Britse regering wil nieuwe terreurwet

De uitzonderlijke dreiging van Al Qa'ida dwingt Groot-Brittannië tot maatregelen als het zonder vorm van proces onder huisarrest plaatsen van verdachten van terreur....

Van onze correspondent Peter de Waard

Volgens de voorgenomen wet kunnen burgers op last van een gekozen volksvertegenwoordiger huisarrest krijgen of onder elektronisch toezicht worden geplaatst. Ook kunnen terreurverdachten gedwongen worden hun paspoort in te leveren en kan hun het recht op het gebruik van telefoon en internet worden ontnomen.

De oppositie en de linkervleugel van Labour zijn fel gekant tegen vergaande en ongekende aantasting van de burgerlijke vrijheden zonder dat er een rechter aan te pas komt. De Conservatieven wezen erop dat zelfs tijdens de Tweede Wereldoorlog buitenlandse spionnen nog een eerlijk proces kregen.

Na de aanslagen van 11 september 2001 in de VS werd er in Groot-Brittannië al een speciale wet voor terreurbestrijding aangenomen. Buitenlanders konden volgens deze wet zonder aanklacht worden vastgezet. Op basis van deze wet worden elf buitenlanders al drie jaar zonder aanklacht vastgehouden in de Londense Belmarsh-gevangenis. Maar de hoogste Britse rechter oordeelde onlangs dat ze moeten worden vrijgelaten, omdat de maatregel alleen voor buitenlanders geldt, en dus discriminerend is.

Het is onder meer vanwege deze beslissing dat Clarke de nieuwe wetgeving nodig acht. Maar tot grote verbazing van de oppositie kondigde Clarke aan dat de nieuwe wetgeving niet zal worden toegepast op de elf gevangenen, van wie er een het hoofd van Al Qa'ida in Europa zou zijn.

Vanwege de felle kritiek op de voorgestelde wetgeving deed Clarke de concessie dat na zeven dagen een rechtbank het politieke besluit tot internering zal kunnen vernietigen. Maar de toezeggingen gaan de oppositie niet ver genoeg. 'Waarom mag de rechter dan niet meteen zijn oordeel vellen?', vroegen de Liberaal-Democraten zich af. De Conservatieven constateerden dat Labour driehonderd jaar oude burgelijke vrijheden in twee dagen opzij wil schuiven.

Voor het zonder proces onder huisarrest plaatsen van burgers zal de Britse regering een uitzonderingsbepaling op de Conventie voor de Rechten van de Mens moeten aanvragen. Toch stuiten de maatregelen volgens Clarke niet op onoverkomelijke juridische bezwaren. Dat de maatregelen te ver gaan, bestrijdt de minister: 'Er is dit keer sprake van een heel andere dreiging dan er ooit is geweest. Laat niemand eraan twijfelen dat terroristen Groot-Brittannië willen aanvallen. Sommigen geloven dat een aanslag als die van 11 september of die in Madrid aan ons voorbij zal gaan, maar dat is kortzichtig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden