Brazilië zal arrestatie Bouterse verhinderen noch bespoedigen

Brazilië zal de arrestatie van Desi Bouterse niet verhinderen. Zo luidt de wat cryptische formulering die het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse Zaken gebruikt in de zaak-Bouterse....

INEKE HOLTWIJK

Van onze correspondente

Ineke Holtwijk

RIO DE JANEIRO

Volgens Itamaraty, het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, is het standpunt inzake de arrestatie van Suriname's Adviseur van Staat de afgelopen maanden onveranderd. Tussen Den Haag en Itamaraty is kortgeleden wel contact geweest over uitlevering. Dat was na het heimelijke bezoek van Bouterse op 18 juli, maar voordat minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken naar Rio kwam om met de Surinaamse president Wijdenbosch te praten. Over de inhoud daarvan wil Itamaraty niets zeggen.

Braziliaanse diplomaten volgen het debat in Nederland op de voet. Zij zijn bang dat hun land door de internationale gemeenschap wordt gekwalificeerd als een vrijhaven voor boeven en drugssmokkelaars. Brazilië mikt op een permanente zetel in de uit te breiden Veiligheidsraad. Daarom wil het Nederland ter wille zijn, maar schuwt het de publiciteit.

Brazilië kan een verzoek tot arrestatie pas ontvangen als Bouterse (wederom) op zijn grondgebied is gesignaleerd. De instantie die uiteindelijk over aanhouding en uitlevering beslist, is het Hooggerechtshof, dat op strikt legalistische gronden beschikt.

Informeel heeft Itamaraty Bouterse laten weten dat hij als lid van een officiële missie niet meer welkom is.

Over de kansen die het verzoek bij het Hooggerechtshof maakt, zijn de meningen verdeeld. 'De Nederlandse regering dagdroomt. Brazilië heeft nog nooit een diplomaat uitgewezen', zegt Artur Lavigne, Rio's bekendste strafpleiter.

In de eerste ronde staat en valt alles met de alertheid van de federale politie, die in Brazilië met de grensbewaking is belast. 'Dat is een probleem, want het blijft mensenwerk', zegt Orestio Tavares, procureur-generaal in Rio de Janeiro die vaker met het bijltje heeft gehakt. De agenten moeten de ex-legerleider niet alleen signaleren, maar zich evenmin van de wijs laten brengen door zijn diplomatieke paspoort.

In Brazilië, waar de sociale verhoudingen zijn doordrenkt van de slavernij, is de zinsnede 'weet u wel tegen wie u het heeft' vaak voldoende om lastige politieagenten of ambtenaren te overbluffen.

Feit is dat de federale politie Bouterse niet heeft gesignaleerd op 18 juli, toen hij privé Brazilië aandeed en toevallig werd opgemerkt door een medewerker van de Nederlandse ambassade. Interpol heeft maandag bevestigd dat zijn naam niet voorkomt in de computer waar reizigers worden geregistreerd.

Het hoofd van de Braziliaanse federale politie, Vincent Chelotti, wil geen commentaar geven. Volgens de Nederlandse justitie is hij de man geweest die vorig jaar de Nederlanders verzekerden dat zij op hem en zijn agenten konden rekenen.

Hoewel de zaak-Bouterse is besproken tussen het Braziliaanse ministerie van Justitie en Itamaraty, is de afdeling uitlevering van het ministerie van Justitie niet gemobiliseerd. 'Hoe spelt u die naam?, vraagt de chef. 'Raar. Nee, ook in het geval van een toekomstige aanhouding had ik er toch over moeten horen. Ik spreek de Nederlandse ambassadesecretaris regelmatig en die heeft het nooit over deze zaak gehad.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden