Breed gezicht leidt tot groot gezin

AMSTERDAM - De drieënhalve maanden die soldaten van het kleine Finland in de Winteroorlog van 1939-1940 standhielden tegen de enorme legermacht van Stalin, gelden als keerpunt in de Finse geschiedenis. Een bittere strijd, met tienduizenden doden.


Zeventig jaar later leveren gegevens over Finse soldaten uit die Winteroorlog een kleine goudmijn voor evolutiebiologen die hypothesen over evolutie door seksuele selectie bij de mens tegen het licht willen houden.


Daarbij is het aantal nakomelingen niet afhankelijk van de overleving, zoals in de klassieke natuurlijke selectie, maar van de aantrekkelijkheid voor de andere sekse. Om kinderen te krijgen moet de andere sekse je immers aantrekkelijk vinden.


Vorige week publiceerde de aan de universiteit van Helsinki werkzame Canadese evolutiebioloog John Loehr in vakblad Biology Letters een opmerkelijke ontdekking over de Finse soldaten: hoe breder hun gezicht, des te groter het aantal kinderen dat ze tijdens hun leven verwekten. 'Uit eerdere onderzoeken blijkt gezichtsbreedte bij mannen afhankelijk van de hoeveelheid testosteron - het hormoon dat ook agressie in de hand werkt', aldus Loehr aan de telefoon. 'Mogelijk waren die breedgezichten aantrekkelijker.'


Een verklaring is dat de testosteronmannen aanhoudender waren; een andere, dat vrouwen een brede man zochten die hen kon beschermen - geen luxe in de roerige oorlogsjaren. Nog een optie is dat de soldaten met brede gezichten vruchtbaarder waren. Dan speelde er natuurlijke selectie, maar dat is evengoed evolutie.


Gert Stulp van de Rijksuniversiteit Groningen promoveerde eerder dit jaar op de invloed van natuurlijke selectie op lichaamslengte, en noemt Loehrs resultaten een mooi voorbeeld van hoe de evolutie ook vandaag de dag nog doorwerkt: 'Jammer alleen dat niet duidelijk is waarom mannen met brede gezichten meer kinderen kregen.'


Toch hoeven we, ook als vrouwen zich vaker tot brede mannen voelen aangetrokken, niet per se steeds meer brede mannengezichten onder de bevolking te verwachten, denkt Stulp. 'Vroeg of laat werken andere evolutionaire krachten tegen.' Zo zouden steeds bredere gezichten bijvoorbeeld weleens problemen kunnen geven bij de geboorte.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden