nieuwsaustralië

Brandweer Australië staat machteloos tegenover megabrand bij Sydney

Op 60 kilometer van de Australische stad Sydney woedt een onblusbare megabrand. Dat komt doordat meerdere bosbranden, die al weken niet willen doven, zijn samengesmolten tot een onafzienbare vlammenzee. Die is zelf groter dan de stad Sydney zelf. 

Een brandweerman probeert het vuur te bestrijden, een kleine honderd kilometer ten noorden van Sydney.Beeld AFP

Op een klein uur rijden van de miljoenenstad staat een gebied ter grootte van de provincie Groningen in de fik, maar de brandweer kan niets doen. Plaatsvervangend brandweercommandant Rob Rogers zegt tegen de Australische televisiezender ABC: ‘We kunnen deze branden niet tegenhouden. Ze zullen blijven branden tot de weersomstandigheden verbeteren en dan zullen we doen wat we kunnen om ze binnen de perken te houden.’

Door de zwarte, dikke rook kunnen blusvliegtuigen niet in de buurt van het vuur komen. De brandweer vreest dat de watervoorraden binnenkort niet meer toereikend zijn voor het bluswerk. Het zijn vooral de onverwachtse windstoten die het de brandweer onmogelijk maken het vuur onder controle te krijgen: het is te gevaarlijk de vlammenzee te naderen. 

In het ergste geval veroorzaken dit soort mega-branden zelf een storm. Dat verschijnsel heet pyrocumulonimbus, een vuurstorm. Door de energie die vrijkomt als een brand snel om zich heen grijpt, ontstaat een mini-weerssysteem in de rookkolom boven de brand. Dat lijkt op een zware onweersbui, maar dan meestal zonder neerslag. Door zo’n vuurstorm verspreiden de vlammen zich alleen maar sneller. 

De noodsituatie kan tot ver na de kerstdagen duren, verwacht de brandweer, die met tweeduizend man probeert te voorkomen dat nog meer gebieden vlam vatten. De Australische zomer is pas net begonnen en nu is al 2 miljoen hectare platgebrand. Sinds oktober zijn zes mensen omgekomen in de vlammen, meer dan zevenhonderd huizen zijn afgebrand.

Beeld de Volkskrant

Rampzalige weersvoorspelling

Dinsdag is opnieuw een rampzalige dag in de weersvoorspelling: verzengende temperaturen van boven de 40 graden, harde wind en geen druppel regen op komst. De bodem en vegetatie zijn totaal uitgedroogd waardoor zelfs het kleinste vonkje binnen de kortste keren een oncontroleerbare vlammenzee wordt. 

Vorige zomer braken de hitte en droogte in Australië alle records, de lente in het getroffen gebied was ook de droogste ooit en de zomermaanden worden alleen maar heter, verwachten meteorologen. Pas eind januari zijn regenbuien voorspeld die genoeg neerslag bevatten om de branden te kalmeren. 

Wetenschappers zeggen dat de droogte komt door het weersverschijnsel Indiase Oceaan Dipool, een variant op El Niño. Onregelmatige schommelingen in de zeewatertemperatuur leiden tot extreem nat weer aan de westkant van de Indische Oceaan – daardoor kampt Oost-Afrika met overstromingen die ruim driehonderd levens hebben gekost – en aan de oostkant, Australië en Zuid-Oost Azië dus, is het weer juist veel droger en heter.

Brandweerlieden aan het werk.Beeld AFP

In zestig jaar is het dipool-verschijnsel niet zo hevig geweest als dit jaar, en volgens klimaatdeskundigen is dit pas het begin. Ze zeggen dat door toenemende uitstoot van broeikasgassen het dipool-effect in de toekomst steeds vaker en extremer zal optreden.

De vijf miljoen inwoners van Sydney lijden onder de rook van de branden. De gezondheidsschade is te vergelijken met het effect van het roken van 37 sigaretten. Ziekenhuizen krijgen 10 procent meer patiënten met ademhalingsklachten dan normaal binnen.

Ongezonde lucht

Sinds vrijdag zijn activiteiten in de open lucht zoveel mogelijk afgelast, zoals sportwedstrijden, werkzaamheden die buiten worden verricht en schoolzwemmen. Leraren verbieden kinderen te rennen tijdens het speelkwartier, dat binnen wordt gehouden. Anders krijgen ze te veel ongezonde lucht binnen. 

Deelnemers aan het golftoernooi Australian Open klaagden op de openingsdag donderdag al over prikkende ogen en astmatische spelers moesten hun toevlucht zoeken tot mondkapjes wegens de slechte luchtkwaliteit. Die is net zo bar en boos als in beruchte Aziatische smog-steden, zoals Beijing en Delhi.

Een hond zit op Milk Beach, terwijl de lucht wordt verduisterd door rook van de naderbij komende bosbranden.Beeld EPA

Discussie over oorzaak bosbranden
In Australië is een verhit debat ontstaan over de oorzaak van de bosbranden, schreef verslaggever Remco Andersen eerder. De een zegt dat die branden al bestaan sinds ‘het begin der tijden’, de ander wijst naar de klimaatverandering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden