Brede steun voor langer werken

Een meerderheid in de Tweede Kamer steunt het conceptakkoord over de toekomst van het pensioenstelsel. Minister Kamp van Sociale Zaken, vakbeweging en werkgevers verwachten het akkoord deze week formeel af te ronden.

© ANP

Kamp (VVD) is in de Kamer aangewezen op steun van oppositiepartijen om het akkoord te bekrachtigen. De PVV, de gedoogpartner van het minderheidskabinet van VVD en CDA, staat niet achter de minister van Sociale Zaken.

Volgens het akkoord stijgt de pensioenleeftijd in 2020 naar 66 jaar en in 2025 naar 67 jaar. De PVV heeft bij de formatie met tegenzin ingestemd met verhoging van de pensioenleeftijd naar 66 maar wijst verdere verhoging af. '67 jaar, no way', reageert PVV-woordvoerder Ino van den Besselaar op het conceptakkoord, waarover de Volkskrant beschikt.

Desondanks kan Kamp rekenen op een comfortabele meerderheid van bijna 100 zetels. De grootste oppositiepartij, de PvdA, staat in principe positief tegenover het akkoord. 'Wij hebben ons in het vorige kabinet uiteindelijk sterk gemaakt voor verhoging van de pensioenleeftijd en dat stevig verdedigd', zegt fractiespecialist Roos Vermeij, 'Toen vorig jaar de sociale partners hun verantwoordelijkheid namen voor het schokbestendig maken van het pensioenstelsel, hebben wij dat toegejuicht, als enige partij. We zijn benieuwd naar de uitwerking in het vervolgakkoord. Eerst zien, dan geloven.'

Ook GroenLinks steunt het akkoord. 'De belangrijkste stap', zegt fractievoorzitter Jolande Sap, 'is de verhoging van de pensioenleeftijd. Doordat de AOW extra wordt verhoogd kunnen mensen met zware beroepen toch eerder stoppen met werken. Wie eerder stopt wordt weliswaar gekort op de AOW, maar dat wordt gecompenseerd door de extra verhoging. Per saldo kom je uit op het huidige AOW-niveau.'

Carola Schouten van de ChristenUnie maakt zich zorgen over de koopkracht van ouderen met een laag inkomen. Kamp wil de jaarlijkse verhoging van de AOW betalen door te snoeien in fiscale regelingen die specifiek op ouderen zijn gericht. 'Daarvan profiteren de lagere inkomens relatief sterk. Als je die afschaft, gaat dat dus ten koste van hun koopkracht.'

Net als de PVV en de SP wijst D66 het akkoord bij voorbaat af. 'Het moet in ieder geval veel sneller', reageert Fatma Koser Kaya. 'Bovendien wordt de rekening neergelegd bij de huidige 55-minners, dus het is niet generatieneutraal. De rekening mag niet worden doorgeschoven.'

Kabinet en de sociale partners zijn eruit en verwachten deze week met een akkoord naar buiten te komen over verhoging van de pensioenleeftijd.

De hoofdpunten uit het pensioenakkoord van bonden, werkgevers en kabinet:
In 2020 worden de AOW- en de pensioenleeftijd 66 jaar, in 2025 worden ze naar verwachting 67 jaar. Naarmate Nederlanders gemiddeld ouder worden, stijgen de AOW- en pensioneringsleeftijd in de toekomst mee. In 2020 wordt besloten of de pensioneringsleeftijd in 2030 verder omhooggaat.

Wie wil, mag eerder of later met pensioen. Per jaar dat eerder gestopt wordt, komt de AOW levenslang 6,5 procent lager uit. Wie langer doorwerkt, krijgt per extra gewerkt jaar levenslang 6,5 procent meer AOW.

De AOW wordt jaarlijks verhoogd met de gemiddelde cao-loonstijging. Daarbovenop wordt tot 2028 de AOW jaarlijks met 0,6 procent extra verhoogd. Tegelijkertijd wordt bezuinigd op fiscale ouderenkortingen en de AOW-tegemoetkoming.

De belastingvoordelen voor pensioensparen worden aangepast aan de verhoging van de pensioenleeftijd.

De premies voor pensioenen worden in principe aan een maximun gebonden. De huidige premies - gemiddeld circa 20 procent van het brutoloon - moeten voldoende zijn. Maar vakbonden en werkgevers kunnen in cao's extra afspraken maken over eventuele hogere premies.

Pensioenfondsen krijgen meer tijd om bij te komen van slechte beleggingsresultaten. In het 'nieuwe pensioencontract' geldt een hersteltermijn van tien jaar voordat de fondsen drastische maatregelen moeten nemen, zoals het verlagen van de pensioenen en van de aanspraken van werkenden. In het 'oude pensioencontract' krijgen fondsen van toezichthouder De Nederlandsche Bank veel eerder de opdracht om in te grijpen.

Kabinet en sociale partners onderzoeken of het 'nieuwe pensioencontract' ook gaat gelden voor opgebouwde pensioenen of dat het oude systeem hier van kracht blijft. Uitgezocht wordt of pensioenfondsbesturen mogen besluiten of oude rechten naar het nieuwe systeem overgaan, dan wel dat werkenden en gepensioneerden individueel mogen kiezen. Dit heeft ook grote gevolgen voor het toezicht.

Vakbeweging, werkgevers en kabinet hebben een reeks afspraken gemaakt om langer doorwerken te stimuleren. Het gaat over gezond werken, scholing, overstappen naar een andere baan oftewel 'mobiliteit' en over de kosten van oudere werknemers - ouderen zijn nu relatief duur door bijvoorbeeld speciale vrije dagen. Het kabinet komt met een 'mobiliteitsbonus' en een 'vitaliteitsregeling'. Het kabinet wil alleen cao's aan hele bedrijfstakken opleggen als daarin aandacht is voor 'leeftijdsbewust personeelsbeleid'.

Het hele pakket moet op termijn 0,7 procent van het binnenlands product aan besparing voor de schatkist opleveren. Dat is, omgerekend naar huidige euro's, ruim 4 miljard euro. (Tekst Douwe Douwes, Gijs Herderscheê, foto ANP)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden