Column

Bram Bakker: 'Als er een beweegcapsule bestond, zou dat het succesvolste geneesmiddel ooit zijn'

Dokters moeten niet focussen op het verhelpen van klachten door ingewikkelde interventies maar hameren op beweging, schrijft Bram Bakker. 'Waarom komen dokters pas in actie als er al lekkage is?'

Beeld ANP

Op weg naar huis na een hardlooptraining hoorde ik dit weekeinde op Radio 1 (TROS Nieuwsshow) het enthousiaste verhaal aan van een meneer, die ondanks het feit dat hij aan de ziekte van Parkinson lijdt, recent was begonnen met het lopen van marathons. Dit bleek verrassend genoeg heel goed mogelijk, ondanks zijn ziekte. Hij was tijdens de uitzending in gezelschap van een wetenschapper, Marten Munnike, die over dit onderwerp recent publiceerde in het British Medical Journal, een gezaghebbend vaktijdschrift. De conclusie van het gehele betoog: blijf bewegen, ook al heb je de ziekte van Parkinson.

Thuis aangekomen sloeg ik de Volkskrant open en opnieuw belandde ik bij de oudere medemens. In de bijlage Vonk las ik dat de gezondheidstoestand van de 55-plussers er de afgelopen tien jaar niet beter op geworden is. Integendeel: mensen van die leeftijd stonden er tien jaar geleden beter voor dan nu. En als we de ontwikkelingen in Amerika zien, en in dit soort situaties gaan we met enige vertraging meestal dezelfde kant uit, dan zal onze gezondheid waarschijnlijk verder afnemen in de komende decennia.

Ziekmakende levensstijl
Belangrijkste oorzaken: gebrek aan lichaamsbeweging en ongezonde voeding. Op zich geen nieuws, want het aantal publicaties waarin gewezen wordt op de ziekmakende leefstijl die velen er op nahouden is onderhand niet meer te tellen.

Wat doen we nu precies om deze ontwikkelingen te stoppen, en liefst ongedaan te maken? Behoudens wat goed bedoelde voorlichting eigenlijk niet veel. De gezondheidszorg heeft de klacht van een patiënt nog steeds als belangrijkste vertrekpunt. Men komt pas in actie als er lekkage is, ook als al jaren duidelijk was dat het fundament van het gebouw verrot was en de muren steeds alles schever. Maar veel consumenten van gezondheidszorg zorgen beter voor hun huis of auto dan voor hun eigen lichaam.

Terwijl al lang duidelijk is dat preventie van ziekte door in te zetten op een gezondere leefwijze veel meer op zou leveren dan de huidige praktijk, dotteren als de kransslagaders van het hart al geheel vervet zijn, doen we nog steeds alsof we 'normaal' bezig zijn met elkaar.

Anders werken
Zoals in het vastgoed afgeschreven zal moeten worden op de waarde van alle leegstaande kantoorpanden, zo zal men in de gezondheidszorg moeten erkennen dat het bekostigen van alle leefstijl gerelateerde aandoeningen binnen afzienbare tijd niet meer lukt met de huidige ziektekostenpremies.

Dus zal men anders moeten gaan werken, te beginnen bij de huisarts, die als eerste bepaalt of iemand medicatie moet gaan gebruiken of doorverwezen worden. Op het terrein van de depressieve klachten gebeurde dit ook al in: hier is het advies om antidepressiva voor te schrijven vervangen door interventies die minder ingrijpend zijn, zoals bewegen.

Maar ook voor hoge bloeddruk, diabetes en verhoogde cholesterolgehaltes geldt dat meer bewegen voor de meeste mensen het beste advies is dat ze kunnen krijgen. Onafhankelijk van eventuele medicatie.

Bewegingscapsule
'Als beweging in een gepatenteerde capsule voorgeschreven zou kunnen worden, was het het meest succesvolle geneesmiddel aller tijden' las ik eens. Het is doodzonde dat veel gezondheidszorgprofessionals nog altijd denken dat ze hun status ontlenen aan complexe interventies, die gericht zijn op het verhelpen van klachten.

De beste arts is hij of zij die een significante bijdrage weet te leveren aan het in stand houden, of zelfs verbeteren, van de algemene gezondheidstoestand van alle patiënten. Dat gaat veel verder dan het behandelen van klachten, dat betekent een totaal andere focus, namelijk op het algemeen welbevinden. Hoe eerder we de toekomstige artsen daarin gaan bekwamen, hoe meer onnodige kosten we in de nabije toekomst gaan vermijden. Om te beginnen door die 'beweegpil' te slikken, ook als je nog lang geen oudere bent.

Bram Bakker is psychiater en columnist voor Volkskrant.nl.

 
Het is doodzonde dat veel gezondheidszorgprofessionals nog altijd denken dat ze hun status ontlenen aan complexe interventies, die gericht zijn op het verhelpen van klachten
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden