Britse kiezer straft Blair af om 'Irak'

De Britse kiezers hebben Tony Blair afgestraft voor de oorlog tegen Irak. Labour eindigde donderdag op een vernederende derde plaats bij lokale verkiezingen....

Ken Livingstone - Labours kandidaat voor het burgemeesterschap van Londen - stelde gisteravond met de hakken over de sloot zijn herverkiezing veilig.

De Conservatieven waren de grote winnaars. De Tories haalden 38 procent van de stemmen en partijleider Michael Howard concludeerde dat de Conservatieven serieus in de race zijn voor een machtsovername bij de Lagerhuisverkiezingen volgend jaar.

'We hebben het niet alleen goed gedaan op het platteland, maar hebben ook fantastisch gescoord in de grote steden. We zijn een partij voor alle Britten', zei een euforische Howard.

De Liberaal-Democraten kwamen uit op 28 procent. Charles Kennedy klopte zich op de borst 'als de eerste Lib-Dem-leider sinds mensenheugenis die tweede is geworden bij landelijk gehouden verkiezingen'.

Labour verloor 449 gemeenteraadszetels, de Tories wonnen er 244 en de Lib-Dems 177. Premier Tony Blair, die de begrafenis van Ronald Reagan bijwoonde, moest blij geweest zijn ver van huis te verkeren. Zijn vice-premier John Prescott, die nu spitsroeden moest lopen, erkende dat de uitslag een zware klap is voor Labour. 'Het is de desillusie over Irak', stelde hij spijtig vast. Minister David Blunkett bood de lokale bestuurders zijn excuses aan voor het feit dat zij de rekening gepresenteerd hebben gekregen.

Labour raakte zijn meerderheid kwijt in elf steden. Zo verloor Blairs partij het bestuur over stedelijke agglomeraties als Trafford bij Manchester aan de Tories. De Lib-Dems haalden de meerderheid in Newcastle, een ander traditioneel Labour-bolwerk. Ook Leeds, Swansea en Oxford gingen voor Labour verloren.

Binnen Labour krabte men zich gisteravond achter de oren over wat al 'bloedige vrijdag' werd genoemd. 'Is het probleem Irak of is het probleem Tony Blair zelf', verwoordde een Labour-parlementariër de twijfels. Onmiddellijk staken weer speculaties de kop op over een leiderswisseling, waarbij Gordon Brown nog voor de verkiezingen Blair zal opvolgen.

Maar Labours rol is nog niet uitgespeeld. De Tories zullen volgend jaar op 45 procent moeten uitkomen om daadwerkelijk weer te kunnen regeren. Daarnaast wacht iedereen met spanning op de uitslag van de Europese verkiezingen die pas zondag bekend worden gemaakt.

Mogelijk zal daarbij ook de UK Independence Party een belangrijke rol spelen. Deze partij kan wel eens veel eurosceptische stemmen van de Tories hebben afgesnoept, waardoor Howard mogelijk weer een toontje lager moet zingen.

Het pak slaag dat de kiezers Labour toedienden, trof ook de Londense burgemeester Ken Livingstone. Niet zoals verwacht met vlag en wimpel maar met hangen en wurgen haalde hij zijn tweede termijn. De Conservatieve kandidaat Steven Norris, die de omstreden congestie-heffing wilde opheffen, was tot het laatste moment in een nek-aan-nek-race met hem verwikkeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden