Brinkhorst vindt hoge rundvleesprijs verdacht

Boeren krijgen steeds minder voor hun koeien, maar consumenten betalen nog evenveel voor hun biefstuk. Minister Brinkhorst van Landbouw heeft de NMa gevraagd te onderzoeken aan welke strijkstok het geld blijft hangen....

Detailhandel en vleessector begrijpen er niks van: door de daling van de vleesexport krijgen boeren vergeleken met oktober vorig jaar - toen de BSE-crisis uitbrak - ongeveer 30 procent minder voor hun runderen. Maar consumenten betalen nog steeds evenveel.

Op verzoek van minister Brinkhorst van Landbouw gaat de Nederlandse Mededingingsautoriteit nu onderzoeken waarom de consumentenprijzen niet zijn gedaald. Volgens de minister is het gek dat boeren minder geld krijgen voor hun slachtkoeien maar de prijs van rundvlees bij de slager niet daalt. Is hier soms sprake van prijsafspraken, wil de minister weten van de kartelpolitie NMa. Consumentenbond en landbouworganisatie LTO juichen dit hard toe.

LTO laakt de ondoorzichtige prijsvorming in de vleessector. 'De relatie tussen kostprijs en winkelprijs is zoek. Dat is niet goed voor veehouders en consumenten', aldus een woordvoerder.

Alleen de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV) heeft een vermoeden wat er aan de hand is: de slachterijen hebben stijgende kosten en dalende inkomsten. Voorzitter J. Ramekers: 'Als slachterij wil je uit de kosten komen. Maar de suggestie dat je als industrie de prijs kunstmatig hoog kunt houden, is niet aan de orde.'

In de keten tussen veehouder en consument zitten vele schakels. Behalve slachterijen, zijn er tussenhandelaars, verzekeraars, transporteurs, verwerkers en verpakkers die allemaal betaald moeten worden. Kost een koe bij de boer tussen de vier en zeven gulden per 'levende' kilo, de groothandel betaalt zeker 30 gulden voor een kilo biefstuk van de haas. En de consument nog meer.

Het CBL meldt dat zijn leden een 'zeer voorzichtige daling' van de groothandelsprijzen voor rundvlees rapporteren. 'Maar zeker niet de daling waar de slachterijen mee te maken hebben', aldus een woordvoerster die benadrukt dat een prijsdaling bij de boer van 30 procent niet één op één kan worden vertaald naar een even grote prijsdaling voor de consument. Bovendien, zo voegt zij toe, moet er verschil gemaakt worden tussen de duurdere vleeskoeien en goedkopere melkkoeien.

Volgens berekeningen zou een daling van de boerenprijs met 30 procent moeten leiden tot een 12 procent lagere consumentenprijs. Maar ook van zo'n daling is voorlopig nog geen sprake. Onderzoeker J. Bolhuis van het LEI wijst overigens op inflatiecijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek van januari waaruit blijkt dat de rundvleesprijs zelfs licht is gestegen ten opzichte van december. 'Het is een beetje merkwaardig om het zachtjes uit te drukken', aldus Bolhuis, 'maar je moet zicht hebben op de kosten van de slachterijen.'

Ramekers van de COV stelt dat een prijsdaling in het begin van de keten slechts met vertraging kan worden doorberekend aan de consument omdat sommige partijen lange termijn contracten hebben. 'Of ze hebben een voorraad die ze tegen de oude prijs hebben ingekocht.'

Het grootste probleem zijn evenwel de dalende inkomsten van de slachterijen. Die kunnen hun slachtafval niet meer verkopen aan veevoerproducenten en hebben minder werk vanwege de fors gedaalde afzet in het buitenland. Tegelijk gaan de kosten omhoog bijvoorbeeld doordat vlees dat ze niet kunnen verkopen moet worden opgeslagen.

'In Duitsland en Italië is er een forse reductie in de consumptie, dus daar moet je omlaag met je prijs. In Nederland is de vraag veel minder gedaald dus reageert de markt ook anders en is de prijs niet gedaald', aldus Ramekers.

De Consumentenbond stelt voor het probleem van het overschot aan rundvlees deels op te lossen door de consumptie te verhogen door prijs te verlagen. 'Als ik kijk naar de machtige positie van de supermarkten in Nederland vind ik dat ze zich er te makkelijk van af maken', zegt een woordvoerder.

Ramekers betwijfelt evenwel of lagere winkelprijzen de vraag naar rundvlees stimuleren. 'Normaal werken lagere prijzen direct door in hogere verkopen, maar nu spelen emotionele redenen mee.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden