Nieuws Hulporganisaties

Britse commissie: hulporganisaties falen in aanpak seksueel misbruik door medewerkers

Seksueel misbruik door medewerkers van internationale hulporganisaties is ‘hardnekkig’. De organisaties slagen er maar niet in om het probleem wereldwijd aan te pakken, ook niet na recente schandalen. Dit concludeert een commissie van het Britse parlement in een vernietigend rapport dat dinsdag werd gepubliceerd.

Vrouwen passeren een poster van Oxfam in de hoofdstad van Haïti. Foto Reuters

Het onderzoek werd gedaan naar aanleiding van de onthullingen begin dit jaar dat stafleden van de Britse hulporganisatie Oxfam seks hadden met prostituees in Haïti toen zij betrokken waren bij de hulpverlening na de aardbeving van 2010. Ook kwam Save the Children in opspraak.  

Volgens de parlementscommissie voor ontwikkelingssamenwerking faalt de hulpsector al zeker zestien jaar ‘collectief’ om seksueel misbruik door hulpverleners aan te pakken. De misdrijven variëren van een dakloos meisje in Haïti dat 1 dollar kreeg en verkracht werd, tot meisjes van rond de 13 die in vluchtelingenkampen in Liberia seksueel werden uitgebuit en misbruikt. 

De verkrachting van het minderjarige meisje door een hulpverlener deed zich voor in Haïti enkele jaren voor de aardbeving. ‘Het meisje was blij om het geld te zien’, citeren de onderzoekers een getuige. ‘Het was twee uur in de ochtend. De man nam haar mee en verkrachtte haar. In de ochtend kon ze niet lopen.’

De Britse minister voor Ontwikkelingssamenwerking Andrew Mitchell (midden) bezoekt in 2011 met topman Justin Forsyth van Save the Children een vluchtelingenkamp bij de grens tussen Kenia en Somalië. Foto Reuters

Hardnekkig

‘Seksuele uitbuiting en misbruik komt voor in vele organisaties en instellingen’, aldus de commissie in het rapport. ‘Het is hardnekkig en het is al lang aan de gang. De hulpsector weet al jaren dat het eigen personeel zich schuldig maakt aan seksuele exploitatie. Maar de sector faalt collectief om het probleem aan te pakken.’ 

De trage en ontoereikende reactie van de sector maakt een lakse indruk, die grenst aan medeplichtigheid. ‘Er waren meer zorgen over reputaties dan over de slachtoffers.’

‘Publiek geheim’

Volgens de commissie was het jarenlang een ‘publiek geheim’ dat medewerkers van hulporganisaties misbruik maakten van hun positie om zich wereldwijd te vergrijpen aan vrouwen en meisjes. De organisaties hadden veel eerder kunnen ingrijpen, maar zij deden dit niet. Pas als een schandaal naar buiten kwam, volgde een reactie. 

Volgens voorzitter Stephen Twigg van de commissie hebben de hulporganisaties na het Haïti-schandaal actie ondernomen en is er sindsdien veel veranderd. Maar één ding is niet veranderd, aldus Twigg: ‘Het falen van de internationale hulpsector om dit probleem onder controle te krijgen, waardoor slachtoffers werden overgelaten aan diegenen die hun macht misbruiken.’

Twigg benadrukte dat de hulporganisaties met dit rapport de wacht is aangezegd en dat zij snel actie moeten ondernemen. ‘Slachtoffers en klokkenluiders moeten zich niet langer gestraft voelen omdat zij zich uitspreken’, aldus de parlementariër over de maatregelen die de sector dient te nemen. ‘Humanitaire organisaties en de VN kunnen niet doorgaan met deze ‘cultuur van ontkenning’ wanneer ze beschuldigd worden. Deze gruwel moet het hoofd worden geboden.' 

Oxfam-bestuursvoorzitter Caroline Thomson noemt het rapport ‘ongelooflijk pijnlijk om te lezen’. ‘Wij hebben sinds 2011 zaken verbeterd maar wij erkennen dat wij er nog niet zijn’, aldus Thomson. ‘Het is terecht dat de commissie iedereen in de sector uitdaagt om het beter te doen.’ De topman van Save the Children in Groot-Brittannië, Kevin Watkins, erkent dat er ‘ontzettend veel meer gedaan moet worden’.  

Voorzitter Farah Karimi (links) van de Samenwerkende Hulporganisaties bezoekt in 2010 het kamp in Port-Au-Prince, de hoofdstad van Haïti, waar Oxfam Novib onder meer sanitaire voorzieningen heeft gerealiseerd. Foto ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.