Brave kindertekeningen ontsporen

Wonderland Through the Looking Glass..

amersfoort Wat is het geheim van Alice in Wonderland, het beroemde kinderboek van Lewis Carroll uit 1865? Alice, die na een val in een sprookjesachtige wereld belandt, beleeft niet alleen suikerzoete avonturen, maar wordt ook geconfronteerd met onredelijke en onverklaarbare figuren en gebeurtenissen. Doordat niet alle avonturen uitentreuren zijn ingevuld, stimuleert het boek van Carroll nog altijd de fantasie.

Wonderland Through the Looking Glass in de nieuwe Amersfoortse kunsthal Kade wil een soortgelijke mix brengen, ‘sprookjes met een twist’, voor een breed publiek. Voor de openingstentoonstelling is uiteenlopend, figuratief werk ingevlogen en gemaakt van 22 kunstenaars die voor het merendeel niet eerder in Nederland te zien waren. Er zijn tekeningen van de Amerikaanse outsiderkunstenaar Henry Darger (1892-1973), enorme borduursels van de Amerikaan Angelo Filomeno, klei-animaties van de Zweedse Nathalie Djurberg, een kinderkleurboek van de Britse Chapman broers en folkloristische stillvens van de Indiase Rina Banerjee, waarin het verhalende karakter overheerst. Aan ambitie geen gebrek.

Vooral de raadselachtige culttekeningen van Darger, geliefd onder kunstenaars, evenaren de wondere, dubbelzinnige wereld van Alice. Zijn landschappen lijken idyllisch, boordevol klonen van onschuldige clichémeisjes en fluitende vogels, maar achter het paradijs broeien erotiek en waanzin.

Ook de speciaal gemaakte figuur van het Nederlandse talent Maartje Korstanje roept een visioen in het leven dat door de kijker zelf naar eigen believen kan worden ingevuld. Het beeld torent dreigend boven de bezoeker uit, maar is tegelijk een droom van pakpapier, vol eindeloze holtes en welvingen.

Helaas vertoont veel ander werk de makke van het gekozen genre: kunst waarin het verhaal domineert en zo uitgesproken is, dat de fantasie van de kijker in het gedrang komt. Als daarbij ook de materiaalkeuze nauwelijks boeit, blijft van het beloofde avontuur weinig over. Dat gebeurt bij de grijnzende, op een bedje van bloemen dansende skeletten van de Amerikaanse Liz Craft of bij de levensechte siliconenfiguren van Patricia Piccinini, die vanwege hun combinatie van echte met absurde figuren even verbazen, maar de aandacht niet lang vasthouden.

Een andere keer is de keuze ongelukkig. De Britse Chapman Brothers staan bekend vanwege hun recalcitrante kunst: beelden van jongens met penissen in plaats van neuzen. In Amersfoort is My Giant Colouring Book te zien, een geprinte versie waarin de Chapmans braaf bedoelde kindertekeningen laten ontsporen in grimassende monsters of teddyberen. Een enkele tekening intrigeert, de hele serie bij elkaar levert nauwelijks vuurwerk. Blijkbaar was het niet haalbaar om de bekladde, velen beledigende etsen van Goya naar Amersfoort te halen. Waarom dan niet gekozen voor een soortgelijk, al wat ouder werk, Your Coloring Book van de Nederlander Ram Katzir? Katzir deed het omgekeerde van de Chapmans: zijn schijnbaar onschuldige lijntekeningen van hertjes waren gebaseerd op propagandafoto’s van het Duitse naziregime. Wellicht is Katzirs werk te gruwelijk, te confronterend – want ook dat is een makke van de expositie. Het wil wel ondeugend zijn, maar het wil geen mens buitensluiten en niet grimmig worden. Zo blijft Wonderland een wat brave aaneenschakeling van incidenten.

Marina de Vries

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden