Briljant vakman met hekel aan gestudeerde types

Ed Maas walgt van linkse mensen, heeft veel geld en analyseert snel. Een goede kandidaat dus om de LPF op orde te brengen....

'ZE KUNNEN mij in elk geval nooit meer commanderen.' Dat vindt Ed Maas het belangrijkste voordeel van zijn zelfverworven rijkdom. Sinds kort heeft hij het ook alleen voor het zeggen bij de Lijst Pim Fortuyn (LPF). Enkele weken na zijn entree als crisismanager is in het bestuur van de partij niemand meer die hem op de vingers kan kijken. Hij is de enig overgebleven partijbestuurder nu Cees van Leeuwen staatssecretaris is geworden. Het enige dat hij zegt te willen, is de partij op orde brengen en dan overdragen aan de leden.

Wat bezielt de man die zonder blikken of blozen 50 duizend euro in de partijkas stort zonder ooit blijk te hebben gegeven van ook maar de geringste politieke aspiraties? Collega-makelaar Harry Mens is niet verrast. 'Ed heeft een enorme afkeer van linkse mensen. Dat zou een drijfveer kunnen zijn.'

Het succesverhaal van kapperszoon Everardus Anthonius Marie Maas (49) heeft alle trekken van The American Dream: van glazenwasser tot multimiljonair. Van de jonge Ed Maas is niet veel bekend, maar wel dat hij niet de makkelijkste was. Het grootste deel van zijn jeugd bracht hij door in internaten en tuchtscholen. Aan studeren kwam hij niet toe. Eenmaal ontkomen aan de knoet van zijn oppassers, werkte hij een tijdje als glazenwasser in Den Haag, voordat hij via een vriend in de wereld van het onroerend goed belandde. Daar maakte hij een opzienbarende opmars. Maas begon voorzichtig met een huisje in de Haagse Schilderswijk, had er een halfjaar later al drie en mag zich nu de eigenaar noemen van complete straten en huizenblokken, verspreid door heel het land.

'Een briljante speler', zeggen zijn vastgoedcollega's over Maas, 'met een begenadigde timing.' Hans Eysvogel - decennialang op radio en tv commentator bij de paardenraces - weet wat ze daarmee bedoelen. Hij hing vaak met paardenliefhebber Maas rond op de renbanen. Daar vroeg Eysvogel hem ooit op de man af hoe hij dat toch deed, zo rijk worden. 'Ed zei: ik ben er altijd vijf minuten eerder dan een ander. Als er iets te koop is, analyseer ik razendsnel mijn kansen, en dan, verkocht! Iemand anders moet eerst vijf minuten nadenken. Dan is het te laat.' Eysvogel voegt er zelf aan toe dat Maas een harde werker is. 'Hij vraagt veel van zichzelf en van anderen. Nooit aarzelen, ben je besodemieterd, aanpakken moet je! Niet uitstellen tot morgen wat je vandaag kunt doen.'

Maas' grote klapper kwam in 1992 met de overname van de toen vrijwel failliete onroerendgoedmaatschappij VHS. Deden de drie miljoen aandelen toen nog 75 cent, inmiddels zijn het er 10 miljoen met een waarde van bijna 18 euro per stuk. Maas heeft 70 procent van de aandelen in handen. Hij is binnen, zacht gezegd. Zakenblad Quote deelt hem op de ranglijst van rijkste Nederlanders de 81ste plaats toe, met een geschat vermogen van 200 miljoen euro.

En toen was er opeens die avond van de eerste juli in het Haagse hotel Des Indes: de LPF in diepe crisis. Acht weken na de dood van Fortuyn buitelden diens volgelingen over elkaar heen in een strijd om de macht én om de boekhouding. Na de geldverslindende verkiezingscampagne stond de partij zeker 300 duizend euro in het rood en gaf iedereen elkaar de schuld.

Toen na lang straatvechten nog geen eind in zicht was, meldde zich Ed Maas. Die schuld zou hij wel even saneren, beloofde hij, uit eigen zak en met hulp van kennissen. Later die week kreeg hij van partijoprichters Peter Langendam en John Dost een volmacht om de leiding over te nemen. De afgelopen weken stribbelde alleen oud-bestuurslid Tjeerd Sleeswijk Visser nog een beetje tegen, maar Maas' meest recente persbericht laat er geen twijfel over bestaan: Sleeswijk Visser moet in de war zijn geweest. 'De LPF-bestuurscommissie wordt thans geleid door de heer Maas', schrijft Maas. 'Onder zijn verantwoordelijkheid zal een organisatorische en financiële reorganisatie gestalte dienen te krijgen.'

Het is een opmerkelijke carrière-move voor Maas, die zijn bezigheden buiten het vastgoed tot nog toe beperkte tot zijn bemoeienis met de paardenraces en diverse voetbalclubs. Met VHS sponsorde hij jarenlang ADO Den Haag. Komend seizoen staat hij op de shirts van RKC en de amateurs van Kranenburg. In de sportwereld ontwikkelde hij volgens kennissen een afkeer van 'gestudeerde types' die hem voortdurend dwarszaten bij de ontwikkeling van zijn plannen.

Zo liep het plan-Maas om de renbaan Duindigt ingrijpend te renoveren naar zijn stellige overtuiging stuk op bestuurlijke onwil. 'Hij heeft het vaak aan de stok gehad met ambtenaren en bestuurders van linkse signatuur', zegt Mens. 'Daar heeft hij een hekel aan. Dat roept hij altijd.' Hans Eysvogel: 'Hij heeft altijd veel tegengas gekregen van die kereltjes die er geen cent in steken, maar het wel voor het zeggen willen hebben. Dan denkt Ed: ik ben misschien maar een eenvoudige vent, maar ik heb het toevallig wel gemaakt. En wat hebben die afgestudeerde types gepresteerd? Niks! Minkukels zijn het.'

Op hun beurt beschrijven 'de bestuurders' Maas als een lastig persoon, die om het minste of geringste naar de rechter stapt als hij zich slecht behandeld voelt. Oud-Kamerlid Piet Blaauw (VVD) lag als president van de Stichting Nederlandse Draf- en Rensport veelvuldig met Maas overhoop. Veel wil Blaauw er niet meer over kwijt. 'Ik zeg maar zo: van Ed Maas kun je heel goed een huis kopen, je moet er alleen niet met hem in gaan wonen. Hij is een uitermate lastige man die het niettemin ver heeft geschopt. Hij is zeer gemotiveerd en vermogend. Dan zijn er in de paardensport altijd mensen die met belangstelling naar je kijken.'

Ook Maas' korte politieke bestaan gaat gepaard met een rechtszaak. De 'haatzaai-aanklacht' van de advocaten Spong en Hammerstein tegen een aantal politici en journalisten, wordt door Maas gefinancierd, bevestigt Spong. 'Meneer Maas betaalt alle kosten van rechtsbijstand vanaf het eerste moment tot op heden. Dat geldt ook voor de talrijke andere juridische adviezen die wij de afgelopen tijd hebben gegeven aan de LPF.'

In het voorjaar was Maas al een van de vijf geldschieters die de partij ieder met een bijdrage van 50 duizend euro uit de startblokken hielpen. Hij wilde bijdragen aan 'de frisse wind die het fenomeen Fortuyn door het muffe politieke hok' liet waaien. Fortuyn verdiende een kans, vertelde Maas het Rotterdams Dagblad: 'Ik zit al jarenlang te mopperen op het beleid. Ik heb twee kinderen en hoop dat die in dit land fatsoenlijk kunnen opgroeien. Ik ben bij machte om Fortuyn financieel te steunen en het zou hypocriet zijn als ik dat niet zou doen. Ik heb het in het belang van alles en iedereen gedaan.'

Meer moet er echt niet achter gezocht worden, benadrukt Maas in de spaarzame momenten dat hij de pers te woord staat. Het is onduidelijk hoe groot zijn financiële inbreng in de partij nu is en wat hij nou eigenlijk precies doet. Hij heeft een accountantsteam van Deloitte & Touche op de boekhouding gezet en een paar bedrijfseconomen ingeschakeld.

Hij hoeft aan niemand verantwoording af te leggen, ook niet aan de LPF-Kamerfractie. Er wordt niet over geklaagd. 'Hij zou de openstaande schulden saneren en de boel een beetje optuigen', zegt Kamerlid Gerard van As. 'Dat betekent dus niet dat hij zelf alles gaat betalen. Wij weten niet precies wat hij doet en met wie. Hij doet het gewoon. Zie het als een postuum eerbetoon aan Pim. Ed vindt het triest dat Pim vermoord is. Hij wil voorkomen dat de beweging verloren gaat. Door het vertrek van Van Leeuwen zit hij er nu toevallig alleen. Dat kan hij best behappen, maar hij wil het niet. Na de zomer kiezen de leden een nieuw bestuur en dan is hij weg. Hij doet het echt niet voor het baantje.'

'Nee, absoluut niet', bevestigt Langendam. 'Daarom past hij zo goed bij onze partij. Die man wil gewoon wat betekenen voor het land. Bij andere partijen moet je dan eerst jarenlang de plantjes water geven. Bij ons kun je meteen aan de slag.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden