Britse coalitie heeft alles onder controle - alleen die begroting

De wittebroodsweken van het kabinet-Cameron/Clegg zijn zorgeloosverlopen. Veel Britten zijn tevreden. Maar dat kan snel veranderen...

LONDEN ‘Wat een mooie woorden. En dat van een conservatieve premier. Nooit gedacht dat ik dit ooit zou meemaken.’ Als zelfs katholieken in Noord-Ierland – de onverzoenlijke Margaret Thatcher nog in het geheugen – lovend gaan spreken over een Tory-politicus, dan heb je heel wat bereikt.

David Cameron was dinsdag genereus en eloquent in zijn excuses aan de bevolking van Derry. Hij kon ook niet veel anders; het Saville-rapport over Bloody Sunday was werkelijk vernietigend voor het Britse leger, in het bijzonder de elite-eenheid die ongewapende betogers als dieren blijken te hebben afgeschoten.

Maar zijn optreden bevestigt het beeld dat is ontstaan na de eerste weken van de coalitie van Conservatieven en Liberaal Democraten. Het gaat prima met de club van Cameron. Samen met zijn vicepremier Nick Clegg weet hij tot dusver steeds de juiste verzoenende, optimistische of verfrissende toon te vinden.

De chemie is goed, ondanks de onderlinge verschillen. Topambtenaren zijn verbaasd over de prettige samenwerking, ook op departementen met bewindslieden van beide partijen samen aan het roer. Uit peilingen blijkt dat het merendeel van de Britten tot dusver eveneens tevreden is.

Cameron weegt zijn woorden soms zo zorgvuldig, dat de rechtse pers – die jaren smachtte naar een ferme Conservatief aan het roer – zich al een beetje zorgen begint te maken. Zo kreeg hij er bij de kwestie-BP bijvoorbeeld van langs op de voorpagina van de Daily Mail.

Volgens deze trouwe vertolker van Britse onderbuikgevoelens had de premier gefaald, door het in de VS niet blindelings op te nemen voor de nationale oliereus. In plaats daarvan had Cameron gezegd dat het blunderende bedrijf ‘de puinhoop zo snel mogelijk moet opruimen’.

Zijn agressie bewaart hij voor uithalen naar Labour, waarvan hij niet ophoudt te zeggen dat deze partij het land als een puinhoop heeft achtergelaten. Daarnaast is hij zeer voortvarend begonnen Labours erfenis van de alomtegenwoordige ‘nanny state’ te onttakelen, bijvoorbeeld op het gebied van burgerlijke vrijheden.

Zo is het megaproject waarmee alle Britten via een centrale databank een identiteitskaart hadden moeten krijgen, direct geschrapt. Alleen buitenlanders van buiten de EU zullen zo’n kaart op zak moeten hebben.

Ook het toezicht op personen die met kinderen werken, gaat op de schop. Labour had bedacht dat iedereen die geregeld met andermans kinderen omgaat, voortaan moet bewijzen dat hij géén pedofiel is. Het plan had betekend dat zo’n 10 miljoen Britse ouders, grootouders, maar ook kinderboekenschrijvers die sporadisch komen voorlezen op school, in een register moesten. Dit tegen betaling van tientallen ponden per persoon.

Grote instemming is ook te verwachten bij het plan om de Britse jungle aan ‘health and safety’-regeltjes aan te pakken. Uit angst voor claims, of in een poging mensen te behoeden voor elk denkbaar onheil, overladen Britse gemeenten en instellingen burgers in toenemende mate met panisch klinkende voorschriften.

Namens de regering onderzoekt Lord Young hoe hieraan iets kan worden gedaan. Op veel plaatsen is het uitgemond in ‘absolute nonsens’, zei Young deze week. Hij hekelde restaurants waar tandenstokers zijn verbannen uit veiligheidsoverwegingen, en scholen die leerlingen niet meer op excursie sturen vanwege alle verplichte voorzorgsmaatregelen.

Met dergelijke onderwerpen weet de coalitie een van haar hoofdthema’s – minder bemoeienis, meer vrijheid en eigen verantwoordelijkheid – prima te verkopen. Mede vanwege deze frisse wind zijn de wittebroodsweken zorgeloos verlopen. Zelfs het vertrek van staatssecretaris Laws op Financiën vanwege een declaratieprobleem (zijn huisbaas bleek zijn minnaar), strooide geen zand in de machine.

Maar iedereen weet dat het vanaf volgende week anders kan zijn. Dinsdag presenteert minister van Financiën George Osborne zijn langverwachte noodbegroting. Hij heeft er alles aan gedaan de natie op het ergste voor te bereiden, door steeds te zeggen dat het land er nog slechter voor staat dan gedacht.

Mogelijk is dit slechts tactiek, in de hoop dat alle maatregelen uiteindelijk meevallen. Veel Britten verwachten van de LibDems dat zij zullen afdwingen dat de bezuinigingen voldoende beschaafd blijven. Clegg hamert steeds op ‘progressieve’ ingrepen. Maar ook de LibDem-leider slijpt de messen. Zo kunnen Britse ambtenaren hun riante pensioenregelingen wel vergeten, zei hij deze week.

Dat het de coalitie nog goed gaat, blijkt uit het feit dat het satirische weekblad Private Eye nog geen goede invalshoek ontdekte. Met de vorige premier Gordon Brown (Labour) werd steevast de draak gestoken door hem neer te zetten als een hilarisch soort Sovjetdictator. Helaas voor de satirici is de ‘Supreme Leader’ spoorloos van het toneel verdwenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden