ReportageBoze ouders

Boze Ouders zet zich in voor passend onderwijs voor kinderen

Ze leuren met hun kind, maar geen school heeft een plek die past. Nederland belijdt ‘passend onderwijs’ met de mond, maar in de praktijk zitten de kinderen van Boze Ouders toch vooral veel thuis. Maandag zijn de ouders verhaal gaan halen bij de inspectie, die er ook niks aan kan doen.

Boze Ouders in actie voor passend onderwijs.Beeld Marcel van den Bergh

Ze rijden in een gehuurde knalgele Amerikaanse schoolbus en ze zijn boos. Het is maandagochtend en de  groep ouders die zich verenigd heeft onder de geuzennaam Boze Ouders rijdt kriskras door de Randstad. Den Haag, Amsterdam, Amersfoort – overal pikken ze ouders op die net als zij een kind hebben dat is vastgelopen in het onderwijs. Eindbestemming: de Onderwijsinspectie in Utrecht. Daar zullen ze vanmiddag een dikke stapel klachten afleveren.

Erg boos gaat het er in de bus vooralsnog niet aan toe. Er zijn boze ouders die elkaar in de armen vallen bij binnenkomst. Een boze moeder gaat rond met zakken snoep en 'P    koek. Een andere boze moeder zit midden in de rijdende bus plakjes kaas te schaven voor de kadetjes die ze straks zal uitdelen.

Maar vraag deze ouders waarom ze in deze bus zitten en de gezichten betrekken. ‘Wat veel volwassenen niet weten’, zegt Joost Nieuwenburg (39) ‘is dat kinderen die van school naar school worden gestuurd het gevoel krijgen dat ze er niet mogen zijn’. De betatoeëerde rijschooleigenaar spreekt uit ervaring. Zelf versleet hij als jongen vier middelbare scholen – ‘achteraf gezien had ik misschien ADHD’. Zijn kinderen, zo heeft hij zich altijd voorgenomen, zou zoiets nooit overkomen.

Toch is zijn 11-jarige zoon Jay-Jay inmiddels op zijn derde school begonnen, nadat hij het afgelopen half jaar thuis zat. ‘Hij heeft ADHD en moest van de school naar een speciale klas voor kinderen met gedragsproblemen. Daar werd hij zo gepest dat hij doodsbang was en niet meer naar school wilde.’

Een paar rijen verderop zegt Sander van Knippenberg (39) dat hij zijn werk als wethouder onderwijs op Texel  noodgedwongen moest neerleggen nadat zijn adoptiedochter Wen Long (8) thuis kwam te zitten. ‘Ze is uitzonderlijk hoogbegaafd. Het enige wat de school deed was haar in een apart hokje zetten en Cito-toetsen laten maken, zonder verdere instructies.’

Na veel getrouwtrek besloten Van Knippenberg en zijn vrouw hun dochter naar een particuliere school in Utrecht te sturen: dagelijks 6,5 uur reizen. Dat ging goed, maar de ruim 19 duizend euro die dat onderwijs jaarlijks kost, kan het stel niet meer betalen. ‘Ons spaargeld is op.’ En dus zit Wen Long nu thuis.

‘Het probleem’, zegt Van Knippenberg, ‘is dat ouders  hun kind naar school moeten sturen, anders schenden ze de leerplicht. Je wilt ook dat je kind naar school gaat. Maar wat als er geen passende plek is voor je kind? Wie dwingt mijn school om een passende plek te vinden?’

Beeld Marcel van den Bergh

Zo heeft iedere ouder in de bus een verhaal. ‘Veel ouders denken dat zij de uitzondering zijn’, zegt Tineke Timmerman, een van de oprichters van Boze Ouders. ‘Maar wij denken dat er veel meer kinderen zijn die geen passend onderwijs krijgen dan bekend is.’ De actiegroep, die sinds november bestaat, verzamelde ruim 800 klachten van ouders die worstelen om een geschikte plek voor hun kind in het onderwijs te vinden.

Volgens de Wet passend onderwijs zijn onderwijsinstellingen verplicht leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een zo goed mogelijke plek in het onderwijs te bieden. ‘De inspectie controleert onvoldoende’, zegt Timmerman. ‘Ze gaan eens in de vier jaar langs bij scholen. Daar ben je als ouder niet mee geholpen als er op dit moment iets speelt. Een individuele klacht neemt de inspectie niet in behandeling. Daarom dienen wij nu een groepsklacht in.’

Die vlieger gaat helaas niet op, laat woordvoerder Bart van den Berg van de Onderwijsinspectie vooraf telefonisch al weten. De inspectie heeft geen ‘ombudsmanfunctie’ en behandelt geen individuele klachten, ook niet als het er een heleboel tegelijk zijn. ‘Maar we gaan wel serieus met deze klachten om. Als er meerdere signalen over één school binnen komen, kunnen we daarnaar kijken.’ Ook heeft de inspectie in de herfst  aangekondigd tijdens hun reguliere onderzoek strenger toe te zien of scholen zich aan de  passend onderwijs-regel houden.

‘Passend onderwijs’, zegt Marc Dullaert, ‘is een ideaal dat we in Nederland met de mond belijden, maar dat heel moeilijk te realiseren blijkt.’ De voormalig Kinderombudsman houdt  zich de laatste jaren intensief bezig met de thuiszitters-problematiek. Hij herkent de klachten van de Boze Ouders. ‘Ik spreek regelmatig ouders die zijn vastgelopen in het systeem. Ik snap de onmacht die zij voelen.’ Maar er zit ook een andere kant aan de problemen, zegt Dullaert. ‘Er zijn ouders die het mogelijke vragen en vastlopen, maar er zijn ook ouders die iets onmogelijks vragen van de school.’  

Ook inspectiewoordvoerder Van den Berg wijst erop: er zijn conflicten waarbij ouders vinden dat de school geen passend onderwijs biedt, terwijl de school vindt dat ze een prima oplossing heeft geboden. ‘Wij kunnen niet oordelen wie er gelijk heeft, dat moet via een klachtenprocedure of de geschillencommissie passend onderwijs.’

Het zijn precies deze formele procedures waarop ouders hun tanden stuk bijten, zegt Joost Nieuwenburg. De vader van Jay-Jay maakt  goedbekeken vlogs waarin hij in plat ‘Haags-Leids’, zoals hij het noemt, fulmineert over de situatie van zijn zoontje. Dat heeft geholpen, denkt hij. ‘Maar hoe moet dat bij ouders die niet zo mondig zijn?’

De club van Boze Ouders is in elk geval mondig genoeg, blijkt als de schoolbus even later geparkeerd staat voor het stalen hek van de Onderwijsinspectie, en directeur Toezicht Rogier Oet voorzichtig oppert dat de ouders met hun klachten ook naar de geschillencommissie kunnen. ‘Weet u hoe lang dat duurt, dan zit mijn kind zo nog een half jaar thuis!’, roept een moeder, terwijl om haar heen hoongelach klinkt. Vader Sander van Knippenberg: ‘Zo lang scholen ongestraft door rood mogen rijden weet je dat er ongelukken komen.’

Lees verder

Zo moet het passend onderwijs echt passend worden (en het aantal thuiszitters afnemen)

Weer meer kinderen niet naar school, minister Slob maakt zich ‘grote zorgen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden