier. 'Als er iemand moet overlopen', liet een anoniem kamerlid The Times weten, 'dan is dat Cameron. En wel naar zijn eigen partij.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden