Brexit-onderhandelingen net van start, maar in Brussel groeit irritatie over Britten al

De onderhandelingen over de Brexit zijn nog maar net begonnen of in Brussel groeit al de irritatie over de Britten. Ze komen niet af met hun voorstellen, het enige voorstel dat ze op tafel hebben gelegd schiet tekort en verder doen ze schamper over de rekening van de scheiding. Dat zei Michel Barnier, de Brexit-onderhandelaar voor de Europese Unie, woensdag.

Michel Barnier, de Brexit-onderhandelaar voor de Europese Unie. Beeld epa

Volgens de Fransman komt het aan op het kweken van 'vertrouwen', maar uit zijn woorden bleek dat daar nog weinig sprake van is. Integendeel, zo lijkt het.

De delegaties van de beide partijen kwamen maandag 19 juni voor het eerst bijeen voor het vaststellen van de agenda. Het echte onderhandelen gaat vanaf aanstaande maandag beginnen, wanneer de tweede ronde is. De EU heeft haar huiswerk gedaan, maar het wachten is op de Britse voorstellen, aldus Barnier.

Tot dusver heeft de Britse regering alleen haar voorstel voor de meest urgente kwestie ingediend. Dat betreft de situatie van de 3 miljoen EU-burgers die nu in Groot-Brittannië wonen en de circa 1,5 miljoen Britten op het Europese vasteland. Vanaf het moment dat een meerderheid van de Britse kiezers een jaar geleden voor een Brits vertrek uit de EU stemde, verkeren zij in de grootst mogelijke onzekerheid.

Het is niet alleen van de meest dringende onderwerpen maar ook een van de meest heikele. Barnier maakte duidelijk dat de EU-expats in Groot-Brittannië dezelfde rechten moeten hebben als de Britten in de EU. Dat wil zeggen dat ze bij een geschil over hun status naar het Europese Hof van Justitie moeten kunnen stappen. In het Britse voorstel zouden de EU-expats alleen een beroep kunnen doen op de Britse rechter. Dit standpunt vloeit voort uit het Brexit-referendum. Londen heeft dit zo geïnterpreteerd dat het Britse volk de controle op de migratie terug wil en dus ook af wil van het Europees Hof. Voor de EU is dit vooralsnog niet acceptabel als het om de EU-burgers in Groot-Brittannië gaat.

In de onderhandelingen gaat nu eerst gesproken worden over dit vraagstuk, en over de financiële afrekening van de scheiding en de grens tussen de Ierse Republiek en Noord-Ierland. Pas als er 'genoeg, tastbare vooruitgang' geboekt is in deze drie kwesties en er gesproken kan worden van een 'ordelijke' scheiding, kan er worden onderhandeld over de toekomstige relatie op handels- en veiligheidsgebied. Barnier scherpte deze voorwaarde nog eens aan: vooruitgang in een of twee kwesties is niet genoeg; voordat de toekomst (waarop Londen zich het liefst concentreert) aan de orde komt, moeten er vorderingen zijn gemaakt in alle drie kwesties. 'Ze zijn ondeelbaar, ze zijn onderling verbonden.'

Behalve de burgerrechten is de financiële afwikkeling van de Brexit een uiterst beladen punt. Om zijn verplichtingen aan de EU af te kopen moet Londen vele miljarden euro's betalen. De schattingen circuleren van 60 tot 100 miljard. Sommige Britse politici spreken smalend van 'losgeld'. Minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson, een Brexiteer, zei dinsdag dat Brussel kan 'fluiten' naar dit geld als het zoveel vraagt.

Weinig geduld in Europees parlement

Barnier reageerde lichtjes gepikeerd: 'Ik hoor geen gefluit, alleen het tikken van de klok'. Met dat laatste verwees hij naar de relatief korte tijd die de onderhandelaars hebben. In maart 2019 wordt de Brexit effectief, wat betekent dat er eigenlijk al eind 2018 een akkoord moet liggen. Dat is kort dag gezien de complexiteit van de ontvlechting en de emoties die daarmee gepaard gaan.

Zeker in het Europees parlement heeft weinig geduld met de Britten. Het parlement is mordicus tegen het Britse voorstel voor de EU-burgers. Het kan een overeenkomst vetoën.

Volgens Barnier moet Groot-Brittannië beseffen dat elke scheiding geld kost. Groot-Brittannië is als EU-lid financiële verplichtingen aangegaan die het nu goed moet afwikkelen. Zo heeft het bijgedragen aan hulpfondsen die een looptijd hebben tot na maart 2019. Daaruit kan het zich niet zomaar terugtrekken. 'Het gaat gewoon om het betalen van de rekening. Het kan kostbaar zijn. Maar Groot-Brittannië hoeft geen euro, geen pond meer te betalen dan het zelf eerder heeft toegezegd.'

Volgens Barnier komt het uiteindelijk aan op vertrouwen. Als we straks gaan onderhandelen over een toekomstige relatie, dan kan dat alleen met een land dat we kunnen vertrouwen, een land dat zekerheid geeft aan burgers en zijn rekeningen betaalt, was zijn boodschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.