Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Breekt Hans Borstlap het flexdebat open?

Hans Borstlap. Beeld ANP

Goedemiddag,
Terwijl voormalig topambtenaar Hans Borstlap een nieuw fundament probeerde te leggen voor de sociale zekerheid, kreeg het MH17-opsporingsteam een tegenslag te verwerken. 

Hier zijn uw politieke Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Klik dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
‘Een universeel fundament’

Werd vandaag, op 20 juni 2019, de basis gelegd voor de nieuwe sociale zekerheid in Nederland? Het is op z'n minst wat de commissie-Borstlap beoogt met het zojuist gepresenteerde advies aan het kabinet: Flexwerkers, zelfstandigen en werknemers moeten allemaal gelijke rechten krijgen. Zo dienen zij allemaal dezelfde basisverzekering te krijgen tegen arbeidsongeschiktheid en de mogelijkheid om zich regelmatig bij te scholen. 

Het grote, groeiende verschil in rechten, plichten en zekerheid tussen flexwerkers, zelfstandigen en werknemers in loondienst is de ‘grote sociale kwestie van deze tijd’, vindt Borstlap, voormalig topambtenaar op een reeks departementen en ooit prominent adviseur van premier Lubbers. 

De kwestie is in Borstlaps ogen acuut door de snelle groei van flexwerk en zzp. ‘Nergens is die flexibele schil zo groot en groeit die zo snel. Dat ondergraaft de sociale samenhang en onze economische kracht.’ Eerder waarschuwden het Centraal Planbureau en het Sociaal en Cultureel Planbureau daar al voor. Nu luidt ook de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling de alarmbellen over de ontwikkelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt. ‘Deze sociale kwestie wordt in hoog tempo acuut. Dat schreeuwt om een oplossing’, zegt Borstlap. 

Beeld de Volkskrant op basis van het CBS.

Zijn commissie oppert om een ‘universeel fundament’ in de sociale zekerheid te leggen, te beginnen met een  basisverzekering tegen inkomensverlies door ziekte en arbeidsongeschiktheid voor alle werkenden, ongeacht hun contract.

Heel uitgewerkt is het voorstel nog niet. Borstlap hoopt vooral de discussie los te breken. Door de sociale zekerheid als uitgangspunt te nemen, kiest Borstlap voor een nieuw startpunt. Dat lijkt op de werkwijze van de commissie-Donner die rond de eeuwwisseling de slepende discussie over de arbeidsongeschiktheidswet WAO openbrak. Dat deed Donner door niet meer te kijken naar wat arbeidsongeschikten niet meer kunnen, maar naar wat zij nog wel kunnen. Zo legde hij de basis voor de ingrijpende wijziging in de arbeidsongeschiktheidsverzekering die enkele jaren later werd doorgevoerd. 

DOMPER VAN DE DAG
‘Ze zeggen dat ze bewijzen hebben’

Premier Mahathir Mohamad vandaag in gesprek met journalisten. Beeld EPA - Ahmad Yusni

Rond MH17 volgt Nederland sinds 2014 een kaarsrechte koers: via het stap-voor-stap opvoeren van het bewijs en de druk, wordt de vliegramp voortdurend onder de internationale aandacht gehouden. Immers, zo schrijft diplomatiek redacteur Arnout Brouwers: ‘Hoe preciezer en overtuigender het bewijs, hoe groter het isolement van Rusland, hoe langer de sancties tegen dat land zullen blijven, hoe hoger de prijs die Russische autoriteiten betalen voor de categorische ontkenning iets met de ramp te maken te hebben. Dat vergroot weer de kans, hoe klein ook, op een uiteindelijke regeling met Rusland.’

In dat licht zou het uiteraard wel meehelpen als in elk geval de ‘slachtofferlanden’ één front weten te vormen. En daar komt steeds duidelijker een kink in de kabel, nu Maleisië opzichtig aan het schuiven is. Weliswaar zegt het Maleisische ministerie van Buitenlandse Zaken onverkort achter het Joint Investigation Team te staan, de Maleisische premier Mahathir zaait openlijk twijfel: ‘Nu zeggen ze dat ze bewijzen hebben. Het is heel moeilijk voor ons om dat te accepteren.’

Premier Rutte laat vanuit Brussel weten dat hij niet blij is. ‘Ik kan me voorstellen dat de nabestaanden zeer teleurgesteld zijn en dat de kritiek heel veel verwarring oproept. Dat voel ik ook zo.’

COMPROMIS VAN DE DAG
Een goed gesprek 

Het leek een van de grote struikelblokken te kunnen worden in de formatie-onderhandelingen tussen D66 en ChristenUnie: het steeds weer oplaaiende debat over de laatste levensfase. Maar dat werd het niet, want de twee partijen besloten er geen halszaak van te maken: de voltooid leven-wet van D66 werd voorlopig geparkeerd, wel zou worden gemikt op ‘verruiming van de kennis over en bekendheid met de euthanasiewetgeving’.

Vandaag is het zover, en minister De Jonge maakt het thema nog wat breder: een voorlichtingscampagne moet het nationale gesprek op gang  brengen over ‘de naderende dood’ en alle vragen die daarmee samenhangen: over palliatieve zorg, hospices, pijnbestrijding, hoe je een wilsbeschikking en testament opstelt, tot aan vragen over euthanasie.

Ziedaar het christelijk-liberale compromis. In de woorden van De Jonge:  ‘Voorlichting over euthanasie en voorlichting over zorg voor mensen die zijn uitbehandeld, bestaan naast elkaar. Het nieuwe is dat we nu ook aandacht vragen voor een beter gesprek over de hele laatste levensfase. ‘

Dat mag dan misschien het debat binnen de coalitie weer wat langer parkeren, daarbuiten is het einde nog lang niet in zicht, want de voorstanders van ruimere euthanasiewetgeving zijn nog niet bepaald enthousiast:

EN DAN DIT NOG

Met spoed geregeld
Na het groene licht van de FNV-achterban, afgelopen weekeinde, zet minister Koolmees van Sociale Zaken haast achter de wetgeving die nu daadwerkelijk moet zorgen dat de AOW-leeftijd vanaf 1 januari minder snel stijgt.  Bijna de hele Tweede Kamer stemde vandaag in met de bevriezing van de grens op 66 jaar en vier maanden, althans tot 2022. Daarna loopt de leeftijd wel weer op, maar langzamer dan eerst. Ook partijen als 50Plus, SP en Denk, die eigenlijk forser hadden willen ingrijpen, vinden dat het in elk geval een beetje de juiste kant op gaat en stemden voor. 

De oude en nieuwe opbouw van de AOW-leeftijd. Beeld de Volkskrant

Voedselveiligheid schiet tekort
De overheid heeft de afgelopen jaren weinig geleerd van grote voedselincidenten als Q-koorts, salmonella en fipronil. De belangrijkste oorzaak is het ontbreken van een gestructureerde aanpak om opkomende risico’s bij voedingsmiddelen te signaleren en te beoordelen. Hierdoor ontstaat keer op keer onnodige schade aan de volksgezondheid. Tot die conclusie komt de Onderzoeksraad voor Veiligheid in het donderdag gepresenteerde rapport Opkomende voedselveiligheidsrisico’s.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Wilt u Dagkoersen elke werkdag per e-mail ontvangen? Klik dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden