Nieuws

Brandbrief gemeenten: taken niet langer uitvoerbaar met oplopende tekorten jeugdzorg

De Nederlandse gemeenten kunnen de oplopende tekorten op de jeugdzorg nauwelijks nog dragen. Het Rijk moet snel met extra geld over de brug komen om de gemeenten te helpen. Anders kunnen de gemeenten niet langer de hun toebedeelde taken uitvoeren. Dit schrijft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vrijdag in een brandbrief aan het Rijk.

Jeugdzorgwerkers staakten in 2019 vanwege de crisis in de jeugdzorg.  Beeld ANP
Jeugdzorgwerkers staakten in 2019 vanwege de crisis in de jeugdzorg.Beeld ANP

In 2015 kregen de gemeenten de verantwoordelijkheid over de jeugdzorg, terwijl het Rijk tegelijkertijd op het budget beknibbelde.

Sinds 2017 lopen de tekorten bij gemeenten op de jeugdzorg enorm op: in 2019 tot een bedrag van 1,7 miljard euro, zo werd eind vorig jaar bekend. Door deze tekorten moeten de gemeenten de lasten voor hun inwoners verzwaren en bezuinigen op bijvoorbeeld zwembaden en bibliotheken.

‘Onze leden houden deze situatie niet langer vol, maar bovenal is het aan de inwoners van ons land niet meer uit te leggen’, schrijft VNG-voorzitter Jan van Zanen in zijn brandbrief.

Niet genoeg

Het Rijk erkent de problemen en heeft al eerder extra geld toegezegd, voor 2021 zo’n 300 miljoen euro. Maar dat is volgens de gemeenten niet genoeg om de gaten te dichten. Daarom willen de gemeenten nu snel met het Kabinet afspraken maken over een structurele oplossing voor de tekorten.

Als de gemeenten niet tevreden zijn met de uitkomst hiervan, overwegen zij hun probleem voor te leggen aan een onafhankelijke instantie die de situatie moet beoordelen, een zogeheten bestuurlijke arbitrage. Die moet bepalen of de gemeenten onder deze condities wel de hun toebedeelde taken kunnen uitvoeren.

Als de financiële positie van gemeenten niet verbetert, zullen heel veel gemeenten zich gedwongen voelen een niet-sluitende begroting in te leveren’, zegt Van Zanen.

‘Dan kunnen wij misschien geen rol meer spelen in het klimaatakkoord. Dan kunnen wij de omgevingswet niet uitvoeren. Dan worden wij wellicht gedwongen om voor uitgaven in het sociaal domein de financiële weigeringsgrond te hanteren. Dat betekent dat we, als het geld op is, bepaalde zorg niet meer kunnen bekostigen. Dat er wachtlijsten komen. Dit is zeer onwenselijk voor onze inwoners. Maar als het Rijk niet over de brug komt, worden we gedwongen om te kiezen tussen twee kwaden. Dan vindt er de komende jaren een enorme kaalslag plaats in de voorzieningen.’

De VNG wil samen met het Rijk opereren als één overheid die staat voor de hulp aan alle kinderen die dat nodig hebben, aldus Van Zanen. ‘Daarvoor moeten de gemeenten wel in staat worden gesteld om hun verantwoordelijkheid te nemen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden