Brits politicus beticht van wapensmokkel

Jonathan Aitken, Brits staatssecretaris van Financiën, was commissaris van een bedrijf dat eind jaren tachtig voor ongeveer vijftig miljoen gulden illegaal wapens verkocht aan Iran....

Van onze correspondent

Henk Strabbing

LONDEN

De beschuldiging verscheen gisteren voor het eerst in The Independent. Het project liep van 1986 tot 1988, droeg de codenaam 'Project Lisi' en ging om de levering van 140 lichte scheepskanonnen aan Iran door BMARC, een wapenfabriek in Grantham.

Aitken, toen nog parlementslid, was van 1988 tot 1990 lid van de raad van commissarissen van BMARC en kreeg voor zijn werkzaamheden 25 duizend gulden per jaar, plus onkosten. Aitken trad in 1990 terug toen het bedrijf in financiële moeilijkheden raakte. Later ging het failliet.

De staatssecretaris reageerde woedend op de beschuldiging. Hij wees erop dat het contract allang getekend was voordat hij commissaris werd. Hij betichtte The Independent van 'ouwe-koek-samenzweringstheorieën-journalistiek op zijn zwakst'. Als teken van 'goede wil' zei hij zijn dossier met correspondentie rond BMARC te zullen overhandigen aan Lord Scott die momenteel een onderzoek doet naar illegale wapenleveranties aan Irak.

Wat Lord Scott met de Aitken-paperassen aanmoet, is vooralsnog onduidelijk, want Scotts opdracht is uitdrukkelijk toegespitst op Irak en strekt zich niet uit tot andere landen, zoals Iran.

Aitken liet gistermiddag in een verklaring weten dat hij 'nooit omtrent het contract was ingelicht. Zeven jaar na datum kan ik me niet herinneren ooit iets gehoord of gelezen te hebben over Project Lisi in de rapporten van de onderneming.'

De voormalige president-directeur Gerald James acht dit onmogelijk: 'We wisten allemaal dat die spullen uiteindelijk voor Iran bestemd waren'. De Britse exportvergunning gold voor Singapore, maar 'het was iedereen duidelijk dat Singapore met zijn kleine legertje absoluut geen behoefte kon hebben aan 140 scheepskanonnen'. Volgens James werd er indertijd op vrijwel elke vergadering met de commissarissen over de order en de eindbestemming gepraat.

Een andere oud-directeur zegt: 'Aitken is bij ons tot commissaris benoemd vanwege zijn contacten in de regering. Je betaalt iemand geen 25 duizend gulden per jaar voor een paar vergaderingen?'

Britse juristen wijzen erop dat Aitken vrijwel zeker in gebreke gebleven is omdat commissarissen er juist voor zijn om hun ogen wijd open te houden in geval van mogelijke kwalijke praktijken.

Aitken kwam vorig jaar in opspraak toen The Guardian meldde dat hij gratis gastvrijheid had genoten van Harrods-eigenaar Mohammed Al-Fayed in diens luxueuze Parijse Hotel Ritz. Wegens eenzelfde 'vergrijp' had een andere staatssecretaris enkele dagen eerder ontslag moeten nemen.

Vorige week deed Aitken weer van zich spreken door presentator John Humphrys van het BBC-radioprogramma Today te beschuldigen van partijdigheid. Aitken noemde de BBC: de 'Blair Broadcasting Corporation'. Later verklaarde hij dat dit een grap was, maar zijn beschuldigingen tegen Humphrys hield hij staande.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.