Brabantse crimefighter die het CDA niet zal misstaan

De formatie mag dan even stilliggen, de Volkskrant onderzoekt alvast welke interessante kandidaten worden genoemd voor het nieuwe kabinet.

Wim van de DonkBeeld Bert Verhoeff/Hollandse hoogte

Stel, de partijleiders van CDA en D66 besluiten in de Tweede Kamer te blijven zitten. Voor beiden een offer, want Sybrand Buma (CDA) wil graag naar Veiligheid en Justitie en Alexander Pechtold (D66) naar Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Maar in het belang van de fragiele coalitie met VVD en ChristenUnie (een meerderheid van slechts één zetel in beide Kamers) kan dat een uitkomst zijn. Geen ministerschap voor beide mannen. Dan sluiten de twee zich aan bij CU-voorman Gert-Jan Segers, die van meet af aan heeft gezegd niet zelf in een kabinet plaats te nemen.

Noem het het scenario-Samsom of, verder terug in de geschiedenis, de variant-Bolkestein: politieke leiders die in de Kamerbankjes blijven (met uitzondering van VVD-baas Mark Rutte, die doorgaat als premier). Dan moet het CDA omzien naar een andere kandidaat voor Justitie. En zal de blik zich richten op Wim van de Donk (55), sinds 2009 commissaris van de koning(in) in Noord-Brabant. Getrouwd, vader van twee kinderen, en op een mooi punt in zijn loopbaan.

Ik wil niet, zegt hij intern. Maar misschien zal hij wel moeten, als de partij hem roept. Zijn cv maakt hem uitermate geschikt. Hij kent het departement, was er ambtenaar bij het bureau van de secretaris-generaal na zijn studie bestuurskunde in Nijmegen.

Daarna nam zijn loopbaan een vlucht: hij werd in Tilburg, zijn woonplaats, hoogleraar maatschappelijke bestuurskunde en was vervolgens, tussen 2004 en 2009, voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).

In Den Haag, en daar zit 'm de kneep. Want Wim van de Donk gelooft in de kracht van lokaal en provinciaal bestuur. In het belang van Europa ook, maar minder in de macht van het Binnenhof.

Wie: Wim van de Donk (CDA)

Waar kennen we hem van: Spraakmakende WRR-rapporten over identiteit, media en religie

Welke plek: Veiligheid en Justitie Waarom wel: Wietteeltbestrijder

Waarom niet: Geen ervaring in het parlement

'Ik onderschat de Haagse politiek niet, maar de kaarten worden elders geschud', zei Van de Donk tegen de Volkskrant ten tijde van zijn vertrek bij de WRR. 'Het is moeilijk mee te voelen in Den Haag, maar veel mensen ontlenen hun identiteit aan de provincie. De regionale bestuurslaag is wezenlijk.'

Als commissaris zag Van de Donk hoe rijk burgers kunnen worden in de wietteelt, en hoe dat de sociale structuur van woonwijken aanvreet. En hoe weinig 'Den Haag' ertegen kan doen. Dit jaar presenteerde hij met een groep burgemeesters een 'deltaplan tegen de ondermijnende criminaliteit'. In het vlak daarvoor verschenen boek De achterkant van Nederland - Hoe onder- en bovenwereld verstrengeld raken, van Pieter Tops en Jan Tromp, rept hij zelfs van 'georganiseerde criminaliteit tegenover ongeorganiseerde overheid'.

Artikel in het partijblad

Helemaal los van Den Haag is Van de Donk dan ook zeker niet. Nog in het zomernummer van partijblad Christen Democratische Verkenningen staat een beschouwing van zijn hand, op de wijze die hem kenmerkt: erudiet en praktisch tegelijk. Het artikel, een bewerking van een eerder gehouden lezing, gaat over 'de pacificatieopdracht van de politiek'.

Citaat: 'Elk stelsel wordt een stolsel: ook ons democratisch stelsel moet belangrijke veranderingen ondergaan, wil het zijn legitimiteit duurzaam behouden.'

Kortom, werk aan de winkel. En bij het CDA weten ze: het zou ons niet misstaan, een zuidelijke katholiek in het kabinet.

Lees ook de vorige afleveringen van Ik word genoemd:

Roel Kuiper (Christenunie): Senator en ernstige criticus van privatisering (+).

Kajsa Ollongren (D66): Voor D66'er Ollongren is het Binnenhof zeer bekend terrein (+).

Tamara van Ark (VVD): Stevige VVD'er beheerste de fractiebeslommeringen (+).

Sigrid Kaag (D66): Wereldwijze D66'er die uitblinkt in onderhandelen (+).

Mona Keijzer (CDA): Kampioen van de voorkeurstemmen is klaar voor het kabinet (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden