Briljante satire

Zelf heeft hij er geen weet van, maar wij krijgen het al snel te zien: Truman Burbank (een aangenaam serieuze Jim Carrey) is al sinds zijn geboorte de populaire ster van zijn eigen realityshow. Zijn leven lang zijn al zijn bewegingen door camera's gevolgd. Zijn familie en vrienden zitten in het complot. Zijn woonomgeving, het altijd zonnige Seahaven, is een bordkartonnen decor: camera's op elke hoek van de straat in wat een immense televisiestudio blijkt te zijn. Dagelijks volgen miljoenen fans Trumans wederwaardigheden. Hoewel, wederwaardigheden, het gaat om een braaf, saai, voorspelbaar en burgerlijk bestaan.Dat laatste zegt veel, zo niet alles, over de werking van massamedia. Een gelikte marketingmachine en een hypegevoelig publiek, en de inhoud kan vervolgens zo saai zijn als maar mogelijk. Let wel: we schrijven 1998, het tv-programma Big Brother bestond nog niet.


Hoewel het leven van Truman strak geregisseerd wordt, gaat het natuurlijk een keer mis: Trumans wereldbeeld begint scheuren te vertonen, eerst figuurlijk maar in een op de rand van slecht melodrama ontaardend slot ook letterlijk. In werkelijkheid is de grootste grap van deze briljante, intrigerende satire natuurlijk dat inmiddels Trumans nachtmerrie voor horden aspirant-idolen een natte droom is.


The Truman Show (Peter Weir, 1998). Eén, 23.10-00.50 uur.


Departures (Okuribito)

(Yojiro Takita, 2008) Wonderschone vertelling over een werkloze cellist die terugkeert naar zijn geboortehuis en in dienst treedt van een begrafenisondernemer als assistent bij het gereedmaken van overledenen. Dat gebeurt bij die overledenen thuis, te midden van de nabestaanden. Je kunt je iets voorstellen bij de rituele en zorgvuldige wijze waarop dat in Japan gebeurt. De film legt er eer in dit uitgebreid uit de doeken te doen, wat Departures een bijzondere, bijna meditatieve schoonheid geeft, zonder dat de film loodzwaar wordt. Integendeel, Departures is op momenten uiterst geestig. Natuurlijk gaat de film ook over onze omgang met de dood, wat vervlochten wordt met het verleden van de hoofdpersoon, die op jonge leeftijd zijn vader zag verdwijnen en niet bij de crematie van zijn moeder is geweest. En natuurlijk komt hij in het reine met die last van het verleden. Maar de ervaren Y¿jir¿ Takita waakt ervoor de grenzen van het betamelijke sentiment te overschrijden, zelfs met schaamteloos sentimentele strijk-


intermezzo's. Oscar voor beste buitenlandse film.


Nederland 2, 23.30-01.32 uur.


Point Break

(Kathryn Bigelow, 1991) Puntgave genrefilm van de vrouw die pas een decennium later zou doorbreken met een Oscar voor haar Irak-film The Hurt Locker. De surffilm Point Break bevat een ware staalkaart van genre-ingrediënten: knokpartijen, achtervolgingen, schietpartijen, een spectaculaire vrije val en, boven alles, indrukwekkende surfopnamen. Die vormen het hart van de film. Want van het verhaal moet Point Break het niet echt hebben, al is het uitgangspunt niet onaardig. In Los Angeles zijn in drie jaar 27 bankovervallen gepleegd. Door The Ex-Presidents, vier mannen met maskers van Amerikaanse presidenten. De politie en de FBI tasten in het duister. Groentje Keanu Reeves krijgt met ervaren maar onaangepaste rot Gary Busey de taak de zaak nog maar weer eens op te pakken. Ze houden zich vast aan een onzekere theorie die stelt dat de overvallers surfers moeten zijn. Dat Bigelow precies wist waar de kracht van de film lag, zie je bij de eerste surfopnamen: pas wanneer in beeld de reusachtige golven gaan rollen, beginnen de bassen te dreunen. En veert de kijker overeind.


BBC 1, 00.55-02.50 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden