Breivik wilde nog veel meer doden

De massaslachting van de Noorse rechts-extremist Anders Behring Breivik op het eiland Utøya was een 'plan B'. Hij besloot naar het eiland te gaan omdat hij vond dat zijn bomaanslag op het regeringsgebouw in Oslo was mislukt.

AMSTERDAM - Dat blijkt uit de politieverhoren van Breivik die de Noorse krant VG heeft ingezien. De krant publiceerde gisteren elf pagina's over de verhoren met daarin details van Breiviks plannen, die hij minutieus had voorbereid.


Breivik wilde het hele regeringsgebouw in de Noorse hoofdstad met de grond gelijkmaken, maar dat mislukte. Hij kon zijn auto niet vlak voor de ingang parkeren, omdat daar al twee auto's stonden, zo heeft Breivik tegen de politie verklaard. Daardoor moest hij iets verder parkeren en ging de bom in de verkeerde richting af. In het regeringsgebouw zetelden het ministerie van Justitie en de staf van premier Jens Stoltenberg. Het gebouw raakte zwaar beschadigd maar bleef staan. Er kwamen in totaal acht mensen om.


Breivik hoorde de bom niet ontploffen en besloot naar Utøya te rijden, waar op dat moment zeshonderd jongeren deelnamen aan een jeugdkamp van de regerende Arbeiderspartij.


Tegenover de politie verklaarde hij dat dit een 'plan B' was. Breivik schoot op het eiland 69 deelnemers aan een politiek jeugdkamp dood, voornamelijk tieners. Zijn aanvankelijke plan was anders. Hij wilde drie toppolitici liquideren en de videobeelden hiervan via internet verspreiden. Het ging om minister van Buitenlandse Zaken Jonas Gahr Støre en oud-premier Gro Harlem Brundtland. Breivik noemt hen 'categorie A-verraders'.


Ook de voorzitter van de jongerenafdeling AUF, Eskil Pedersen, was 'een doel'. Pedersen was op het eiland en wist te ontsnappen met een boot. Støre was een dag eerder op Utøya en Brundtland was een paar uur voordat Breivik arriveerde al vertrokken.


De 32-jarige extremist zegt in de verhoren dat hij Brundtland en Støre had willen boeien en executeren. Hij had een speech voorbereid waarin hij een 'doodvonnis' uitsprak over hen. Hij wilde een video hiervan uploaden op internet, maar dat plan liet hij varen omdat dit te lang zou duren.


Volgens Magnus Ranstorp, expert van de Defensie Academie in Zweden, is dit een methode die hij heeft ontleend aan Al Qaida.


Ook wilde Breivik brand stichten op het eiland, maar dit mislukte omdat hij naar eigen zeggen zijn aansteker kwijt was. Bij zijn arrestatie werd acht liter brandstof gevonden.


Nadat hij was gepakt is Breivik tien uur lang verhoord op het eiland zelf. Drie agenten probeerden te achterhalen of Breivik nog meer aanslagen in gang kon zetten of handlangers had. De schutter had tegen de politie gezegd dat wanneer 'de derde cel hun plannen zouden hebben uitgevoerd, het een hel zou worden'.


Ook zegt Breivik dat hij zijn twee wapens, een semi-automatisch geweer en een pistool, heeft genoemd naar twee van de meest bekende wapens in de Noorse mythologie. Het pistool was Mjølner, naar de hamer van Thor, de Noorse god van de donder. Zijn geweer noemde hij Gungnir, naar de speer van de Noorse god Odin.


Het proces tegen Breivik begint op 16 april volgend jaar.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden