Branchegenoten verdenken Maastrichts bedrijf van oneerlijke methoden bij enorme expansie Q-Park beheerst markt voor parkeergarages

'De vrije markt werkt niet meer', klaagt een projectontwikkelaar die actief is in de parkeerbranche. 'Het tempo waarin Q-Park parkeergarages bouwt en overneemt, is niet bij te houden....

Van onze correspondent

André Lammerse

MAASTRICHT

Met bezorgdheid volgt de ontwikkelaar de expansie van parkeerexploitant Q-Park uit Maastricht. Het gaat heel hard met Q-Park, zegt hij, en zijn collega's bevestigen dat. Q-Park is de grootste en snelst groeiende exploitant van parkeergarages in Nederland. Het bedrijf exploiteert dertig garages, heeft er vijf in aanbouw en dicteert daarmee de parkeerbranche.

Een goed gelegen parkeergarage is een goudmijn. Er is een schreeuwende behoefte aan parkeerruimte door het toenemend aantal auto's. Het CBS voorspelt dat er over tien jaar in Nederland 7,8 miljoen auto's zullen rijden, bijna twee miljoen meer dan nu. Dat betekent dat er in principe vijfhonderd nieuwe parkeerplaatsen per dag nodig zijn om het uitdijende wagenpark te kunnen herbergen.

Gemeenten bezitten de meeste parkeergarages, ongeveer 80 procent van de markt. Ze verdienen goed aan het parkeren, Amsterdam bijvoorbeeld houdt er jaarlijks dertig miljoen gulden aan over. Geen wonder dat ook het bedrijfsleven zich sterk manifesteert op deze markt.

Q-Park, een dochter van ING Vastgoed en de Limburgse Ruijters Groep, steekt met kop en schouders boven de rest uit. Andere projectontwikkelaars en parkeerexploitanten leggen het veelal af tegen dit bedrijf als er gemeentelijke parkeergarages worden gebouwd of overgenomen. De enorme geldstroom van de ING-bank stelt Q-Park in staat om de markt in feite op te kopen.

Bovendien is het bedrijf als geen ander op de hoogte van de laatste marktontwikkelingen en gemeenteplannen. 'Het valt op dat ze overal als eerste binnen zijn en wij geen voet meer tussen de deur krijgen', aldus een concurrerend bedrijf. 'Een kwestie van een goede acquisitie', zegt directeur W. Vleugels van de Ruijters Groep. Boze tongen beweren echter dat Q-Park zijn marktkennis te danken heeft aan de relatie met de Vexpan, de Vereniging van Exploitanten van Parkeeraccommodaties.

De Vexpan, waarbij 160 bedrijven en gemeenten zijn aangesloten, werd tien jaar geleden opgericht door Ruijters-directeur Vleugels. Doelstelling van de vereniging is volgens de statuten 'ervaringen en gegevens uit te wisselen op het gebied van de bouw en exploitatie van parkeeraccommodaties'.

De Vexpan wordt geleid vanuit een monumentaal pand in de Maastrichtse Hoogbrugstraat, waar Ruijters Vastgoed bv is gevestigd en tot voor kort ook Q-Park. De secretaris van de Vexpan, N. Klein Beernink, staat bij Ruijters Vastgoed op de loonlijst, alhoewel zijn salaris vervolgens bij Vexpan gedeclareerd wordt. Hij is verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van de branchevereniging en stelt het maandblad Vexpansie samen.

De irritatie over de relatie Ruijters/Vexpan (of Q-Park/Vexpan) ontstond pas twee jaar geleden. Die relatie kwam aan het licht in de Haagse gemeenteraad en leidde daar tot een rel. Een van de bestuursleden van de Vexpan, W. van Vlierden, bleek de topambtenaar te zijn die bij de gemeente Den Haag belast was met de privatisering van alle parkeergarages. De gebouwen zouden uiteindelijk aan Ruijters/ING worden overgedaan.

Het aanbieden van dat mega-project aan de markt verliep verre van vlekkeloos. Het concurrerende Parkeer Management Nederland (PMN) diende een klacht in bij de Europese Commissie wegens onrechtmatige aanbesteding. Het bod van PMN zou door Van Vlierden zijn gemanipuleerd, er zou sprake zijn geweest van handjeklap tussen Ruijters/ING en de gemeente Den Haag. Van Vlierden werd vervolgens regiomanager bij Q-Park, een maand nadat de Haagse garages voor 150 miljoen gulden in handen van Q-Park kwamen. Daarmee werd het bedrijf in één klap de grootste parkeerexploitant.

Sinds de Haagse affaire kunnen de Vexpan en Q-Park bij sommige leden weinig goed meer doen. 'We hadden die verwevenheid nooit mogen accepteren', aldus een kritisch Vexpan-lid. Directeur J. van Woensel van het Rotterdamse Interparking, na Q-Park de grootste exploitant, laat zich milder uit: 'De Vexpan blijft tot op de dag van vandaag een Q-Park-tintje hebben. We zouden daar als Vexpan-leden een keer wat aan moeten doen.'

Volgens directeur W. Vleugels van de Ruijters Groep, staat er tussen de branchevereniging en Q-Park een 'Chinese muur'. 'Ieder heeft zijn eigen verantwoordelijkheid', zegt hij. De Haagse rel was 'een storm in een glas water'. Hij wijst erop dat een extern onderzoeksbureau niets onrechtmatigs heeft gevonden. Het bedrijf dat het hoogste bod uitbracht op de garages, was verplicht het personeel ervan over te nemen.

De laatste jaren legt Q-Park zich meer en meer toe op de ontwikkeling van garages, nu gemeenten de waarde van hun bestaande garages ontdekt hebben en minder snel overgaan tot privatisering. Aan de risico's van ontwikkeling willen gemeenten hun vingers liever niet branden, en dus wordt de realisatie (en later de exploitatie) veelal aan Q-Park gegund.

Directeur Vleugels verwacht dat er in de komende vijftien jaar in Nederland voor 25 miljard gulden aan parkeergarages wordt bijgebouwd. 'Dat kan de overheid natuurlijk nooit alleen betalen', zegt hij. 'Daar heb je ook grote beleggers voor nodig.' Voor Ruijters/ING Vastgoed is dat aanleiding geweest om in mei van dit jaar het Parkeerfonds Nederland op te richten. Het is een beleggingsfonds dat met 250 miljoen gulden in kas nieuwe parkeergarages gaat ontwikkelen.

Sommige parkeerexploitanten en projectontwikkelaars zien het parkeerfonds als een regelrechte bedreiging: 'Q-Park heeft nu al het monopolie. Het zal heel moeilijk voor ons worden om in een gemeente nog een voet aan de grond te krijgen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden