Brazilianen kiezen liefst nog eens acht jaar Lula

Bij de presidentsverkiezingen die deze zondag in Brazilië worden gehouden, is nog maar een kwestie ongewis: valt de beslissing meteen al in de eerste ronde, of volgt er nog een tweede ronde eind deze maand? Dat de meerderheid van de ruim 135 miljoen stemgerechtigden wil dat het marktgerichte macro-economische beleid van de vertrekkende president Luiz Inácio Lula da Silva wordt voortgezet, staat immers al vast. Dilma Rousseff, Lula’s oogappel, kan de continuïteit garanderen.

De slotmanifestatie van de regeringskandidate Dilma Rousseff (62) in het enorme sambapaleis Sambódromo van São Paulo voltrekt zich onder een zware regenbui en zonder opgeblazen retoriek. Dilma’s strakke, zakelijke speech duurt nauwelijks tien minuten. Ze staat ver voor in de peilingen en roept haar publiek op tot kalmte en helderheid. Twee expliciete beloften durft ze te doen: ze zal de armoede ‘met wortel en al’ uitroeien en de levensomstandigheden van ‘alle hard werkende’ Brazilianen verbeteren. ‘We willen dat heel Brazilië uit een sterke, goed ontwikkelde, karaktervolle middenklasse bestaat.’

'Het gaat goed'

Ruim 25 duizend petistas, aanhangers van de regerende arbeiderspartij PT, juichen wanneer de laatste spreker het woord neemt: president Luiz Inácio Lula da Silva (65), verreweg het populairste staatshoofd uit ’s lands geschiedenis. Lula geeft de mensen wat ze willen horen. ‘Het gaat zo goed met Brazilië, dat je bijna zou denken dat God een Braziliaan is’, zegt hij.

De president is de absolute hoofdrolspeler van deze campagne, ook al is hij geen kandidaat. Op de parkeerplaats van het sambapaleis zegt Rose Lêdo: ‘We zijn met het hele dorp in vijf bussen hier naartoe gekomen. Iedereen wilde Lula van dichtbij zien. O ja, en Dilma ook natuurlijk.’

Laatste inspanning

Oppositiekandidaat José Serra van de sociaal-democratische partij PSDB sluit ook zijn campagne af in São Paulo, zijn geboortestad. De bijeenkomst in het sportcomplex Esporte Clube Síriois georganiseerd door zijn vrouw Mónica Allende, een voormalige ballerina die het publiek veel bevlogener weet toe te spreken dan de doorgewinterde politicus zelf. ‘We vragen u om een laatste inspanning. Ga de straten in, van deur naar deur, om een tweede ronde af te dwingen’, zegt Mónica. Serra wilde na afloop een grote wandeltocht door het centrum houden , maar het evenement wordt afgelast vanwege de stortregen.

‘De leider van de PSDB is een typisch voorbeeld van de juiste man op het verkeerde moment’, zegt Carlos Ranulfo, politicoloog aan de federale universiteit van Minas Gerais. Serra was al eens presidentskandidaat, in 2002, toen de sociaal-democraten acht jaar het land hadden geregeerd. ‘Destijds stond hij voor continuïteit, terwijl Brazilië verandering wilde. Nu, in zijn tweede poging, is hij kandidaat van de oppositie, terwijl het land continuïteit wil.’ Ook nu is hij er niet in geslaagd een aantrekkelijk en geloofwaardig alternatief te presenteren, vindt Ranulfo. ‘Bovendien botst zijn zure, aarzelende toon met de formidabele gemoedstoestand waarin ons land verkeert.’

Favela

Om werkelijk goed te kunnen begrijpen waarom Rousseff – die als kabinetschef van Lula jarenlang vrijwel onbekend was bij het publiek – de grote favoriet is, moet je naar de favela (krottenbuurt) Paraisópolis in São Paulo gaan. De bouwvallige huisjes van de 100 duizend inwoners zijn omringd door hoge muren die de buurt scheiden van Morambí, een van de rijkste wijken. Armoede die pal grenst aan weelde is meestal een garantie voor ressentiment.

Maar in Paraisópolis zijn de mensen tevreden. Sinds 2003 zijn 29 miljoen Brazilianen uit de armoede verlost dankzij regeringsprogramma’s. ‘Ik sta aan de zijde van Dilma’, zegt Darley Oliveira, eigenaar van een bescheiden bakkerij. ‘Voor mij is het voldoende te weten dat ze Lula’s kandidate is. De laatste acht jaar smaken naar meer.’

President Lula da Silva van Brazilië spreekt op een partijbijeenkomst (AP) Beeld AP
President Lula da Silva van Brazilië spreekt op een partijbijeenkomst (AP)Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden