Braziliaanse architect Niemeyer was ook in Nederland een held

Heroïsche architectuur, zegt Pi de Bruijn, de architect van het Tweede Kamergebouw, over het oeuvre van de Braziliaan Oscar Niemeyer. Niemeyer overleed woensdag op 104-jarige leeftijd in een ziekenhuis in Rio de Janeiro. 'Een echte held, die als stilist een enorme impact op het modernisme heeft gehad.'

AMSTERDAM - Een groot voorbeeld was hij ook voor Erick van Egeraat, de Nederlandse architect die onlangs in Brazilië was met de handelsmissie in het gevolg van prinses Máxima en prins Willem-Alexander. 'Niemeyer is van de buitencategorie', zegt Van Egeraat. Hij had de meester in Rio willen opzoeken, maar die lag al in het ziekenhuis. 'Er zijn twee ontwerplegendes die ik zou willen ontmoeten. Niemeyer is er een van.'


Volgens Van Egeraat 'begreep Niemeyer dat architectuur rationeel is, maar ook indruk moet maken. Dat mensen grootse en meeslepende gebouwen nodig hebben.' Technisch zijn zijn betonconstructies zeer knap. 'En tegelijk is het poëzie.' Hij behoort volgens de Rotterdamse architect tot de grote designers van de 20ste eeuw.


Modernist

In de Nederlandse architectenkring is Niemeyers status groot. Hij geldt als belangrijk vernieuwer en modernist. Anders dan het werk van die andere beroemde 20ste-eeuwse architect, Le Corbusier, was het zijne minder functioneel en beredeneerd. Het was vooral intuïtief, zegt Ben van Berkel, architect van de Erasmusbrug. 'De sculpturale kracht van Niemeyers werk is enorm. Hij heeft de vloeibaarheid van beton naar grote hoogte gebracht.'


Volgens Van Berkel is het knappe van Niemeyer dat hij architectuur niet benaderde als een gebouw met vier muren en dak, maar als object. 'Waardoor je kunt ontsnappen aan allerlei wetten die gebouwen tot vooringenomen product maken.' Hij was een kunstenaar-architect, iemand die in de lijn staat van grote schilders en beeldhouwers.


Kunstenaar-architect is ook de typering die De Bruijn gebruikt. 'Een kunstenaar die op een grandioze manier een gebeeldhouwde vorm om kon zetten in een gebouw.' De kathedraal in de hoofdstad Brasilia (1958) 'behoort tot het rijtje architectuuriconen waarin ook het Sydney Opera House staat'. Zijn hoofdkantoor voor de Franse Parti Communiste - Niemeyer was overtuigd communist en bevriend met Fidel Castro - in Parijs (1957) is van een 'weergaloze schoonheid', aldus De Bruijn.


Katern V, pagina's 4-6


Postuum: Sensualiteit in beton


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden