NieuwsElgin Marbles

Brits-Europees vrijhandelsakkoord? Eerst ons erfgoed terug, zeggen de Grieken

Al jaren vormen ze een heikel punt in de Brits-Griekse betrekkingen, maar nu dreigen de Elgin Marbles ook een hindernis te worden bij een handelsakkoord tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU. 

Een deel van de Elgin Marbles in het British Museum in Londen.Beeld EPA

Bij het opstellen van een onderhandelingsmandaat heeft Brussel gezegd dat de partijen onwettig verkregen erfgoed moeten teruggeven. Dit is door de Britten omgedoopt tot de ‘Elgin-clausule’, ook al ontkennen de Grieken dat het om de marmeren friezen van het Parthenon gaat.

De beeldhouwwerken zijn begin 19de eeuw van Athene naar Londen gebracht door de zevende graaf van Elgin. Griekenland maakte indertijd deel uit van het Ottomaanse Rijk, waar Elgin de Britse ambassadeur was. Elgin kwam in financiële problemen en verkocht de cultuurschatten aan de Britse staat. Lagerhuisleden besloten ze veilig naar een museum te brengen. Nu behoren ze tot de kroonjuwelen van het British Museum.

Al dertig jaar probeert Griekenland de ornamenten terug te krijgen om ze in het Akropolismuseum tentoon te stellen. De Unesco steunt de Grieken, die zelfs de bekende advocaat Amal Clooney inhuurden om het marmer via de rechter terug te eisen. Bij nader inzien besloot Athene de diplomatieke route te bewandelen. De Brexit is een prima kans, omdat het Griekse parlement desnoods een veto kan uitspreken over een vrijhandelsakkoord.

Een ander deel van de Elgin Marbles.Beeld EPA

Gibraltar

De Grieken ontkennen dat de Elgin Marbles een rol spelen, maar een maand geleden had minister van Cultuur Lina Mendoni gezegd Europese steun te verwachten in deze kwestie. Voor Europese lidstaten zijn de Brexit-onderhandelingen een ideale gelegenheid om hun grieven aan het adres van de Britten uit te buiten. Zo zal Spanje verlangen dat Gibraltar, een andere koloniale erfenis, buiten een te sluiten onderhandelingsakkoord blijft.

De onderhandelingen beloven hard en bitter te worden. Het Verenigd Koninkrijk wil een kopie, of een betere versie zelfs, van het vrijhandelsakkoord dat Brussel met Canada heeft gesloten. EU-onderhandelaar Michel Barnier heeft eerder deze week echter laten weten dat dit alleen bespreekbaar is wanneer de Britten, als belangrijkste en meest nabijgelegen handelspartner, aan de Europese regels blijven voldoen.

De Britse regering is woedend over deze voorwaarden. Het persteam van 10 Downing Street tweette dinsdag zelfs de befaamde grafiek waarin Barnier twee jaar geleden trapsgewijs uitlegde uit welke samenwerkingsmodellen Londen een keuze kon maken. Het Canadese model was er een van. Volgens de Britten verplaatst Brussel met de aanvullende eis van een ‘gelijk speelveld’ nu de doelpalen.

Voor de Griekse minister van Cultuur zijn de Elgin Marbles een belangrijk onderdeel van zijn portefeuille. Graag wijzen de Grieken op Italië, dat wel bereid was om Parthenon-schatten terug te geven. Nog bozer werden de Grieken toen de Elgin Marbles aan de Hermitage in Sint-Petersburg werden uitgeleend. Over kunstschatten gesproken. Wat zou Nederland kunnen terugeisen van de Britten? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden