Brakman (80) blijft dromen nagaan

In een tv-reportage ter gelegenheid van Willem Brakmans tachtigste verjaardag gaf zijn aanstaand biograaf Gerrit-Jan Kleinrensink afgelopen woensdag in Nova een mooi voorbeeld van diens onstuitbare drang tot fabuleren: 'In Brakmans werk kun je Shakespeare-citaten aantreffen die bij Shakespeare nergens zijn terug te vinden.'..

Een opmerking die bij de hervertoning van het item, donderdagmiddag in het Betty Asfalt-complex in Amsterdam, een lach van herkenning ontlokte aan de genodigden (onder wie Hella Haasse, Jan Siebelink, Kees 't Hart en Max Nord) die in het bijzijn van de auteur zijn verjaardag kwamen vieren.

Die lach werd een bulder toen Willem Brakman eenmaal achter het spreekgestoelte had plaatsgenomen om een woord van dank uit te spreken aan zijn uitgever Querido, die met volharding de afgelopen eenenveertig jaar liefst negenenveertig titels van deze wonderlijke geest heeft gepubliceerd.

Met zijn redacteur Jan Kuijper voert Brakman jaarlijks enkele dagen vriendschappelijke twistgesprekken, die onder meer die onvindbare citaten tot onderwerp hebben.

'Ik probeer hem er dan altijd van te overtuigen dat mijn citaten van Shakespeare en T.S. Eliot aanzienlijk beter zijn.'

Een stemmige middag, opgeluisterd door de sopraan Marije van Stralen met pianist Jeroen Bal.

Ook op zijn tachtigste schrijft Brakman nog elke dag: 'Ik ga mijn dromen na, vooral de beschamende, daarin en daarachter schuilt de waarheid.' Na de P.C. Hooftprijs 1981 is hem geen officiële blijk van erkenning meer ten deel gevallen. Dat stemt de kleine schare liefhebbers (onder wie de leden van de Willem Brakman Kring) niet vrolijk, hoewel de schrijver er niet merkbaar onder lijdt.

Zijn jeugdjaren in Scheveningen en Den Haag blijven een oerbron van ervaringen waar hij nog jaren uit kan putten ('die boeiende omgang van mij met mezelf is iets om bij stil te staan, en vervolgens te onderstrepen'), vooral omdat hij er steevast zijn fantasie en humor op loslaat. Want 'in de verzonnen herinneringen is meer waarheid dan in de oorspronkelijke gebeurtenissen.'

Aan simpele verhaaltjes heeft hij de pest. 'De schatten zitten rond de nerf, in het bladergroen. Een goede bekenner bekent iets wat hij nog niet wist.

'Herinneren is een strijd tegen de tijd. Daarbij gaat het niet alleen om een kostbaar geluk uit het verre verleden dat je wilt bewaren, maar ook om die beschamende dromen en fantasieën, en de onwillekeurige herinnering waar Proust al over schreef.

'In een wereld die alles begrijpt, die rationeel en dynamisch is, die de blik naar buiten en naar voren richt, ja in deze beroerde tijden voor het subject, is zoiets niet minder dan een geschenk.'

Waarna de aankondiging van Brakmans vijftigste en eenenvijftigste boek, respectievelijk de romans De gifmenger en De nazomer, te verschijnen in de toekomende tijd, de ongebroken jubilaris een opgelucht applaus opleverde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden