Profiel

Bram De Jonghe: de Vlaamse kunstenaar tart het onmogelijke

Volkskrant Beeldende Kunstprijs 2015

In maart wordt voor de negende keer de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs uitgereikt aan jong talent (van na 1980). De Volkskrant presenteert alvast de vijf kans­hebbers, wier werk vanaf vrijdag in Schiedam te zien is. In dit profiel: Bram De Jonghe.

Bram De Jonghe. Beeld Valentina Vos

Je moet het toch maar zien. Of er de verbeelding voor bezitten. Om zelfs van een koffiezetapparaat een klassiek beeldhouwwerk te maken. Zo'n wit geval van Braun. Prachtig gestileerd ontwerp, daar niet van, met waterreservoir, filter en glazen kan, maar toch niet het eerste waar je aan denkt als sokkel.

Net zo min als je moet denken aan het plastic huishoudfolie waaruit de rest van het beeld is opgebouwd. Je kent het wel: folie dat je thuis nooit ongeschonden uit het doosje krijgt. Dat altijd ergens aan kleeft en vervolgens niet af te scheuren is langs de kartonnen tandjes van de deksel.
Rotmateriaal.

Uitgerekend daarvan maakt de Vlaamse kunstenaar Bram De Jonghe (1985) een twee meter hoog beeld. Een gedraaide sculptuur als de hoorn van een eenhoorn of de scherpe tand van een tandwalvis. Het kringelt als een bovenmaatse betonboor de lucht in.

Vindingrijk

De Jonghe tart het onmogelijke. Neem het vlammetje op een kaars. Ernaast staat een luchtpompje dat probeert dat vlammetje uit te blazen. Maar het lukt net niet. Toch mooi van dat dappere vlammetje: het houdt stand. Intrigerend in zijn gevecht tegen de wind. Met een beetje fantasie denk je dan aan ­David en Goliath.

Niet raar dat kunstenares en scout Fransje Killaars, die De Jonghe nomineerde, zijn werk 'moedig' en 'vindingrijk' vindt. 'Weerbarstig' zou je daaraan moeten toevoegen. Niet voor niets heette zijn tentoonstelling, twee jaar geleden in het Haagse Billytown, New Skin On My Elbows. Dat zegt ook wel wat. Over de helende kracht van kunst na gedane arbeid. Eerst flink je ellebogen schaven; daarna het herstel. Na een zware inspanning de overwinning.

Opmerkelijk in die Haagse tentoonstellingruimte was de oplopende vloer van multiplex. Niet de makkelijkste manier voor een bezoeker de expositie te bekijken. Ook niet de makkelijkste manier voor De Jonghe om zijn werk te tonen. Om de vitrines, sculpturen en houten projectieschermen waterpas uit te lijnen.

Prijs voor jong talent

De Volkskrant Beeldende Kunst Prijs wordt dit jaar voor de 9de maal georganiseerd en uitgereikt. Vijf kunstenaars, niet ouder dan 35,zijn door scouts voorgedragen. Zaterdag opent in het Stedelijk Museum Schiedam de groepstentoonstelling met werk van de genomineerden. Het is van 7/2 tot en met 12/4 te zien. Zondag toont het tv-programma ­Kunstuur (NPO2, 18.20u) portretten van de kunstenaars. Op donderdag 19/3 wordt in een rechtstreekse uitzending van AvroTros-programma Opium TV de winnaar bekend gemaakt. Die ontvangt 10 duizend euro, beschikbaar gesteld door het BNG Cultuurfonds. De jury bestaat uit Inez Weski (voorzitter), Ralph Keuning, Guido van der Werve en Sacha Bronwasser. Tijdens het openingsweekeinde (morgen en zondag, 12.00-13.30u) voert het genomineerde kunstenaarsduo Sander Breure en Witte van Hulzen de performance Een Familieportret op.

Rommelaar

Bram De Jonghe: autodidact die op de middelbare school zichzelf leerde lassen. Student aan het Sint-Lucas in Gent. Gebleven rommelaar die zijn beelden spelenderwijs is blijven maken, volgens de trial-and-error-aanpak. Kijken hoe ver je kunt komen, technisch en beeldend. Wat het gaandeweg oplevert. Of het standhoudt én een volwaardig beeld wordt, van hout, met video, plasticfolie.
Zo zal ook de bezoeker het ervaren. Bukkend onder het verlaagde plafond dat De Jonghe in het Haagse kunstcentrum Stroom had aangebracht. Zich verbazend over de schroeivlekken op de muur waar ter plekke met lasapparatuur iets in elkaar is gezet. Een klein formaat draaibank die een potlood kan slijpen. Zoals hij vroeger zelf een hockeystick in elkaar wilde knutselen, zo lijkt hij nog te werk te gaan.

Met dit verschil: dat het mislukte sportattribuut in niets lijkt op de geslaagde verbeeldingskracht die De Jonghe nu etaleert.

Bram De Jonghe heeft vanaf 21/2 zijn solo Opmerkzaamheidspanne bij Pakt, Amsterdam. Later een solopresentatie bij kunstcentrum These Things Take Time in Gent.


Bram De Jonghe: Grist to the mill, 2014, Stroom Den Haag. Dit kunstwerk is als ansichtkaart (in diverse formaten) te bestellen of aan anderen door te sturen. Info: kunstkaartjekopen.nl/ volkskrant-beeldende-kunstprijs. Beeld Gerrit Schreurs
Bram De Jonghe: Grist to the mill, 2014, in Stroom Den Haag. Beeld Gerrit Schreurs
Bram De Jonghe: New Skin On My Elbows, 2013, expositie bij Billytown, Den Haag. Beeld -
Bram De Jonghe: New skin on my elbows, 2013, in Billytown, Den Haag. Beeld Bram De Jonghe
Bram De Jonghe: New skin on my elbows, 2013, in Billytown, Den Haag. Beeld Bram De Jonghe
Bram De Jonghe: New skin on my elbows, 2013, in Billytown, Den Haag. Beeld Bram De Jonghe
Bram De Jonghe: Grist to the mill, 2014, in Stroom Den Haag. Beeld Gerrit Schreurs
Bram De Jonge: Grist to the mill, 2014, in Stroom Den Haag. Beeld Gerrit Schreurs
Bram De Jonge: Grist to the mill, 2014, in Stroom Den Haag. Beeld Gerrit Schreurs
Bram De Jonge: Grist to the mill, 2014, in Stroom Den Haag. Beeld Gerrit Schreurs

Winnaar VKBK-prijs 2014: Floris Kaayk

Weet u nog? Vorig jaar hield kunstenaar Floris Kaayk iedereen voor de gek met het krankzinnige verhaal van een man die echt zou kunnen vliegen. Hij won er de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2014 mee en werd uitgeroepen tot winnaar van de Publieksprijs. Voor het eerst in de geschiedenis van de prijs gingen beide onderscheidingen naar dezelfde kunstenaar. Ook dit jaar kunnen bezoekers gedurende de tentoonstelling in het Stedelijk Museum Schiedam hun lievelingskunstenaar kiezen. De uitslag wordt op de slotdag, 12/4, bekendgemaakt. Eerdere winnaars waren onder anderen Zoro Feigl (2013) en Sarah van Sonsbeeck (2012).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.