NieuwsBrexit

Britse premier vertrouwt op goedkeuring Brexitdeal door parlement, ondanks Noord-Ierse twijfel

Nu er een Brexitakkoord ligt tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie, vertrouwt de Britse premier Boris Johnson erop dat de deal zaterdag wordt goedgekeurd door het Lagerhuis, al ontbreekt formele steun van de Noord-Ierse gedoogpartner DUP.

DUP-leider leader Arlene Foster verlaat 10 Downing Street op 10 september. Haar partij steunt de Brexitdeal (nog) niet.Beeld AFP

Het akkoord tussen de Britten en de EU behelst dat er een grens tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk komt. Een grens op de Ierse Zee dus. Noord-Ierland blijft wel officieel deel van het Verenigd Koninkrijk, maar praktisch gezien staat het heel dicht bij de Europese Unie. Deze status aparte was destijds ook voorgesteld door Theresa May, maar dat stuitte toen op een veto van de DUP. Vervolgens kwam de backstop in zicht, een garantie dat het gehele Verenigd Koninkrijk (dus inclusief Noord-Ierland) bij de douane-unie van de EU blijft zolang er geen vrijhandelsverdrag tussen de Britten en de EU is gesloten. 

De DUP ging met die backstop akkoord, maar Johnson en de andere brexiteers vonden dat onacceptabel. Mays akkoord werd eerder dit jaar drie keer weggestemd in het Lagerhuis, wat leidde tot haar val. Het politieke landschap is nu veranderd. De DUP is intern verdeeld over het oorspronkelijke plan, maar de brexiteers zullen er wel mee akkoord gaan. Zij zien het als een laatste kans om de Brexit te redden en vrezen bovendien Johnsons aftreden, gevolgd door de komst van een linkse regering onder Jeremy Corbyn of een EU-gezinde coalitie.

DUP-leider Arlene Foster hikt vooral tegen het idee aan dat douaniers controles gaan uitoefenen op de handel tussen Noord-Ierland en rest van het Verenigd Koninkrijk. Dat is nodig, omdat de Britten niet langer deel willen uitmaken van de Europese douane-unie en omdat een grens over het Ierse vasteland politiek onhaalbaar is. Ook het gelijktrekken van de btw in beide Ierlanden is een punt van zorg. Brussel is bang voor een verdere toename van de smokkel tussen Ierland en Noord-Ierland. Er wordt nu al flink gesmokkeld.

Noord-Ierland opgeofferd

Dat enkele leidende brexiteers nu belangrijke posities bekleden binnen de regering, werkt in het voordeel van Johnson. Als Noord-Ierland is opgeofferd, kan de rest van het Verenigd Koninkrijk een eigen handelspolitiek voeren, hetgeen wordt gezien als de hoofdprijs van Brexit. Voor de Europese Unie is het akkoord een gok. May was van plan om dicht bij de EU te blijven en een vriendschappelijke burenrelatie te ontwikkelen. Onder Johnson zal een Verenigd Koninkrijk ontstaan dat wil concurreren met de EU. Dat is de grote vrees van de progressieve oppositiepartijen, die tegen de deal zullen stemmen.

Om zijn positie voor de stemming te verankeren, probeert Johnson de DUP mogelijk op een andere manier tegemoet te komen. Dat kan in de vorm van geld. Twee jaar geleden gaf May, als leider van een minderheidsregering, Noord-Ierland een miljard pond in de ruil voor gedoogsteun. Tevens komen politieke concessies in zicht. De Britse regering wil dat abortus en het homohuwelijk ook in Noord-Ierland legaal worden. Daar is de protestants-christelijke DUP, de partij van ‘Dr No’ Ian Paisley, fel op tegen.

Maar zelfs zonder steun van de voltallige DUP-fractie is Johnson optimistisch over de haalbaarheid van een akkoord. Hij refereerde naar een fameuze tunnelontsnapping in de filmgeschiedenis. ‘Brexit is als The Shawshank Redemption... maar nu kunnen we het licht zien.’ Voor hem is een akkoord een prima opstapje naar de verkiezingen. Hij is dan immers zijn belofte nagekomen om de Britten voor het eind van de maand uit de EU te halen. De DUP-leden zijn echter niet vergeten dat Johnson op hun partijcongres heeft gezegd dat er nooit een grens op de Ierse Zee komt.

Meer lezen over Brexit?

Het is (alweer) twee voor twaalf voor Brexit. Hoe zat het ook alweer? Het is twee voor twaalf voor de Brexit. Vijf dagen intensief onderhandelen leken even te hebben geleid tot een Brexitdeal tussen Brussel en Londen. Vandaag en morgen is er een Europese top. Gaat het dan echt gebeuren of sneuvelt de kersverse deal alweer? Waarom is zo’n akkoord sluiten zo moeilijk, en wat willen die Britten eigenlijk van de EU? Zes vragen. 

Brexitverslaafde: ‘Soms is er een rustdag, maar dan word ik bijna trillerig omdat er geen Brexit-fix is’ Ze zijn Nederlands, maar totaal verslaafd aan de Brexit. Elk nieuwtje moeten ze weten. Een dag zonder Brexit is een verloren dag. ‘Bij een akkoord is mijn verslaving hopelijk voorbij.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden