Breitner heeft de kimono's verkeerd afgebeeld

De ingezonden lezersbrieven van dinsdag 29 maart.

Een bezoeker bekijkt jurken tijdens de perspreview Catwalk. Het Rijksmuseum heeft twee tentoonstellingen in de Philipsvleugel: Meisje in Kimono van George Hendrik Breitner en Catwalk vormgegeven door Erwin Olaf. Beeld anp

Brief van de dag: Breitner en de kimono

Tot 22 mei hangen in het Rijksmuseum alle veertien thans bekende versies van het 'meisje in kimono' bij elkaar. Breitner schilderde deze portretten tussen 1893 en 1895 in zijn atelier aan de Lauriergracht 8 in Amsterdam, waarbij Geesje Kwak uit Zaandam zijn model was. Ik bezocht deze tentoonstelling met een Japanse collega die direct opmerkte dat Breitner de kimono's niet juist heeft afgebeeld. Bij het dragen van een kimono wordt altijd eerst de rechterzijde om het lichaam gewikkeld en dan de linkerzijde daarbovenop. Dat geldt voor zowel mannen als vrouwen. Alleen in een doodskist is het omgekeerd. Waarom dat zo is weet eigenlijk niemand, maar het is een doodzonde in Japan om de kimono verkeerd om te slaan. Je kan het ook zien aan de rijkdom van de decoratie op de kimono. De linkerkant is meer zichtbaar dan de rechterkant en daardoor ook vaak rijkelijker gedecoreerd. Van de veertien schilderijen die zijn tentoongesteld is er één naakt en zijn er vier van achteren geschilderd zodat de wikkeling niet goed te zien is. Van de overige negen portretten is er slechts één correct geschilderd, namelijk het meisje voor de spiegel (in rood). Natuurlijk blijven het prachtige portretten. Maar waarom heeft niemand Breitner hier op attent gemaakt?

Jan R. Magnus, Amsterdam

Een naaste

Waarom voelde het nieuws van het overlijden van Johan Cruijff toch alsof er een naaste was overleden? Omdat ik als jochie opgroeide in de tijd dat Ajax aan de hand van Cruijff Europa en de wereld veroverde. Cruijff liet je zelden in de steek en een bezoek aan de Meer of het Olympisch aan de hand van je vader was onvergetelijk.

Hij heeft voor zo veel gelukkige voetbalmomenten gezorgd die we in familiekring vierden. Zijn dood staat dan ook in direct verband met die opwindende jeugdherinneringen en mijn, inmiddels overleden, ouders. Hij maakte, of hij het nou wilde of niet, deel uit van onze familie.

Zo herinner ik me nog goed dat mijn vader me bij zich riep, de schuifdeuren plechtig sloot en het artikel waarin Cruijff zijn vertrek naar Barcelona aankondigde op prachtige wijze voorlas.

De liefde voor voetbal gaat van vader op zoon. Ben afgelopen vrijdag met mijn neefje naar de vriendschappelijke wedstrijd tegen Frankrijk geweest om hem een laatste eerbetoon te bewijzen. Het spel van Oranje was niet om aan te zien en de verdediging leek op de Cruijffiaanse 'geitenkaas'. Doodzonde dat Johan na afloop zijn vinger niet meer op de gevoelige plek kon leggen!

Bas Overmars, Amsterdam

Supporters houden een groot spandoek omhoog met de afbeelding van Johan Cruijff, tijdens het oefenduel in de Amsterdam ArenA tegen Frankrijk. Beeld anp

Hulde

Hulde aan Sander van Walsum voor zijn beschrijving van de kerk als pleisterplaats voor heilzame twijfel en zijn welwillende beschrijving van christenen als burgers die 'minder selectief zijn dan seculiere Nederlanders bij het aanbieden van hun diensten'.

Als protestants gelovige en trouwe Volkskrantabonnee ervaar ik het niet zelden als storend en pijnlijk hoe ongenuanceerd en onwetend in mijn krant over hedendaags christendom in Nederland wordt bericht. Fijn dat het ook anders kan!

Laat hiermee aangetoond zijn dat de stelling van Afshin Ellian zaterdag dat 'mensen die geen godsdienst hebben denken dat alle religies ongeveer hetzelfde zijn' meer zegt over het onderscheidingsvermogen van moderne seculiere Nederlanders dan over de werkelijkheid in stad en land.

Nemi van der Reest, Apeldoorn

Moreel vacuüm?

'Waarom zouden christelijke deugden zonder God aan betekenis winnen?', vraagt Sander van Walsum zich af. Gaat men ervan uit dat er algemeen menselijke deugden zijn, ongeacht religie, dan is er zeker iets voor te zeggen om God er buiten te laten.

Met de deugden krijgen de gelovigen ook veel religieuze onzin mee. Het is nog niet zo lang geleden dat sommige ziekenhuizen weigerden kankerpatiënten pijnstillers geven. God zou een bedoeling met de pijn hebben. Heden ten dage worstelt het christendom nog steeds met homoseksualiteit. 'God houdt van mensen,' klinkt dan wel wat schril.

De voormalige dominee Klaas Hendrikse werd atheïst, maar bleef preken. Over deugden als naastenliefde, over het goddelijke in de mens, de zoektocht naar zuiverheid en schoonheid. Moreel vacuüm? Valt wel mee, dacht ik.

Henk de Witt, Delft

Beeld ANP XTRA

Zachte krachten

Mooi artikel van Sander van Walsum over 'God uit Nederland'. Hij houdt 'gidsland' Nederland een spiegel voor en met name de seculiere autoriteiten die menen het laatste woord te hebben. Of de atheïsten die zich verheugen over de laatste christenen. Hij onderkent dat de samenleving met de wijkende Kerk meer kwijt raakt dan ze lief is.

Een troost voor Sander of teleurstelling voor de seculieren: ondanks vervolging groeien de christenen wereldwijd harder dan de wereldbevolking. Zachte krachten zullen altijd winnen!

Martin Frederiks, Haarlem

Mijn Volkskrant

Door de artikelen van Ellian, Rözer en Areteos realiseer ik me weer waarom de Volkskrant 'mijn' krant is. Dank daarvoor.

Lia de Kok, Maarssen

Is God heengegaan?

De Volkskrant stond bij mij altijd genoteerd als kwaliteitskrant, maar uw berichtgeving over Johan Cruijff doet mij daaraan sterk twijfelen. Is God heengegaan? Waar blijft uw relativeringsvermogen?

Sytze Sijtsma, Kaatsheuvel

Cruijffland

Kunnen we, als werkelijk er toe doend statement, Nederland niet gewoon omdopen tot Johan Cruijffland?

Sjoerd Meuleman, Oostzaan

Rouwadvertenties voor Johan Cruijff. Beeld ANP XTRA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden