Nieuwsbreak

Bram van Ojik: 'Tijd om thee te drinken'

Frankrijk staat onder hoogspanning na de aanslag op Charlie Hebdo. En ook in Nederland kwamen tienduizenden mensen samen. Hoe kijkt partijleider van GroenLinks Bram van Ojik naar de gebeurtenissen?

Fractievoorzitter van GroenLinks Bram van Ojik. Beeld anp

Was u gisteren bij een van de herdenkingsbijeenkomsten om Charlie te eren?
'Ja, ik was op het Plein in Den Haag.'

En?
'Het was mooi, ik werd geraakt. Door de aanwezige mensen, door de toespraak van burgemeester van Aartsen en door het optreden van twee mensen van het metropole orkest die Imagine van John Lennon speelden.'

Hoe moet de politiek op de aanslag reageren?
'Volgende week zal er een debat in de Tweede Kamer worden gehouden. Dat heeft Wilders aangevraagd, en dat is goed. Het zou raar zijn om er niet over te praten. Wel vrees ik teksten als 'het is oorlog, er moet meer geld naar bewapening en naar de inlichtingendiensten'. Ik ben heel bang voor dat soort geluiden.'

Beeld anp

Waarom bent u daar bang voor?
'We weten inmiddels dat de 'war on terror' heel veel slechts heeft gebracht. Detentie zonder proces, martelingen, inbreuk op privacy. In zo'n maatschappij moeten we niet terecht willen komen. Ik vind dat de politiek het debat in die zin moet de-escaleren.'

De AIVD-top zelf heeft aangeven: de snelle opmars van het jihadisme is niet te combineren met de inkrimping. Zo staat ook vandaag in het commentaar van de Volkskrant. Daar bent u als politiek toch ook verantwoordelijk voor?
'Natuurlijk, als je het gevoel hebt dat je te weinig middelen tot je beschikking hebt om bijvoorbeeld teruggekeerde Syriëgangers in de gaten te houden, dan moet je investeren. Maar ik vind niet dat je op voorhand een debat moet voeren dat we meer mensen in de gaten moeten houden. Er gaan bijvoorbeeld geluiden op dat demonstraties voor de verheerlijking van IS moeten worden verboden. Maar zo'n wet bestaat al. Het is in ons land verboden om haat te zaaien. Wat voegt zoiets dan toe? De politiek moet verdere escalatie voorkomen en de gemoederen zo veel mogelijk tot bedaren brengen.'

Hoe dan?
'Gisteren zat ik in een radioprogramma met Farid Azarkan van het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders. Hij vertelde na afloop over de gevolgen van de subsidiestop voor zijn organisatie. Terwijl juist zo'n organisatie belangrijk is voor het maatschappelijk debat.'

Beeld afp

U wilt weer gaan theedrinken, meneer Van Ojik?
'Ja, daar ben ik een groot voorstander van. Juist veiligheidsdiensten en de nationaal coördinator terrorismebestrijding heeft veel aan de informatie van zo'n club. Ik weet heus dat theedrinken wordt geassocieerd met geitenwollensokkentypes als Job Cohen en GroenLinks, maar ik geloof dat de maatschappelijke dialoog met het veld van onschatbare waarde is. Programma's waarbij er de wijk wordt ingetrokken. Het mag dan soft zijn, maar het werkt wel. Met een kopje thee kun je de polarisatie tegengaan.'

Dan vond u het opiniestuk van Ayaan Hirsi Ali vast polariserend?
'Het mooie van het maatschappelijk debat is nou juist dat iedereen mag zeggen wat hij of zij wil.'

Volgens Hirsi Ali valt het verband tussen de wandaden en de idealen waaruit ze voortvloeien niet te ontkennen. Hoe ziet u dat?
'Daar ben ik het niet mee eens. In Centraal-Afrika beroept het leger van de Heer onder leiding van Kony zich op dezelfde God als Nederlandse gereformeerden en hervormden. Niemand haalt het in z'n hoofd om daar een verband tussen te leggen.'

Job Cohen. Beeld anp

De daders in Frankrijk hebben de claim gelegd dat ze het voor de profeet Mohammed deden.
'Maar dan kun je toch niet zeggen dat die claim terecht is? Juist niet. Die zaken hebben niets met elkaar te maken. In elke religie, ideologie komen er extremistische elementen naar boven, dus om dit nu exclusief aan de islam te koppelen, vind ik niets. Het is zaak om zeker in het politiek debat heel zorgvuldig te zijn.'

Er wordt gezegd: links heeft zich nooit uitgesproken over de islam.
'Dat is niet waar, we doen het alleen op een gematigde manier. Juist de afgelopen jaren leggen wij de nadruk op integratie en multiculturele samenleving, dat het geen holle kreten mogen zijn. Wij staan daarin recht tegenover het zogenoemde rechtspopulisme. Het valt misschien minder op. En als iemand als Job Cohen pleit voor theedrinken, wordt hij uitgelachen.'

Wordt u weleens uitgelachen?
'Nog niet, maar je weet nooit wat er na het verschijnen van dit interview gebeurt.'

Bent u bang voor een aanslag in Nederland?
'Niet persoonlijk, maar ik denk wel dat we rekening moeten houden dat zoiets ook in Nederland kan gebeuren. Daar moet je niet naïef over zijn.'

Wat is volgens u verder nog belangrijk nieuws?
'De wandaden van Boko Haram in Nigeria. Het is niet gering wat daar gebeurt. Duizenden mensen worden afgeslacht, zonder dat de wereldgemeenschap daar veel aandacht aan besteedt. Er zat een Afrikaanse vredesmacht maar die is door Boko Haram verjaagd. De bevolking wordt uitgemoord en geterroriseerd. Het is vergelijkbaar met IS.

Wat wilt u hieraan doen?
'Dit is nou een typisch voorbeeld waarbij Nederland bij de EU kan aankaarten dat hier een internationale vredesmacht naartoe moet worden gestuurd. De Afrikaanse vredesmacht heeft gefaald, nu ligt de verantwoordelijkheid bij ons.'

Dit is aflevering 432 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Een platgebrand dorp in Nigeria in 2013 na gevechten met Boko Haram. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.