Brigade van Kadhafi's zoon gevreesd

De brigade van Khamis speelt een cruciale rol bij de pogingen van het regime-Kadhafi om de opstand in Libië neer te slaan.

Van onze verslaggeverStieven Ramdharie

AMSTERDAM - Moammar Kadhafi toonde donderdag opnieuw zijn opvallende militaire veerkracht, van Ras Lanuf tot Zawiya. Als het Libische regime weet te overleven, zal het voor een groot deel zijn te danken aan Kadhafi's jongste zoon. Khamis en vooral zijn 32ste Brigade, de 'Pretoriaanse Garde' van het bewind, vechten deze dagen fel terug om de Kadhafi-clan te redden.


'Het zijn de mannen van Khamis', meldden ooggetuigen in Zawiya donderdag over de militairen die de stad opnieuw zwaar bestookten met tanks. Ook in het oliestadje Ras Lanuf werden de Russische tanks van de 32ste Brigade gisteren ingezet. Na de inname van vooral Zawiya zou Khamis in Misurata, Libië's derde stad, voor een doorbraak moeten zorgen.


'Het best uitgeruste en meest capabele onderdeel voor verdediging van het regime', zo omschreef de Amerikaanse ambassade in Tripoli in 2009 de elite-eenheid. Een gevreesd onderdeel ook, tienduizend man sterk, bestaande uit onder andere special forces. Geleid, in de woorden van de VS, door 'een zeer gerespecteerde commandant' van slechts 28 jaar. Iemand die tot een maand terug nog hartelijk welkom was in Washington.


De Khamis-brigade maakt deel uit van de machtige paramilitaire eenheden die alleen loyaal zijn aan Kadhafi, diens familie en het regime. Ook bij een andere steunpilaar, de Afrikaanse huurlingen, zou Khamis een cruciale rol spelen. 'Een agent van de angst', zo noemde een Afrikaanse website de jonge Khamis onlangs.


Ten koste van het reguliere leger, werd de 32ste Brigade de afgelopen jaren uitgerust met Russisch wapentuig. Variërend van T-72-tanks tot raketlanceerinrichtingen. Khamis werd militair opgeleid in Rusland.


Vanwege de directe band met de Kadhafi's en hun stam, zo is de verwachting, zullen de paramilitaire eenheden tot het einde vechten. 'Khamis zou wel eens als dé onverwachte kanshebber naar boven kunnen komen', schreef de Amerikaanse ambassadeur in Tripoli, Gene Cretz, in 2009 over de opvolging van Kadhafi.


De door WikiLeaks uitgelekte ambassadeberichten tekenen de groeiende macht van kapitein Khamis. Zijn invloed groeide de laatste jaren zo sterk, dat zijn broer en concurrent Saif hem voor zich probeerde te winnen. Zo sprak Saif, die hoopt zijn vader op te volgen, met de Amerikanen over de leverantie van wapens aan de Khamis-brigade. Het ging om helikopters en Franse kruisraketten.


Ook wilde Khamis de M113-pantserwagens van Amerikaanse makelij moderniseren. Uit de stukken blijkt verder dat Parijs Libië dolgraag de modernste Franse gevechtsjager, de Rafale, wilde verkopen. De hypermoderne Scalp-kruisraket vonden ze echter een brug te ver. Verder blijkt dat de Amerikanen Khamis uitnodigden voor een reis naar de VS om militaire bases te bezoeken. De pogingen van Saif om bij zijn jongste broertje in het gevlij te komen, waren opvallend. Want niet Saif maar zijn oudere broer Mutassim, nationale veiligheidsadviseur, ging in 2009 over de militaire aankopen. Diezelfde Mutassim eiste in 2008 1,2 miljard dollar van Libië's oliemaatschappij om een eigen militie op te richten. Hij hoopte zo militair net zo machtig te worden als Khamis. Als Khamis erin slaagt zijn vader te redden, zal zijn ster tot grote hoogte zijn gestegen. En zal geen van zijn broers meer om hem heen kunnen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden