NieuwsInternationale gevangenenruil

Brits-Australische wetenschapper vrij na ‘verschrikkelijke’ beproeving van 2 jaar in Iraanse cel

Wetenschapper Kylie Moore-Gilbert is na twee jaar vrijgelaten uit de gevangenis in Iran. De 33-jarige Midden-Oostendeskundige werd in 2018 veroordeeld tot tien jaar cel voor spionage, ondanks gebrek aan bewijs. Haar vrijlating maakt deel uit van een opmerkelijke internationale ruil, waarbij Thailand drie veroordeelde Iraniërs terugstuurde naar Iran.

Kylie Moore-Gilbert op het Mehr-Abad vliegveld in Teheran, op 25 november, na haar vrijlating.Beeld EPA

De Brits-Australische Moore-Gilbert, werkzaam aan de universiteit van Melbourne, bezocht in 2018 een academische conferentie in Iran. Vlak voor vertrek naar huis werd ze op het vliegveld van Teheran gearresteerd op verdenking van spionage. Ondanks een gebrek aan bewijs werd ze veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf.

Ook verschillende andere westerlingen werden in de afgelopen jaren door het regime in Teheran vastgehouden voor ‘spionage’. Volgens experts probeerde Iran op deze manier westerse landen geld af te troggelen. Ook was het een manier om de onderhandelingen over een atoomdeal te beïnvloeden. Iran ontkent dit.

De ruil met de veroordeelde Iraniërs in Thailand werd bekendgemaakt door de Iraanse staatstelevisie. Het betreft drie mannen die in 2012 werden gearresteerd op verdenking van terrorisme, nadat in hun villa in Bangkok per ongeluk een bom was ontploft. Volgens Israëlische en Thaise regeringsmedewerkers was het de bedoeling van de mannen om een aanslag te plegen op Israëlische diplomaten in de Thaise hoofdstad.

‘Blij en opgelucht’

De drie werden nooit veroordeeld voor terrorisme, maar gingen wel lange tijd de cel in. Twee van de Iraniërs, Saeid Moradi en Mohammad Kharzei, werden in 2013 veroordeeld. Moradi, die beide benen verloor bij de explosie, kreeg levenslang voor poging tot moord op een politieagent. Kharzei kreeg vijftien jaar cel voor het bezit van explosieven. Een derde verdachte werd in Maleisië aangehouden en in 2017 uitgeleverd aan Thailand.

Het drietal, door de staatstelevisie omschreven als ‘economische activisten’ die geprobeerd hadden de sancties tegen Iran te omzeilen, werden door plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi opgewacht op het vliegveld.

De Australische premier Scott Morrison wilde tegenover Australische media niet ingaan op de ruil. De premier zei dat hij ‘blij en opgelucht’ was. Donderdag had hij Moore-Gilbert aan de telefoon gehad. Hij benadrukte dat de vrouw tijd nodig zal hebben om de ‘verschrikkelijke’ beproeving te verwerken. ‘Ze klonk heel bemoedigend, zeker gezien wat ze heeft doorgemaakt.’

Respect, liefde en bewondering

In een verklaring bedankt Moore-Gilbert de Australische overheid en de diplomaten die haar vrijlating hebben bewerkstelligd. De wetenschapper verbleef een deel van de tijd in een van de meeste beruchte gevangenissen van Iran. Ook maakte ze melding van ‘geestelijke marteling’ door de Iraanse autoriteiten, onder meer door langdurige eenzame opsluiting. Ze ging een aantal malen in hongerstaking om haar vrijlating af te dwingen. Desondanks verklaarde ze donderdag ‘niets dan respect, liefde en bewondering te hebben voor de geweldige Iraanse natie en haar warme, gulle en dappere bevolking’.

Volgens de Australische minister van Buitenlandse Zaken Marise Payne was de vrijlating het resultaat van een ‘diplomatiek proces’ met Iran. Haar collega’s aan de universiteit deelden in de vreugde. ‘Een onschuldige vrouw is eindelijk vrij’, schreven ze in een verklaring. ‘Vandaag is een prachtige dag in Australië.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden