Boze Fransen willen tienduizenden váste banen

Frankrijk verwierp de Europese Grondwet onder meer omdat die banen zou kosten. Premier De Villepin creëerde daarop vele nieuwe banen, maar niet zoals de Fransen willen. Dus staken ze....

‘De Villepin heeft ons opgelegd dat mensen een proeftijd van twee jaar krijgen. Zonder opgave van redenen kunnen ze daarin worden ontslagen! Dat is een cadeau aan de werkgevers en voor ons reden genoeg de straat op te gaan.’

Woede klinkt door in de stem van de 31-jarige Philippe Aubert, ook al staat hij met een groepje mededemonstranten ontspannen een biertje te drinken bij een café in de buurt van het Place de la République. Als technicus bij een groot telecombedrijf wordt zijn baan niet bedreigd, maar hij heeft genoeg andere redenen om te demonstreren.

‘Ons bedrijf heeft twee keer zoveel klanten gekregen, maar nauwelijks nieuwe mensen aangenomen. De werkdruk is dus flink toegenomen, maar onze koopkracht is de afgelopen vijf jaar met 10 procent gedaald’, vertelt Aubert, lid van de gematigde vakbond CFDT.

Die daling doet vooral pijn omdat de directeuren steeds meer verdienen. ‘Dat is het echte probleem: de rijken worden steeds rijker en wij steeds armer. Er is rijkdom genoeg in dit land, maar hij wordt steeds slechter verdeeld.’

Op het Place de la République komen op deze grijze dinsdagmiddag zo’n 150 duizend mensen bijeen om te demonstreren ‘voor werk, salaris en onderhandelingen’. In heel Frankrijk nemen er zo’n één miljoen mensen deel, althans volgens de vakbonden. De autoriteiten houden het op de helft daarvan. De demonstranten variëren van stewardessen en kunstenaars tot computerdeskundigen en matrozen. Zij hebben gemeen dat zij een waarschuwing willen uitdelen aan de ‘liberale’ regering van premier De Villepin. ‘Gaat die door met zijn keiharde beleid, dan volgt de explosie’, zo voorspelt een van hen.

In reactie op het vorige volksprotest, het ‘nee’ tegen de Europese Grondwet in mei, bedacht president Chirac dat de boodschap van de kiezers vooral was: we willen werk, werk, werk. Hij gaf daarom zijn nieuwe premier De Villepin als taak de werkloosheid te bestrijden. Die bedacht het idee om het voor kleine bedrijven aantrekkelijker te maken personeel aan te nemen.

Als middel koos hij voor een proeftijd van twee jaar waarin het bedrijven vrij staat om iemand aan de kant te zetten. Enkele tienduizenden banen zijn het gevolg, maar de vakbonden vonden onzekerheid voor werknemers ‘asociaal’ en organiseerden hun staking. Daarin weten zij zich royaal gesteund: volgens peilingen vindt bijna 75 procent van de Fransen het protest gerechtvaardigd, ook al ondervinden zij daarvan hinder.

De regering is zich van die steun bewust en gaf daarom dinsdag twee signalen af: begrip voor de stakers, onbegrip voor ‘Brussel’. President Chirac beet voor het eerst na zijn beroerte en daaropvolgende wekenlange stilte weer van zich af. Hij haalde uit naar de ‘desinteresse’ van de Europese Commissie voor de sociale problemen in Frankrijk. Enkele weken geleden had hij Brussel tot actie gemaand, omdat de Amerikaanse computerfabrikant HP 1200 ontslagen in zijn land had aangekondigd. De weigering van Brussel om zich daarmee te bemoeien, noemde Chirac dinsdag ‘niet normaal’.

Volgens Chirac verklaart de houding van de Commissie ten opzichte van het bedijfsleven verklaart voor hem zelfs ‘de huidige afkeuring van Europa’ door de Fransen. Want wanneer ‘een groot, internationaal bedrijf in Europa flinke winsten maakt en beslissingen neemt met zulke vergaande, sociale consequenties’, dan behoort de Commissie zich ermee te bemoeien, zo betoogde hij., met zijn blik gericht op ‘de straat’.

In het parlement richtte De Villepin zich ook indirect tot de stakers, maar met een andere boodschap. Zijn voorganger Jean-Pierre Raffarin probeerde plachte een nationale stakingsdag af te doen met de opmerking: ‘Frankrijk wordt niet door de straat staat geregeerd’, maar De Villepin toonde zich juist vol begrip voor de protesten: ‘Ik luister naar het signaal dat de Fransen vandaag afgeven. De hele regering luistert. Ik hoor het ongeduld en de moedeloosheid van sommigen. De Fransen willen resultaten en daar strijden wij voor.’

De doelstellingen van de stakers, meer banen en een hogere koopkracht, maakte hij zich eigen: ‘Alle marges in onze begroting hebben we juist daarvoor aangewend.’

Maar op straat viel er bar weinig fiducie in het vermogen van De Villepin om écht te luisteren, te noteren. Jérôme, een 51-jarige bankemployee met een zwarte alpinopet en een rood hesje van de vakbond Force Ouvrière, noemt deze regering ‘nog harder dan de vorige. Raffarin deed nog alsof hij een dialoog wilde, maar De Villepin regeert per ordonnantie. Hij heeft ons het nieuwe arbeidscontract van bovenaf opgelegd, zonder zelfs maar het parlement te consulteren.’

In het voorjaar organiseerden de vakbonden drie stakingsdagen, maar bleven concessies van de regering uit – gaat die dit keer wel luisteren? ‘In ieder geval is zijn dit soort acties de enige manier waarop je kans maakt dat dat gebeurt’, antwoordt Jérôme. ‘Mochten ze nu weer niet luisteren, dan staan we straks weer in de straat. Net zolang tot ze het begrepen hebben.’ Bernard Thibault, de leider van de communistische vakbond CGT, zei dinsdagavond de regering ‘enkele dagen’ te geven om tot acties ten gunste van de stakers over te gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden