Bram Bogart, schilder in de derde dimensie

Materieschilder Bram Bogart (90) beheerste de verftechniek. Zijn schilderijen konden ontsnappen aan 'het stijve vierkant'.

RUTGER PONTZEN

Materieschilderkunst - het fenomeen is niet zo heel lang populair geweest. Zeg maar rond de jaren vijftig en zestig. Maar het kende wel een paar karakteristieke vertegenwoordigers. Zoals de drie maanden geleden overleden Spaanse schilder Antoni Tàpies. Of de Fransman Jean Dubuffet. Ze gebruikten verf vermengd met jute, kalk, zand, hout en lompen.

Van die groep, ook wel de Informelen genoemd, was Bram Bogart in Nederland (naast Jaap Wagemaker) de bekendste vertegenwoordiger. De kunstenaar die zijn verf vuistdik op het canvas modelleerde. In abstracte vegen en elementaire kleuren. Bogart stierf afgelopen woensdag op 90-jarige leeftijd in het Belgische woonplaats Sint-Truiden, waar hij vanaf de jaren zestig woonde.

De in Delft geboren Bogart beschouwde zichzelf als erfgenaam van Paul Cézanne, Vincent van Gogh en Piet Mondriaan, de belangrijke wegbereiders van de abstractie in de beeldende kunst. Maar hij zag zich opmerkelijk genoeg ook als een volgeling van de 15de-eeuwse, Vlaamse primitieve schilder Dirk Bouts.

Alle vier waren het kunstenaars die volgens hem een 'sterke opbouw' in hun schilderijen nastreefden, gebaseerd op een hecht stramien van horizontale en vertikale lijnen.

Op dat stramien experimenteerde Bogart op zijn eigen materiële manier. Als geschoold huisschilder wist hij bijzondere verfsubstanties te verkrijgen door vermenging van lijnolie, water, kalk en pigmenten, waarmee hij pasteuze schilderijen kon maken. Opgebouwd in dikke verflagen die van niet van buitenaf maar van binnenuit opdroogden. Reden waarom zijn doeken, anders dan bij Karel Appel, niet na verloop van tijd begonnen uit te zakken.

Met zijn zelf gevonden techniek kon Bogart zelfs tot over de rand van het schilderij doorwerken, waarmee hij de 'stijfheid van het vierkant' wilde doorbreken. Door de steeds verder uitdijende verfmassa leken zijn schilderijen op den duur wel meer driedimensionale sculpturen te worden, waar je met gemak omheen kon lopen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden