Britse flater Englandspiel lijkt opzet

Er zijn nieuwe aanwijzingen dat het beruchte Englandspiel in de Tweede Wereldoorlog een dubbelspel is geweest van de Britse geheime diensten....

Op 27 mei hoopt Wolters te promoveren aan de Universiteit van Amsterdam op zijn boek Dossier Nordpol. Het Englandspiel onder de loep. Zijn promotor is NIOD-directeur Hans Blom.

Het Englandspiel staat bekend als een van de grootste successen van de Duitse contraspionagedienst tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tussen maart 1942 en april 1944 dropten de Britten tientallen agenten boven Nederland, die zouden gaan meewerken aan de opbouw van een ondergronds leger. Ze werden meteen op de grond door de Duitsers opgewacht en opgesloten. Velen werden aan het eind van de oorlog gefusilleerd.

Naoorlogse onderzoeken, onder meer van een enquêtecommissie en van historicus Loe de Jong, zijn eerder tot de conclusie gekomen dat de Duitsers hun 'spel' zo lang konden volhouden door ernstige blunders van de Britse Special Operations Executive (SOE). Die zou niet hebben opgemerkt dat een geheime veiligheidscode ontbrak in de radioberichten uit Nederland. Bovendien werden expliciete waarschuwingen door de marconisten aan Engeland steevast genegeerd.

Volgens Wolters is het 'uiterst aannemelijk' dat de hogere regionen van de SOE wel degelijk wisten dat de marconisten gevangen waren genomen en gedwongen werkten voor de Duitse contraspionage. Dat werd al eerder vermoed, maar nooit bewezen. Documenten die Wolters aantrof zouden aantonen dat het 'besmette' radioverkeer voorjaar 1942 uit de normale routines werd gehaald en naar elders overgebracht.

Ook zou in juli 1942 een Nederlandse besmette zender zijn aangemeld bij het 'Twenty Committee' of 'Double Cross Committee', een comité dat de vijand valse informatie moest toespelen met behulp van overgelopen Duitse agenten.

De eerste gevangengenomen marconist, Lauwers, blijkt ten slotte na de oorlog nooit ondervraagd te zijn over zijn medewerking met de Duitsers.

Wolters vermoedt dat de Britten opzettelijk doorgingen met het sturen van agenten en materiaal om de Duitsers in de waan te laten dat zij plannen hadden voor een ondergronds leger en, later, een invasie op de Nederlandse kust. Hierdoor zouden Duitse troepen zijn weggehouden van het Oostfront.

De Britten zouden niet hebben kunnen voorzien dat veel van hun agenten later in het concentratiekamp Mauthausen om het leven zouden worden gebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden