Brits Lagerhuis geeft May fiat om Brexit in gang te zetten

The ayes have it. Met 498 stemmen tegen 114 werd woensdag de artikel-50 procedure goedgekeurd door het Britse lagerhuis. Premier Theresa May heeft daarmee toestemming van het parlement om Brexit officieel in werking te zetten.

De Britse premier Theresa May.Beeld getty

Het is een historische dag in het Lagerhuis, een dag waarvan Colin en Chris Beardwood hadden gehoopt dat deze nooit komen zou. Vanaf de publieke tribune kijkt het eurogezinde echtpaar uit het graafschap Worcestershire toe hoe kamerleden in de 'cockpit van de democratie' debatteren over Brexit, een debat dat woensdagavond zal eindigen met het goedkeuren van de artikel-50 procedure. Op de groene bankjes zien ze hun afgevaardigde Robin Walker zitten. Ze benijden hem niet. 'Hij heeft enthousiast campagne gevoerd voor het EU-lidmaatschap,' zegt Colin, die als dank voor verrichte diensten voor de gezondheidzorg een lintje heeft, 'maar nu is hij staatssecretaris op het Brexit-ministerie. We hopen dat hij ons toch zo dicht mogelijk bij Europa kan houden.'

Wat de regering betreft had dit debat nooit hoeven plaatsvinden, maar het Supreme Court had bepaald dat het parlement niet kon worden gepasseerd. Brexit-minister David Davis heeft de tekst voor deze historische wet zo beknopt mogelijk gehouden. 'Onder artikel-50 van het Verdrag over de Europese Unie, maakt de Premier de intentie van het Verenigd Koninkrijk bekend om zich uit de EU terug te trekken.' Een ruime meerderheid zal instemmen (498 stemmen voor, 114 tegen). Daarna zullen er nog stemmingen komen over tientallen amendementen. En ook het Hogerhuis mag haar zegje doen, maar dat gaat meer over de randvoorwaarden. Theresa May hoopt dat de parlementaire procedure op 7 maart geheel afgerond is, zodat ze twee dagen later tijdens de EU-top artikel-50 al in werking kan laten treden.

Brexit-minister David Davis.Beeld afp

Triomftocht

Voor de paleo-Brexiteers is het een triomftocht. Glunderend sprak de Conservatief John Redwood, die al sinds 'Maastricht' strijdt voor een Brits vertrek, dinsdag over hoe het Lagerhuis niet langer een 'trekpoppenparlement' zal zijn, maar dat 'de mensen het parlement weer groot zullen maken'. Een paar plekken verderop rouwde zijn 76-jarige partijgenoot Kenneth Clarke, die zich een halve eeuw lang heeft ingezet voor de Europese eenwording. In een elegante toespraak vergeleek de laatste eurogezinde Conservatief de premier met Alice, die in het konijnenhol naar het Wonderland van de Malle Hoedenmaker en de Hartenkoningin verdwijnt, en de hele natie meesleurt. Hij voorspelde dat Brexit rampzalig zal uitpakken en sprak de hoop uit dat zijn collega's konden leven met hun geweten.

Clarke citeerde een beroemde voorganger wiens standbeeld kamerleden passeren wanneer ze via Westminster Hall het parlement betreden: Edmund Burke. Deze conservatieve filosoof en parlementariër beweerde eind achttiende eeuw dat kamerleden hun eigen oordeel moesten vormen en niet slaafs de mening van hun achterban moesten volgen. 'Als ik niet langer vertrouw op mijn eigen oordeel en jullie opdracht volg, dan dien ik jullie niet, maar verraad ik jullie,' had Burke zijn achterban in Bristol laten weten. Met dit citaat raakte Clarke de kern van het artikel 50-debat. Een ruime meerderheid van de kamerleden was een jaar geleden tegen Brexit, maar in twee van de drie kiesdistricten was er een meerderheid voor Brexit. Een dilemma.

Kenneth Clarke.Beeld reuters

De kloof tussen kiezer en gekozene is vooral een probleem voor Labour. Twee van de drie afgevaardigden van deze eurogezinde partij vertegenwoordigen een Brexit-district. 'Het is een korte en simpele wet,' had Brexit-woordvoerder Keir Starner in een openhartige rede verzucht, 'maar voor Labour is het een zeer moeilijke wet. (...) We hebben gefaald. We hebben verloren. Maar we zijn democraten.' Oppositieleider Jeremy Corbyn heeft zijn fractie opgedragen met de regering mee te stemmen, hoezeer het ook tegen zijn principes in gaat. Enkele tientallen Labour-kamerleden negeren hem, vooral zij uit districten waar een meerderheid tegen Brexit was, zoals in Londen. Ook de Schotten en de Liberaal-democraten zijn tegen het in werking stellen van artikel-50.

Uit angst de kiezers van zich te vervreemden volgen de meeste kamerleden de oproep 'Vertrouw het volk!' van Brexit-minister Davis. Eurogezinden hopen de schade via amendementen te kunnen beperken. 'Het is makkelijk om je te verschuilen achter de meerderheid,' zegt Conservatieve oud-minister George Osborne, 'maar nu moeten we vechten voor de minderheid.' In de wandelgangen uit sociaal-democraat Steve McCabe zijn zorgen. 'Ik vrees de gevolgen van een harde Brexit, maar we kunnen de uitslag niet negeren. De regering moet EU-burgers nu beloven dat ze kunnen blijven, wat andere landen ook beslissen over de Britten.' Dat blijkt ook de wens te zijn van de Beardwoods. 'Naast ons woont een Nederlands-Filipijns stel. Als zij kunnen blijven, zou dat een troost zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden