NieuwsSergio Moro

Braziliaanse justitieminister stapt op, regering Bolsonaro in crisis

De populaire Braziliaanse minister van Justitie Sergio Moro heeft vrijdag zijn ontslag aangekondigd. Hij vertrekt uit onvrede over president Jair Bolsonaro die eerder op de dag het hoofd van de federale politie de laan uitstuurde.

President Jair Bolsonaro (links) en minister van Justitie Sergio Moro.Beeld Getty

Moro's vertrek betekent een klap voor Bolsonaro’s regering. Moro verwierf grote populariteit toen hij tijdens de vorige regering als onderzoeksrechter een grootschalig onderzoek naar corruptie leidde.  

Midden in de coronapandemie die in Brazilië een groeiend aantal levens eist, ging vrijdag alle aandacht uit naar de politieke crisis in hoofdstad Brasilia. De rechtse populist Bolsonaro ligt al weken onder vuur vanwege zijn lakse reactie op het virus. Het weerhield hem er niet van de confrontatie aan te gaan met leden van zijn eigen kabinet. Terwijl het ‘griepje’, zoals hij de epidemie noemt, dagelijks honderden Brazilianen fataal wordt, ontsloeg hij zijn minister van Volksgezondheid en een week later ’s lands hoogste politiebaas en bondgenoot van Moro, Maurício Valeixo. 

Met minister Luiz Henrique Mandetta van Volksgezondheid ruziede Bolsonaro over de aanpak van het coronavirus. Het ontslag van de politiechef heeft andere redenen, al heeft de president zich er niet over uitgelaten. Braziliaanse media suggereren dat Valeixo in een onderzoek naar verspreiding van propaganda en promotie van anti-democratieprotesten zijn oog had laten vallen op Bolsonaro’s zoon Carlos. 

Harde kritiek

Justitieminister Moro uitte vrijdagochtend harde kritiek op de president. Die zou zijn mandaat ver te buiten zijn gegaan met zijn ‘interventie’ bij de federale politie. De president mengde zich in onafhankelijk onderzoek naar misdaad en corruptie en wilde toegang tot geheime politieonderzoeken, iets wat zelfs onder de voormalige regering van de linkse Dilma Rousseff niet gebeurde, zei Moro. 

Het is opmerkelijke kritiek omdat de rechtse hardliner Moro als onderzoeksrechter aan het hoofd van ‘Operatie Wasstraat’ tussen 2014 en 2018 niet alleen zakenmensen, maar ook Brazilië’s hoogste politici ten val bracht. De voormalige president Lula Da Silva, een bondgenoot van Rousseff, werd beschuldigd van corruptie en belandde in de gevangenis. Zijn opvolger Rousseff werd eerder al afgezet door een haar vijandig gezind Congres. 

Met beide linkse rivalen uitgeschakeld won de rechts-nationalistische Jair Bolsonaro in 2018 de presidentiële verkiezingen met een grote meerderheid van de stemmen. Moro werd als harde corruptiebestrijder door velen op handen gedragen. Bolsonaro haalde de populaire jurist binnen als minister in zijn kabinet. 

Liefde bekoeld

Amper anderhalf jaar later is de liefde bekoeld en zijn de bondgenoten rivalen geworden. Terwijl de kritiek op Bolsonaro toeneemt vanwege zijn (gebrek aan) coronabeleid verlaat Moro het schip. Hij laat de president met een verdeelde achterban achter, veel Bolsonaro-sympathisanten vereren Moro als anti-corruptieheld. Analisten verwachten dat de ex-minister bij volgende presidentsverkiezingen in 2022 zou kunnen winnen van Bolsonaro.

 De politieke crisis komt op het slechtst denkbare moment. Brazilië telt het hoogste aantal besmettingen en doden in Latijns-Amerika. Het dodental staat inmiddels op 3.300 en loopt dagelijks met honderden op. Ziekenhuizen raken steeds meer belast door de toestroom van patiënten. Inwoners van de grote steden voeren al wekenlang een lawaaiprotest tegen de lakse houding van de president. 

Sinds het eerste coronageval van eind februari heeft Bolsonaro het virus steevast gebagatelliseerd. Brazilianen zouden er niet ziek van worden, het land en de economie moesten blijven draaien. Deelstaatgouverneurs die toch maatregelen namen om het virus te beteugelen, maakten zich volgens hem schuldig aan een misdrijf. Zelf bleef hij bijeenkomsten van aanhangers opzoeken. Een week geleden nog sprak hij honderden sympathisanten toe die hem opriepen tot militair ingrijpen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden