Column

'Breingeheimen moet je niet diskwalificeren, maar ontrafelen'

Critici die complementaire en alternatieve geneeswijzen rigoureus afwijzen, gooien het kind met het badwater weg, zegt Malou van Hintum.

Chinese acupunctuur en massage in Rotterdam. Beeld anp

Ze roeren zich weer eens, de mensen van de Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtK). Ditmaal richten ze hun pijlen op psychiater Rogier Hoenders. Hij is oprichter van het Groningse Centrum Integrale Psychiatrie en hoopt maandag 13 januari te promoveren op zijn onderzoek naar integratieve psychiatrie. De VtK is gevraagd om bij de openbare verdediging te opponeren, maar heeft dat geweigerd. Ze vindt het proefschrift 'ondermaats', en wil daarom niet figureren in een plechtigheid waarin Hoenders, in haar ogen ten onrechte, een doctorstitel krijgt toegekend.

Antikwakdenkers
De VtK verzet zich tegen kwakzalverij. Dat is een mooie missie. Er wordt een hoop onzin verkondigd, en het is goed dat antikwakdenkers dat scherp in de gaten houden. Wanneer een 'behandeling' bestaat uit het misleiden van patiënten en hen bewust weghouden van reguliere behandelaars die hen mogelijk wél zouden kunnen helpen, kunnen we daar kort over zijn. Dat deugt niet.

Moleculair-oncoloog René Bernards van het Nederlands Kanker instituut vertelde bij De Wereld Draait Door dat complementaire geneeskunde 'niet werkt' en 'niets toevoegt, want het werkt niet'. Talloze patiënten denken daar heel anders over.

Volgescheten wc
Wie heeft gelijk? Placebo's werken vaak, ook al hebben ze geen werkzame bestanddelen. Patiënten kunnen zich beter voelen na het gebruik van een nepmedicijn. Andersom komt trouwens ook voor, wanneer patiënten bijwerkingen krijgen als hoofdpijn, buikpijn en diarree van pilletjes waar niets in zit (het zogeheten nocebo-effect). Dat kun je onzin noemen, maar een volgescheten wc is behoorlijk echt.

Placebo's helpen niet tegen tumoren, maar in de psychiatrie kunnen ze van grote waarde zijn. Waarom? Omdat het brein een intelligent orgaan is met een groot zelfhelend vermogen. Het is alleen maar slim om daar gebruik van te maken. Patiënten met Parkinson, depressie en angst reageren vaak positief op placebo's. Wetenschappers die de neurobiologie van placebo's onderzoeken, tonen dat aan.

Goedkoop en duurzaam
Wanneer mensen zichzelf dankzij een deciliter water en een vracht autosuggestie stukken beter kunnen voelen - iets wat sceptici aan de hand van neurobiologische maten ook 'objectief' kunnen vaststellen - is dat toch geweldig? Dat is een vorm van geneeskunde die we moeten omarmen. Ze is goedkoop en duurzaam - wat wil je nog meer?

Vier op de tien patiënten met een psychische aandoening maakt gebruik van complementaire of alternatieve geneeswijzen. Dan kun je, zoals de VtK, blijven roepen dat die mensen voor de gek worden gehouden en niet-reguliere geneeswijzen daarom de wereld uit moeten. Mij lijkt het heel verstandig om te onderzoeken hoe het kan dat velen er baat bij hebben. Breingeheimen moet je niet diskwalificeren, maar ontrafelen.

Malou van Hintum is columnist voor Volkskrant.nl.

 
Placebo's werken vaak, ook al hebben ze geen werkzame bestanddelen. Patiënten kunnen zich beter voelen na het gebruik van een nepmedicijn
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden