Brits EU-debat: Vlerk Nigel vs. vlegel Nick

LONDEN - Hij was ooit de toekomst. Toen Nick Clegg in het voorjaar van 2010 zijn opwachting maakte in verkiezingsdebatten op de Britse televisie was hij de jonge vlegel die het, met de hand in zijn broekzak, opnam tegen de gevestigde orde. Nu, drie jaar later, is de geplaagde liberaal-democraat het gezicht van datzelfde establishment, in een televisiedebat pleitend voor het Britse lidmaatschap van de Europese Unie. De vlerk dit keer is Nigel Farage, de volkse, goedlachse en welbespraakte leider van de UKIP, de anti-Brusselpartij die op 22 mei waarschijnlijk de grootste gaat worden tijdens de Europese verkiezingen.


Het idee voor twee EU-debatten was afkomstig van Clegg zelf. Zijn partij staat slecht in de peilingen en door zich te profileren als Eurofiel hoopt hij stemmen te winnen bij zijn landgenoten die lid willen blijven, zo'n 40 procent volgens de jongste peilingen. Clegg had de andere partijleiders uitgenodigd, maar premier David Cameron en oppositieleider Ed Miliband, beiden in principe voor lidmaatschap, bedankten. Farage greep de kans echter met beide handen aan. Voor het eerst kan de 49-jarige volop in de belangstelling staan. Officieel is hij immers niet meer dan een europarlementariër en een leider van een partij zonder kamerzetels.


Voor debatleider David Dimbleby is het een déjà vu. In de aanloop naar het EEG-referendum van 1975 had deze 75-jarige BBC-coryfee het twistgesprek geleid tussen de socialisten Roy Jenkins (voor) en diens radicale rivaal Tony Benn (tegen). Indertijd spraken de Britten zich uit voor een Economische Gemeenschap en met name veel ouderen voelen zich bedrogen omdat het land nu ongevraagd deel uitmaakt van een politieke unie. En juist aan de ouderen appelleert de UKIP. Niet alleen vanwege Europa. Veel 'kippers' zien in Farage, die soms een bolhoed draagt, traditionele Britse waarden als liefde voor vrijheid, zelfredzaamheid en een afkeer van regelneverij belichaamt.


Het debat tussen de eurofiel Clegg en de euroscepticus Farage is een cultuurstrijd. De sociaal-liberaal neemt het hier op tegen de libertariër, voormalige eurocraat tegen de voormalige beursbengel, de Oxford-alumnus tegen de man die zijn wijsheid opdeed aan 'the University of Life', de vertegenwoordiger van de stedelijke elite tegen de plattelandsjongen, de idealist tegen de pragmaticus, de stiekeme roker tegen de kettingroker, de caféganger tegen de kroegtijger, een fan van Shakira tegen een fan van de Spice Girls, de man met een Spaanse vrouw tegen de man met een Duitse vrouw. Ze hebben allebei op een privéschool gezeten, dat wel.


Het eerste debat, een week geleden op de commerciële radio en televisie, voldeed geheel aan de verwachtingen. Op retorische wijze bracht Farage, soms iets te belligerent, het verlies van soevereiniteit en de nadelen van massa-immigratie te berde. En passant meldde de euroscepticus, die regelmatig op de Russische staatszender te zien is, dat de EU bloed aan de handen heeft in de Oekraïne. Clegg bleef koel, beperkte zich tot feiten en cijfers. Inhoudelijk gezien was, zo oordeelden commentatoren, de liberaal-democraat beter, maar het optreden van Farage bleek meer tot de verbeelding van de kijkers te spreken. De kijkers riepen Farage tot winnaar uit.


Clegg kan nu in de herkansing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden