Britse anti-EU-groepen gaan samen strijd aan - maar het lijkt meer op Monty Python

De twee voornaamste anti-EU groeperingen in het Verenigd Koninkrijk bundelen eindelijk hun krachten. Daags nadat de tabloids Camerons onderhandelingsresultaat hebben gekraakt hebben Vote Leave en leave.eu besloten dat het beter is samen de strijd aan te gaan. Het enige dat nu nog ontbreekt is een leider. De hoop dat de charismatische Boris Johnson deze taak op zich neemt is kleiner geworden.

De hoop dat de charismatische Boris Johnson deze taak op zich neemt is kleiner geworden. Beeld reuters

Het eurosceptische kamp vertoont momenteel gelijkenissen met de Monty Python-film Life of Brian waar het People's Front of Judea en de Judean People's Front meer met elkaar bezig zijn dan met het bevechten van de Romeinse bezetter. Vote Leave is een groep die wordt gefinancierd door enkele rijke zakenmannen en bestaat uit politici van verschillende partijen. Het staat een harde campagne voor tegen Cameron, compleet met mediastunts. Leave.eu is meer een volksbeweging, die veel doet aan sociale media en ouderwets langs de deuren gaat. De twee groepen werkten tot voor kort, op hun eigen chaotische wijze, langs elkaar heen.

Springplan

En dan is er UKIP, de partij die begin jaren negentig ontstond uit protest tegen het Verdrag van Maastricht en het opgeven van nationale soevereiniteit. Een van de oprichters was de LSE-historicus Alan Sked, die tot zijn spijt heeft gezien hoe zijn partij onder Nigel Farage meer een anti-immigratiepartij is geworden. Momenteel leeft Farage op voet van oorlog met het enige kamerlid van deze partij, Douglas Carswell. Sommige kippers strijden dag en nacht voor een Brexit, maar anderen kijken nu al naar de volgende parlementsverkiezingen en zien het EU-referendum meer als een springplank naar electoraal succes in eigen land.

De splijtzwam is pijnlijk omdat de omstandigheden nauwelijks beter kunnen zijn voor de eurosceptici. Het compromisvoorstel van Donald Tusk zelf weinig voor en het valt nog te bezien wat ervan overblijft nadat de Europese Raad en het Europese parlement zich erover hebben gebogen. De Europese Unie kampt ondertussen met de grootste crisis uit haar bestaan en steeds meer grote bedrijven zeggen weinig problemen te hebben met een Brexit. De peilingen schommelen, maar zoals het er nu naar uitziet wordt het een spannende race. Dat de gevestigde orde grotendeels voor behoud van het lidmaatschap is, kan juist een voordeel zijn.

Nigel Farage Beeld epa

Partijcoryfee

Met dit alles in het achterhoofd heeft Vote Leave besloten om haar twee belligerente voorzitters, Matthew Elliott en Dominic Cummings, aan de kant te zetten. Hun plek zal worden ingenomen door Nigel Lawson, een partijcoryfee van de Conservatieven. Als minister van Financiën onder premier Margaret Thatcher eind jaren tachtig koestert de 83-jarige weinig goede herinneringen aan Brussel en zijn euroscepsis is sindsdien met het jaar sterker geworden. Het eerste wat Lawson, thans lid van het Hogerhuis, heeft gedaan is contact zoeken met leave.eu, met een positief resultaat. Zijn volgende taak is het uiteenzetten van een heldere visie voor het land na een Brexit.

Lawson zal echter niet het boegbeeld worden van de campagne. Daarvoor is hij te oud en te onbekend bij jongere generatie. Zijn dochter Nigella is veel beroemder. Maar wie wel? Ideaal zou Boris Johnson zijn, maar het ziet er niet naar uit dat hij deze enorme gok zal nemen, hoezeer hij ook een Winston Churchill van vandaag wil zijn. Tussen de ministers die zullen strijden voor een Brexit zit geen enkele aansprekende naam terwijl Farage teveel verdeeldheid oproept. Een ander idee is om een topondernemer zover te krijgen, zoals stofzuigermaker James Dyson. Origineel zou het zijn om zonder grote leider de strijd aan te gaan, om aan te tonen dat het een volksbeweging is.

Nigel Lawson Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden