Branche keurt alcoholspots zelf

Nederlandse jongeren drinken meer en vaker dan hun Europese leeftijdsgenoten, en daar heeft de alcohol-industrie last van. Zegt de directrice van de Stichting Verantwoord Alcoholgebruik (Stiva), Ingrid van Engelshoven....

Als enige branche keurt de alcoholhandel nu de eigen reclamespotjes vóór ze de ether in gaan. Drankproducenten of reclamebureaus kunnen hun scripts en ideeën inleveren bij Stiva, waarin de producenten en importeurs van drank verenigd zijn. De stichting geeft vervolgens vrijblijvend advies, bijgestaan door drie onafhankelijke 'deskundigen': Marjet van Zuijlen (onder meer voorzitter van de Nederlandse Gezinsraad), Fred van Raaij (hoogleraar in de economische psychologie aan de Universiteit van Tilburg) en reclame-adviseur Willy de Graaff.

Voor 350 euro wordt de drankreclame preventief gekeurd. Zijn de gebruikte modellen en figuranten niet te jong? Wordt er niet aangezet tot overmatig drinken? Wordt er geen link gelegd tussen het verlangen naar stralend zomerweer en je winkelwagentje woest volladen met sixpacks bier, zoals 'Bavaria-weerman' Piet Paulusma in 2003 liet doen? Het was de enige alcoholspot die van de buis werd gehaald.

De maatregel is onderdeel van de herziene Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken die sinds mei van kracht is, en stelde minister Hoogervorst van Volksgezondheid voldoende gerust om het dreigende televisieverbod op alcoholreclame in te laten trekken. In 2004 was ruim de helft van de alcoholreclames op televisie tussen zeven uur 's ochtends en negen uur 's avonds te zien.

Minderjarigen moeten bovendien bij ieder spotje gewaarschuwd worden dat alcoholgebruik onder de zestien een gevaar voor de gezondheid oplevert.

'Maar daar zijn we nog niet uit', zegt Van Engelshoven. 'Op het ministerie snappen ze ook wel dat als je tegen minderjarigen zegt dat ze iets niet moeten doen, dat een uitnodiging is het wél te doen.' Tot die tijd wordt bij alcoholreclame de 'educatieve' slogan Geniet, maar drink met mate altijd vermeld, in plaats van het voormalige minimum van 40 procent van de spotjes.

Reclame voor drank die via ringtones, chatboxen of spelletjes op jongeren is gericht, is nu verboden. Zo maakten drankmerken het mogelijk in de disco via de mobiele telefoon een bericht naar een groot scherm te sms'en.

Van Engelshoven verwacht niet dat er veel verandert. Wanneer de reclame onverhoopt niet aan de nieuwe code voldoet, kan de Reclame Code Commissie achteraf een boete opleggen. 'Maar ik kan me niet herinneren dat dat eerder is gebeurd. Het lijkt misschien vreemd dat we nu onze eigen handel keuren, maar de branche heeft er zelf belang bij dat de code wordt nageleefd.'

Vier spotjes zijn al onder de loep genomen. Wie is er al teruggestuurd naar de ontwerptafel? 'Dat zeggen we niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden