Brief

De 98-jarige Junior Mohausch is de laatste nog levende ooggetuige die aanwezig was toen prins Bernhard in 1942 vanuit Washington zijn zogenaamde 'stadhoudersbrief' dicteerde....

Via de RVD liet prins Bernhard dinsdag weten dat hij het 'erg vervelend en beschadigend voor hem vindt dat telkens weer in publicaties een niet-bestaande brief opduikt'.

Op verzoek van Mohausch spreken wij af in een brasserie naast een vestiging van de Vomar. We drinken bier uit halveliterglazen en nemen er een bevroren kruidenbittertje bij.

Bestaat de brief nou wel of niet?

'Hoe laat gaat de Vomar open?'

Over vijf minuten.

'Ik heb alleen gezien dat de brief werd gedicteerd. Overigens niet aan mij, maar aan een secretaresse van wie het lichaam nooit gevonden is.'

Zes minuten later lopen wij langs de schappen van de Vomar. Mohausch pakt een pak koffie en staart langdurig naar de prijs. Hij schudt zijn hoofd.

Wat kunt u over de inhoud van de brief vertellen?, probeer ik voorzichtig.

'Waar is de dichtstbijzijnde Albert Heijn?', mompelt hij.

Ik leg het hem uit. Zonder dat hij erom heeft gevraagd, vertel ik ook nog dat we onderweg langs een C 1000 en een Aldi komen.

'Het was sowieso een andere tijd', zegt Mohausch. 'Vanuit Washington hadden wij nauwelijks greep op de prijzen. Speciale agenten werden achter de linies gedropt met pakken echte koffie. Chocola en sigaretten kwamen pas veel later. Net als dat hele fabeltje over die witte broden aan parachutes.'

Wanneer wij de Aldi betreden, trekt Mohausch een verkreukeld boodschappenlijstje uit het borstzakje van zijn uniform. Net als ik wil omkijken of we niet gevolgd worden, lees ik op de achterzijde van het lijstje de met ballpoint gekrabbelde woorden 'Kom om 9 uur naar het Amstel Hotel. Kusje, Klaas.'

Zal ik het boodschappenlijstje voor u vasthouden? Dan heeft u uw handen vrij om de prijzen te vergelijken.

Maar hij heeft mij kennelijk niet gehoord. We lopen langs schappen en rekken met brood, hagelslag en pindakaas. Tot overmaat van ramp zie ik aan de overkant een vestiging van Dirk van den Broek die ik vergeten was.

'Kort nadat prins Bernhard de brief had gepost begonnen de prijzen te dalen', zegt Mohausch, terwijl hij met zichtbare afkeer een pak keukenrollen terugzet.

'Maar het is eenvoudiger een oorlog te beginnen dan hem te beëindigen. Op het eind lag er vrijwel niets meer in de schappen. De rest leren jullie op school.'

Bij Dirk van den Broek laadt Mohausch met zichtbaar plezier twee pijpjes bier en een blik hondenvoer in zijn mandje. Hij knipoogt en beent met opvallend krasse passen voor zijn leeftijd naar de kassa.

Is dit niet vragen om moeilijkheden?

'Ach, dit spelletje speelden we vroeger ook vaak. Als hij nog net zo leep is als in 1942 haal ik de uitgang niet eens.'

Naderhand zal op de bewakingscamera van de supermarkt duidelijk te zien zijn dat Mohausch het, buitengewoon scherp geprijsde, bier en hondenvoer nog gewoon heeft afgerekend. Naar wat er daarna gebeurd is kunnen wij alleen maar gissen. Wanneer ik een half uur later tussen de omgevallen terrasstoelen doorloop zie ik een boodschappenlijstje wegfladderen in de wind.

Ik zet de achtervolging in, me ervan bewust dat het lijstje het debat in de Tweede Kamer van vandaag een beslissende wending zou kunnen geven. Maar al na een paar tellen verdwijnt het tussen de rondcirkelende meeuwen definitief uit het zicht - alsof het nooit heeft bestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden